is huisarts en columnist van de Volkskrant.
Zij is verpleegkundige, hij arts. Een jong, avontuurlijk stel reizend door Sri Lanka. Ik volg ze op Instagram en geniet stilletjes op afstand mee. ‘We leven ons beste leven’, zeggen ze in een van hun filmpjes. ‘Met slechts 24 uur per week online werk.’
Het intrigeert me. Hoe dan? vraag ik me af. Want ze zijn zorgprofessionals, net als ik. Blijkbaar lukt het om als digital nomads genoeg te verdienen om langdurig te kunnen reizen. Teletriage, digitale consulten, het uitlezen van hartfilmpjes, second opinions voor internationale platforms, medisch
advies aan farmaceuten en zorgverzekeraars: het blijkt allemaal mogelijk, zo leer ik. Gewoon tussen het surfen door, vanaf een tropisch strand.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Ik schuif mijn telefoon onder de neus van mijn man, ook arts. ‘Sjezus, wat chill’, zegt hij. ‘Geen kinderen zeker?’ ‘Volgens mij niet.’ ‘Gelijk hebben ze.’ Ik geef toe dat ik jaloers ben. Niet alleen op de palmbomen of de cappuccino’s bij zonsopgang, maar vooral op de lichtheid, de vrijheid en de autonomie. Alles wat de zorg hier steeds minder lijkt te bieden. Zij werken zonder nachtdiensten, zonder gehaaste visites, zonder eindeloze bureaucratie of vergaderingen. Geen gedoe over roosterwijzigingen of opengevallen diensten die niemand wil overnemen (maar tóch gedaan moeten worden).
Het is ‘zorgeloos zorgen’, waar en wanneer ze willen. En juist dat schuurt. Met het idee van verantwoordelijkheid en onderlinge solidariteit. Met het besef dat goede zorg meer vraagt dan alleen kennis en advies. Dat het ook draait om aanwezigheid en nabijheid. Om er zijn dáár waar niemand anders is, op het moment dat het echt ertoe doet.
Hoewel onze samenleving nog altijd hangt aan de idealen van een collectieve verzorgingsstaat, is het inmiddels stevig doordrenkt van het individualisme. Zelfontplooiing, autonomie, vrijheid om je leven naar eigen wens vorm te geven; steeds meer mensen gaan op zoek naar een manier om betekenisvol werk te combineren met een vrij leven. We freelancen, werken op projectbasis, kiezen voor flexcontracten of zelfroostering.
Zelf werk ik als waarnemend huisarts. Ik heb geen eigen praktijk, geen personeel, geen structurele diensten. Ik ben zelfstandig, flexibel, en kan mijn werk in de spreekkamer goed combineren met andere werkzaamheden en de zorg thuis. Voor mij werkt dat, maar als huisarts die zich beweegt in het publieke debat krijg ik soms het verwijt dat ik me onttrek aan mijn maatschappelijke verantwoordelijkheid. Dat ik, net als de digital nomads, profiteer van een systeem dat ik niet volledig dien. En ik geef toe: dat is niet helemaal onwaar.
Zorgverleners zoeken ook vrijheid door de zorg voor patiënten te combineren met ‘iets’ ernaast. Denk aan het geven van onderwijs, het doen van onderzoek of bestuurswerk. Niet alleen omdat ze dát zo graag willen doen, maar als gelegitimeerde vlucht uit de snelkookpan van de spreekkamer. Een bevriende uroloog zei: ‘Zo heb ik in ieder geval één dag in de week de autonomie om zelf te bepalen wanneer ik naar de wc ga. En kan ik koffie drinken die nog warm is.’
Ik snap waarom steeds meer zorgverleners snakken naar meer balans, minder belasting, meer regie. Bovendien geloof ik in nieuwe vormen van werken en het benutten van digitale mogelijkheden, zeker in een sector die zo piept en kraakt als de onze. We zullen andere vormen van betrokkenheid moeten verkennen: hybride, flexibel, decentraal. Werken in de zorg, met behoud van vakmanschap én ruimte voor onszelf.
Maar ergens, diep vanbinnen, blijft er ook een vraag knagen. Wat betekent het als steeds meer zorgverleners zorg op afstand gaan bedrijven? Of werk zoeken naast directe patiëntenzorg? Wie blijft er dan over, in de huisartsenpraktijken, ziekenhuizen, en de verpleeghuizen? In de spreekkamer, op de afdelingen en de spoedeisende hulp? Zolang de zorg draait op collega’s die wél blijven, wél overwerken, wél de gaten in de roosters dichten, leunt de vrijheid van anderen ook op hun toewijding.
Werken onder palmbomen is niet verkeerd. Maar wie zijn beroep begon met een publiek gefinancierde opleiding, draagt meer dan een diploma. Die draagt ook een stille belofte. Niet juridisch bindend, maar moreel voelbaar. Je bent niet verplicht haar in te lossen, maar je mag haar, denk ik, nooit helemaal vergeten.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant