Protesten tegen uitzetting van migranten zijn in Los Angeles uitgelopen op rellen. President Trump heeft de Nationale Garde gestuurd, maar dat lijkt de boel alleen maar te verergeren. Of is dat juist zijn bedoeling?
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Vrijdag viel de immigratiepolitie ICE verschillende kledingbedrijven in Los Angeles binnen, waar veel migranten werken. ICE-agenten zochten naar migranten die mogelijk geen geldige verblijfsvergunningen hebben, om die vervolgens vast te zetten en uit te zetten.
In het progressieve en diverse LA leidden de politieacties tot felle protesten. Zo vielen demonstranten onder andere een ICE-detentiecentrum aan. Dit tot ontsteltenis van president Trump. De demonstranten, deels de migranten waar Trump zo op vit, keren zich tegen een van zijn verkiezingsbeloften: het massaal uitzetten van migranten zonder verblijfsvergunning.
De president reageerde door zondag leden van de Nationale Garde te sturen. Het gaat tot dusver om enkele honderden gardisten, uiteindelijk zouden er tweeduizend leden van de garde in LA moeten arriveren.
De Nationale Garde, of National Guard, is een federale eenheid die formeel onder het leger valt, maar voornamelijk in actie komt bij nationale gelegenheden. Militairen uit het reguliere leger mogen alleen onder extreem uitzonderlijke omstandigheden op Amerikaanse bodem worden ingezet voor binnenlandse aangelegenheden. Om het nog ingewikkelder te maken: iedere staat heeft zijn eigen afdeling van de Nationale Garde, maar de president geldt als opperbevelhebber van het leger en dus ook van de Garde.
Leden van de Nationale Garde in zekere zin reservisten: ze werken parttime en hebben daarnaast over het algemeen een andere baan. In het hele land zijn er zo’n 430 duizend Amerikanen aangesloten.
De Nationale Garde wordt gebruikt om reguliere politieagenten of strijdkrachten te ondersteunen, bijvoorbeeld bij natuurrampen of (dreigingen van) terrorisme. Zo werden ze ingezet bij de inauguratie van Joe Biden, die zeer onder spanning stond vanwege de Capitoolbestorming.
Bij de bestorming zelf, op 6 januari 2021, vroegen de autoriteiten in Washington overigens urenlang om hulp van de Nationale Garde, maar Trump weigerde hiermee in te stemmen. Na meerdere verzoeken gaf vicepresident Pence uiteindelijk de goedkeuring.
Het is eerder gebeurd. Bij de woede-uitbarstineng na de moord door een politieagent op George Floyd in 2020 bijvoorbeeld, of in 1992, eveneens in LA, toen er rellen uitbraken na de mishandeling van Rodney King door de politie.
Het grote verschil met toen is dat de desbetreffende gouverneurs vroegen om hulp van de Garde, en dat is nu absoluut niet het geval. De laatste keer dat een president een gouverneur passeerde bij het inzetten van de Nationale Garde was in 1965.
Toen stuurde president Lyndon B. Johnson zonder verzoek of goedkeuring van de gouverneur de Nationale Garde naar Alabama, waar burgerrechtenactivisten een vreedzame mars hielden.
De Democratische gouverneur Gavin Newsom en burgemeester van LA Karen Bass
stellen dat de lokale politie-eenheden genoeg capaciteit hebben om de uitwassen van de protesten aan te pakken. Trumps gedweep met het sturen van de Garde gooide volgens Newsom alleen maar olie op het vuur: het was een federale dienst, de ICE, die vrienden en familieleden van de Angelenos kwam arresteren en het is een federale dienst die het daaropvolgende protest de kop in komt drukken. Juist na aankondiging van de komst van de Garde en hun arriveren werden de rellen heviger.
Volgens Newsom is het sturen van leden van de Garde ‘bewust opruiend’. Trump zou de protesten opblazen. De demonstranten, deels met een migrantenachtergrond, komen zo nog verder in een kwaad daglicht te staan. Newsom riep inwoners op geen geweld te gebruiken, omdat Trump dan zijn zin krijgt.
Formeel valt de Nationale Garde onder het ministerie van Defensie, maar de president heeft wel de bevoegdheid om bij ernstiger rellen troepen te sturen. Mochten Californische autoriteiten juridisch bezwaar maken tegen Trumps handelen, dan moet de president dus bewijzen dat daar sprake van is.
De eenheden van de Nationale Garde zijn niet in LA om de lokale politieagenten te ondersteunen, want die hebben daar niet om gevraagd. De Amerikaanse hoogleraar rechten Stephen Vladeck schreef in een blog dat zonder toestemming van de gouverneur de bevoegdheden van de Garde beperkt zijn.
Zo mogen ze alleen federale diensten, gebouwen en eenheden beschermen. Denk aan het aangevallen detentiecentrum of de agenten van ICE. Ze kunnen niet meedoen aan arrestatieacties tegen migranten zonder verblijfsvergunning en mogen niet ingrijpen bij protesten of rellen in de straten van LA.
Gezien de beperkte bevoegdheden lijkt het vooral op symboolpolitiek. Al tijdens zijn campagne haalde Trump uit naar steden en staten waar Democraten het voor het zeggen hebben. Hij zei het leger of de Garde in te zetten om criminaliteit en rellen in steden als New York en LA de kop in te drukken. In zekere zin komt de president een verkiezingsbelofte na.
Bovendien kan het de aandacht afleiden van het feit dat Trump die andere belofte, massale uitzetting van migranten, niet echt waarmaakt. Een wetsvoorstel om ICE meer capaciteit en bevoegdheden te geven is ondanks de Republikeinse meerderheid in het Congres nog niet aangenomen. Ook omdat de instroom van migranten drastisch is afgenomen, worden er gemiddeld zelfs minder mensen het land uitgezet dan onder president Biden gebeurde.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant