Een week na het uiteenvallen van de regeringscoalitie krijgt het demissionaire kabinet een duidelijk signaal van Geert Wilders: de PVV is volledig terug in de oppositie en voelt zich op geen enkele manier meer gebonden aan het regeerakkoord.
Raoul du Pré is politiek commentator en chef van de politieke redactie.
Dat gaat in de praktijk gevolgen krijgen voor de politieke speelruimte van de overgebleven bewindslieden. Die moeten bijvoorbeeld nog een begroting voor 2026 maken die op Prinsjesdag wordt gepresenteerd. Ze zullen daarbij willen voortborduren op het hoofdlijnenakkoord van vorig jaar, maar hoeven niet meer te rekenen op de PVV.
Om dat maar meteen duidelijk te maken, stemde Wilders’ fractie dinsdag tegen het verkorten van de WW-uitkering en vóór het schrappen van bezuinigingen op de zorg. Ook een motie tegen het verhogen van de defensieuitgaven, tot de nieuwe Navonorm van 3,5 procent, kreeg de steun van de PVV.
In de formatie van 2024 besloten PVV, VVD, NSC en BBB nog tot het inkorten van de werkloosheidsuitkering met een halfjaar. Waar mensen die hun baan verliezen nu nog maximaal twee jaar recht hebben op een uitkering, zou dat per 2027 naar anderhalf jaar gaan. Dinsdag sloot de PVV zich echter aan bij de linkse oppositiepartijen die al langer tegen dat plan ageerden. Als NSC-minister van Sociale Zaken Eddy van Hijum nog zaken wil doen, zal hij zich moeten wenden tot niet-onwelwillende oppositiepartijen als D66, CDA en ChristenUnie, al is het de vraag of die het plan ook steunen met verkiezingen in zicht.
Nu PVV-minister Fleur Agema het ministerie van Volksgezondheid heeft verlaten, keert de PVV zich ook weer als vanouds tegen elke poging om te bezuinigen op de zorg. Een motie van SP-leider Jimmy Dijk om de eerder afgesproken kortingen op de ouderenzorg, de gehandicaptenzorg, de ggz, de jeugdzorg en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) te schrappen, werd dinsdag aangenomen omdat de PVV zich bij de oppositie schaarde.
Wilders zal intussen opgelucht zijn dat hij niet meer hoeft mee te doen aan ingewikkelde politieke onderhandelingen over de verhoging van het defensiebudget. Hij was daar al geen voorstander van, maar leek er toch in mee te moeten omdat het kabinet later deze maand op de Navotop in eigen land niet met lege handen wil staan.
Nu Wilders nergens meer aan gebonden is, stemde de PVV dinsdag tegen een motie van D66 en de ChristenUnie om het budget te verhogen tot 3,5 procent van het bruto binnenlands product. Als het kabinet hierover in de huidige Tweede Kamer nog zaken wil doen, zal het zich tot de fractie van GroenLinks-PvdA moeten wenden.
Dat kan nog gecompliceerd worden, want partijleider Frans Timmermans is wel voor verhoging van het defensiebudget, maar alleen als die wordt betaald uit verhoging van de staatsschuld en met hogere belastingen voor grote bedrijven en rijke Nederlanders. Dat zijn niet de posten waar de overgebleven regeringspartijen doorgaans het geld vandaan willen halen.
Alles over politiek vindt u hier.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant