Dat vrouwen vaker in deeltijd werken dan mannen, ligt mede aan de werkgevers, constateert het Sociaal en Cultureel planbureau. Die nemen aan dat dit beter bij vrouwen past dan fulltime werken. Maar de krappe arbeidsmarkt zorgt voor een verschuiving.
is economieredacteur van de Volkskrant.
Nederland is wereldkampioen deeltijdwerken, waarbij het verschil tussen mannen en vrouwen enorm is: 65 procent van de werkende vrouwen heeft een deeltijdcontract, tegenover 18 procent van de mannen, meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek eind vorig jaar. Deels heeft dat te maken met maatschappelijke opvattingen over de rolverdeling van mannen en vrouwen, zeker als er kinderen in het spel zijn, blijkt uit enquêtestudies. Het Sociaal en Cultureel planbureau (SCP) heeft nu ook onderzocht welke rol de opvattingen van werkgevers spelen.
Die blijken de gangbare denkbeelden over mannen en vrouwen breed te delen. Zo werken vrouwen volgens veel werkgevers liever in deeltijd om zorgtaken op zich te kunnen nemen. Dit verklaart volgens het onderzoeksinstituut voor een deel waarom in sectoren waarin veel mannen werkzaam zijn, zoals de bouw, voor het overgrote deel fulltimecontracten worden aangeboden. In sectoren waarin meer vrouwen werken, zoals de zorg en kinderopvang, gaat het in bijna de helft van de vacatures om parttimefuncties.
Uiteraard zijn opvattingen van werkgevers niet de enige verklaring voor deze verschillen, zegt SCP-onderzoeker Ans Merens. Een groot deel van de deeltijdwerkende vrouwen wil dit zelf, zij het niet zo vaak vanwege zorgtaken als veel werkgevers denken. Ook het vrijmaken van tijd voor hobby’s of het volgen van een opleiding naast het werk zijn voor hen bijvoorbeeld redenen om niet fulltime te werken.
Er zijn bovendien organisatorische argumenten waarom bedrijven medewerkers geen volle werkweek kunnen bieden. Zo is het in de kinderopvang op sommige dagen drukker dan op andere: deeltijdwerkende ouders gaan relatief vaak dinsdag en donderdag naar hun werk. Dat noopt kinderopvanglocaties er weer toe om zelf medewerkers in deeltijd aan te nemen.
Desondanks is het volgens Merens duidelijk dat de denkbeelden van werknemers over mannen en vrouwen ook een factor zijn. Ze wijst op schoonmaakbedrijven die tijdens het SCP-onderzoek zeiden te vrezen voor uitval als vrouwelijke werknemers fulltime gaan werken, omdat dat fysiek te zwaar zou zijn voor hen. ‘Dat speelt bij mannen in de bouw totaal niet, terwijl dat fysiek ook zwaar werk is. Om de arbeidsomstandigheden te verbeteren hebben ze de cementzakken eens lichter gemaakt, daar zoeken ze de oplossing niet in deeltijdwerken.’
Zo’n 5 procent van de parttime werkende mannen en vrouwen zou meer uren willen maken maar heeft hier geen mogelijkheid toe, aldus het SCP. Dit aandeel is ten opzichte van 2016 scherp afgenomen: toen ging het zowel bij mannen als bij vrouwen nog om zo’n 15 procent.
De reden voor deze verschuiving is de krapte op de arbeidsmarkt, waardoor werkgevers contracten voor meer uren aanbieden, zegt Merens. Omgekeerd is er hierdoor voor mannen in bijvoorbeeld de bouw juist meer ruimte ontstaan om parttime te werken, als ze bijvoorbeeld een kind hebben gekregen.
Groepen die relatief vaak flexibele of tijdelijke contracten hebben, zoals jongeren en mensen met een migratieachtergrond, krijgen intussen vaker vaste contracten. Dankzij de arbeidsmarktkrapte neemt de kansengelijkheid tussen groepen werknemers dan ook toe, ziet het SCP.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant