Artiest en actrice Little Simz heeft lang getwijfeld of ze nog wel muziek wilde blijven maken. ‘Ik was de hele bedrijfstak beu.’ Gelukkig kwam er toch een nieuw album, Lotus: ‘Het moest, omdat het tijd werd om míjn waarheid te vertellen.’
schrijft voor de Volkskrant over popmuziek.
De lotusbloem staat, in boeddhisme en hindoeïsme, symbool voor puurheid, wedergeboorte, transformatie en kracht, dus als een popartiest een album uitbrengt dat Lotus heet, met een stemmige zwart-witfoto van de bloem voorop, kun je al enigszins voorvoelen wat het achterliggende verhaal zal zijn.
De lotus groeit in modderig water, in vieze, moerassige ondergrond, waaruit hij smetteloos oprijst om tot bloei te komen.
‘Dat beeld past bij waar ik nu sta. Ik heb iets moois en betekenisvols gecreëerd na een periode die ik als een crisis heb ervaren. Transformatie, wedergeboorte, ja, zo voelt het wel.’
Aan het woord, via Zoom vanuit Londen: Simbiatu Abisola Abiola Ajikawo (31), Londense dochter van Nigeriaanse ouders. In het dagelijks leven heet ze Simbi, als artiest Little Simz. We gebruiken het woord ‘artiest’ omdat ‘rapper’ op Lotus de lading niet meer helemaal dekt.
Lotus is haar zesde volwaardige album sinds 2015, maar daarvóór maakte ze al vijf jaar mixtapes en EP’s. Ze verscheen op de radar van een groot Europees publiek toen Grey Area (2019) werd genomineerd voor de prestigieuze Britse Mercury Prize, die ze twee jaar later echt won met het meesterlijke Sometimes I Might Be Introvert (2021).
Prominente Britse popvrouw, al jaren. Lange loopbaan, omvangrijk oeuvre. Dan loop je vroeg of laat een keer vast, dat kan haast niet anders: zo’n moment waarop je je afvraagt of je jezelf onderhand niet aan het herhalen bent. Waar sta je? Wat wil je nog zeggen? Welke wegen wil je nog inslaan?
‘Ik heb getwijfeld of ik wel muziek wilde blijven maken. Ik was de hele bedrijfstak beu en liep met veel angst en woede rond, maar ik heb uiteindelijk toch weer met hart en ziel een album kunnen schrijven. Het moest, omdat het tijd werd om míjn waarheid te vertellen.’
Dat is ongeveer wat ze verwoordt in het nummer Lonely, over de crisis, de jaren van verschrompeld vertrouwen: ‘Sitting in the studio with my head in my hands / Thinking, what am I to do with this music I can’t write?’
De olifant in de kamer moet meteen maar bij de slagtanden gevat: Little Simz is verwikkeld in een veelbesproken rechtszaak tegen haar voormalige vertrouweling Inflo (echte naam: Dean Cover), die als producer tekende voor haar succesalbums en de laatste jaren zelf een enigmatische ster is geworden als drijvende kracht achter het baanbrekende, mysterieuze soulcollectief Sault.
Naar verluidt leende Little Simz hem een bedrag van 1,7 miljoen pond en betaalde hij haar nooit terug. Inmiddels heeft ze hem aangeklaagd wegens diefstal. Op Lotus werkt ze samen met een nieuwe producer: Miles Clinton James.
Om de Inflo-zaak kunnen we nauwelijks heen, al was het maar omdat het grimmige, jazzy openingsnummer van het nieuwe album de titel Thief draagt en zinsneden bevat als: ‘Why did you lie? Why did you steal?’
Verderop, in Hollow: ‘Law and order / You was in my corner, allegedly / What a fake supporter.’
Ze rapt erover, maar blijkt er in gesprek nauwelijks iets concreets over kwijt te willen. Ze spreekt in algemene termen van een ‘pijnlijk geschil’ en wat later van een ‘vertrouwensbreuk’, om er vervolgens op te wijzen dat ze er niet te diep op in kan gaan terwijl de zaak loopt. En dat haar crisis niet alleen door Inflo werd veroorzaakt.
‘Nee, dat had met meer dingen te maken. Niet alleen met die zaak. Dan maak je het echt te plat en eendimensionaal.’
Ze was altijd een artiest vol zelfvertrouwen en bravoure, eentje die, zoals ze het zelf formuleert, haar hart durfde te volgen en durfde te luisteren naar haar ‘gut’: haar onderbuik.
‘Ik zag mezelf als dapper, vrij van angst, maar in de jaren na mijn vorige album kwamen die angsten ineens toch. Ik passeerde de 30, misschien dat het daarmee te maken had. Als tiener en twintiger maakte ik mijn muziek gevoelsmatig voor leeftijdsgenoten, mensen die ongeveer net zo’n leven leidden als ikzelf. Op een zeker moment verandert dat. Dan moet je een nieuw perspectief vinden, een nieuw verhaal, een nieuwe stem.
‘Daar kwam die vertrouwensbreuk nog overheen, die alles verergerde. En plotseling dacht ik: misschien komt er wel nooit meer een album uit me. Toen die vrees begon te knagen, liep ik vast. Er zijn veel ogen op me gericht. Dat geeft toch druk, zelfs al geeft je platenlabel je alle creatieve vrijheid en moedigt iedereen je aan.’
Toch is het haast niet voor te stellen dat stoppen werkelijk een optie was voor deze stralende, creatieve vrouw van pas 31 jaar oud. Vijftien jaar lang produceerde ze in hoog tempo. Miljoenenpubliek. Prijzen. Altijd iets te zeggen. En dan zomaar stoppen?
‘Geloof me, ik heb het serieus overwogen, júíst omdat ik geen groentje meer ben en ik zo tevreden ben over mijn oeuvre tot dusver. Het heeft me veel gebracht, in alle opzichten, en ik heb er veel van mezelf in kunnen stoppen. Toen de gedachte door mijn hoofd ging dat ik misschien wel klaar was, voelde het niet alsof ik daarmee iets in de knop zou breken.’
Ze schiet in de lach: ‘Nou ja. I bossed up, just in time. Gelukkig maar. Dat dit album er nu is, is te danken aan mijn familie en mijn vrienden die me hebben gesteund en aangemoedigd. Toen ik de moed voelde om toch weer een album te maken, dacht ik: stel nou dat dít dan mijn laatste wordt. Dan moet wel alles erop staan dat ik nog wilde doen. Snap je?’
Het is een afwisselend album geworden, met uitstapjes naar bossanova (Only), punkfunk (Enough) en soul die (oei, een plotseling beladen referentie) wat Sault-achtig aandoet, zoals in Free.
De rij wordt geopend door twee bozige, donkere jazzstukken, waarna het album losschiet in het grappige, wat Lily Allen-achtige Young, waarin ze in de huid kruipt van een zorgeloze, onbedorven twintiger, lol trappend met open vizier. Het lijkt een ode aan de jonge vrouw die ze zelf niet meer is, door schade en schande wijs geworden.
‘Daar zit iets in. De meid in dat liedje heeft een naïviteit die ik kwijt ben. Tegelijkertijd hoop ik dat je de knipoog ziet. Dat nummer ademt plezier en kan dus nooit door een zure vrouw gemaakt zijn. Ik kan geen losbol meer zijn zoals zij, maar wel lol hebben door zo’n nummer te maken. Met dat gegeven speel ik een beetje. Als twintiger kun je kleine problemen groot maken: ruzies, opmerkingen van vriendinnen, stomme dates, gepieker over je toekomst. Dus in Young ben ik ook juist de dertiger die zegt: zeur niet zo en lach erom.’
Young is bij uitstek een nummer dat ze naar eigen zeggen nooit had kunnen schrijven als ze, naast haar muzikale loopbaan, geen actrice was geworden. Haar acteerwerk is, zo zegt ze, zelfs de reden waarom Lotus pas op 6 juni is verschenen en niet, zoals aanvankelijk gepland, op 9 mei: er kwam een acteerklus tussen waarover ze nog even niets mag zeggen, maar die ze graag wilde aannemen.
Ze debuteerde al op haar 16de als tv-actrice in de BBC-kinderserie Spirit Warriors (2010), maar nam in 2019 ook een voorschot op een volwassen acteercarrière met een mooie rol in de misdaadserie Top Boy.
‘Als acteur leer je je te verplaatsen in een personage, maar misschien nog wel belangrijker: je leert hoe je overtuigend een tekst voordraagt die geen muzikale, ritmische structuur heeft. De protagonist in het nummer Young is een jonge vrouw die duidelijk geen rapper is: ze babbelt.’
Zo zijn er meer nummers waarin haar tekst niet meer te vangen viel in ‘coupletten van zestien maten’. De voordracht in Hollow komt in aanmerking voor het etiket spoken word, terwijl ze in de titelsong Lotus in gesprek gaat met haar fictieve broer, hier gespeeld door singer-songwriter en soulman Michael Kiwanuka. Het is een zwierig georkestreerd hoogtepunt: broer en zus maken elkaar verwijten, balanceren op het randje van ruzie, maar langzaam sijpelen genegenheid en liefde hun gesprek binnen.
‘Dat nummer kwam heel spontaan tot stand, het moest een dialoog zijn. Zoiets zou ik tot een paar jaar geleden nooit hebben aangedurfd: een nummer maken waarin de tekst over de randen van metrum en coupletten klotst.’
Ze zwijgt even en verwijst dan – het is de eerste en enige keer – uit eigen beweging naar de ‘zaak-Inflo’: ‘Die kwestie heeft me hard geraakt op een moment dat ik toch al kwetsbaar was en ja, natuurlijk verwijs ik daar op een aantal momenten naar. Teleurgesteld raken is niet leuk. Maar het album is uiteindelijk niet boos of verdrietig. Young, mijn dialoog met Michael, het sambagevoel, ik hoop dat je daar ook de vrolijkheid voelt die ik erbij voelde.’
De lotus bloeit. Wortels in de drek; bloem reikend naar de zon.
Little Simz: Lotus. AWAL/V2.
Live: 2/10 AFAS Live, Amsterdam
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant