Marcia Luyten is journalist en columnist van de Volkskrant.
Terwijl in Nederland de politiek opnieuw in een zelfgecreëerde schijnwerkelijkheid wegduikt voor reële problemen, gaan in Amerika de tanks door de straten. Ook daar: schijn. De tanks zijn wel echt, alleen niet op weg naar Canada, Groenland of Beijng. Ze gaan richting Washington. Komende zaterdag rijden ze in een militaire parade. Op 14 juni, de verjaardag van Donald Trump.
De Franse president vroeg hem in 2017 als eregast bij de viering van Quatorze Juillet. Daar, staand naast Macron op de Champs Elysées, trok botervet van de praal in parade het Franse leger langs. Organiseer hier ook zo’n militaire parade, commandeerde Trump daarna het Pentagon. ‘Groter dan de Franse.’
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
De rechts-populisten, autocraten, of zoals de Italiaanse schrijver Giuliano da Empoli ze noemt: de roofdieren: hun strijd gaat om almacht in het politieke maar zeker ook in het symbolische domein. Het kabinet-Wilders I (Schoof was slechts een schim) reduceerde politiek tot symboolpolitiek – met asielnoodwetten, grenscontroles, meer btw op boeken en minder geld voor wetenschap en kunst.
Trump voert deze cultuuroorlog met zwaarder geschut. De Amerikaanse regering maakte bekend marineschepen te herdopen om de ‘warrior culture’ te herstellen. De vloot genoemd naar burgerrechtenactivisten krijgt een andere naam. De aangekondigde USNS Harriet Tubman zal het licht niet zien. Maar de zwarte vrouw die ontsnapte aan slavernij, die guerilla-acties leidde om andere slaafgemaakten te bevrijden en de Underground Railroad opzette, was trefzeker met het wapen; het pistool op haar tochten die slaven naar vrijheid voerden, het scherpschuttersgeweer in de Burgeroorlog. Geëtst in haar gezicht: warrior culture.
Haar naam wordt van een marineschip gewist door de man die dook toen hij werd opgeroepen voor het Amerikaanse leger. Als gunst aan vader Trump zou een voetspecialist bij Donald bone spurs (hielspoor) hebben geconstateerd. Geen Vietnam voor de Don.
De vadsige man, verstoken van militaire moed, bespotte later oorlogsheld John McCain – gevechtsvlieger, neergeschoten boven Hanoi, vijf jaar gemarteld in een Vietnamees kamp, en te trots om zich te laten vrijlaten vóór zijn kameraden omdat zijn vader admiraal was. Trump zei: ‘Ik hou van mensen die zich níét gevangen laten nemen.’ Zaterdag neemt hij vanaf het erepodium zijn militaire parade af.
Ook voor Nederland is 14 juni belangrijk. De VVD komt in congres bijeen. De partij die zich altijd op de borst sloeg als ‘liberaal’, is los geraakt van juist dát fundament. Het laat zich raden hoeveel pressie nodig was, voordat Dilan Yesilgöz gisteren de PVV wilde uitsluiten.
De VVD is daarmee geen liberale partij meer. Haar leider volgt de Republikeinen. Het beginsel dat de vrijheid van denken, spreken en handelen beschermt tegen een bemoeizuchtige staat, is geofferd aan het radicaal-rechtse wantrouwen op basis van afkomst of geloof. Yeşilgöz is de migrant, de nieuwgekomen klimmer die voor lotgenoten na haar de ladder wegschopt.
Groot is haar zucht naar macht. Liberale uitgangspunten ruilt ze in voor de vijf principes van Playbook Trump: 1. Voed angsten (voor asielzoekers, voor Timmermans) om 2. Zelf redder en beschermer te zijn. (‘Veiligheid’ als geloofsartikel van de VVD-campagne.) 3. Voer een cultuuroorlog. (‘Wokisme’ als groot gevaar voor de rechtsstaat.) 4. Veins trouw aan principes, maar laat ze je in de praktijk niet hinderen. 5. Alle ruimte voor bedrijven en rijken.
Zaterdag 14 juni wordt een belangrijke dag, daar én hier. De militaire parade van de alleenheerser krijgt weerwoord van demonstraties door heel het land: In America No Kings. En het is D-day voor de VVD: verdedigen of verloochenen haar leden de liberale grondslagen van hun partij?
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant