De zorgsector ziet niets in de komst van arbeidsmigranten om de personeelstekorten op te lossen, zoals voormalig minister Fleur Agema (Volksgezondheid) onlangs voorstelde. Vooral de huisvesting en taalbarrière vormen een probleem, blijkt uit een rondgang van NU.nl.
Daar komt bij dat buitenlandse diploma's vaak onvoldoende aansluiten op de vereisten in ons land. "De inzet van arbeidsmigranten is geen snelle en makkelijke oplossing om het personeelstekort op te lossen", zegt een woordvoerder van de Nederlandse ggz, de branchevereniging voor de geestelijke gezondheids- en verslavingszorg.
Bovendien, zo stelt de Nederlandse ggz, wordt het voor deze werknemers lastig om een BIG-registratie te krijgen. Met zo'n registratie kan een werkgever in de zorgsector zien of iemand gekwalificeerd is om zijn vak uit te oefenen. Om een BIG-registratie te krijgen zijn Nederlandse diploma's vereist en die hebben arbeidsmigranten niet. "Daar komt bij dat de beheersing van de Nederlandse taal zeer belangrijk is", zegt de woordvoerder.
ActiZ, de branchevereniging van zo'n 400 zorgorganisaties die met 400.000 duizend medewerkers ruim 2 miljoen kwetsbare ouderen en chronisch zieken verzorgen, laat weten zich te richten op potentieel personeel dat al in Nederland woont.
"Wij zoeken vooral mensen die in Nederland wonen en meteen in vaste dienst kunnen werken. We zien de inzet van arbeidsmigranten niet als optie. Je krijgt dan ook te maken met huisvesting en taalbarrières. Misschien dat er hier en daar een zorginstelling is die er wel gebruik van maakt, maar dat is echt een uitzondering."
De krapte op de arbeidsmarkt vormt al jarenlang een groot probleem. Ook in de zorg is een groot tekort aan personeel. In het eerste kwartaal is het aantal openstaande vacatures opgelopen tot boven de 50.000.
En de verwachting is dat de krapte in de zorg de komende jaren fors toeneemt vanwege de vergrijzing. Voormalig minister Agema zei in mei dat arbeidsmigranten een deel van het probleem kunnen oplossen.
Volgens arbeidssocioloog Fabian Dekker moet dan worden gefocust op gerichte migratie. "Het klopt dat taal, diploma's en huisvesting een probleem zijn. Maar als we hoogopgeleide kennismigranten halen, is een deel van het probleem opgelost. Deze mensen kun je zelf verder opleiden."
Bovendien, zo stelt Dekker, kan op Europees niveau veel geregeld worden. "Dat betekent dat binnen de Europese Unie dezelfde kwaliteitseisen moeten gelden voor mensen die in de zorg willen werken."
De Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU) laat weten de zorgen over het toenemende personeelstekort in de zorg te begrijpen.
"Arbeidsmigratie sluiten wij niet principieel uit, maar het is naar onze mening geen structurele of ideale oplossing. Naast praktische uitdagingen, zoals diplomawaardering en taalbarrières, kleven er ook ethische dilemma's aan. Bijvoorbeeld de impact op de zorgcapaciteit in de landen van herkomst."
De NFU pleit daarom voor structurele oplossingen: door voldoende zorgprofessionals op te leiden en het werken in de zorg aantrekkelijker te maken en te houden.
"Alleen zo bouwen we aan een duurzame aanpak van het personeelstekort. En als arbeidsmigratie toch wordt ingezet, dan is het essentieel dat de randvoorwaarden goed op orde zijn. Denk aan versnelde diplomawaardering, duidelijke toelatingscriteria en toegankelijke bij- en nascholing. Regelgeving moet hierin ondersteunen, niet onnodig vertragen", zegt een woordvoerder.
Volgens de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) is het vooral van groot belang om werken in de zorg aantrekkelijk te houden.
"Ziekenhuizen zetten daarom in op goede arbeidsvoorwaarden en veel leer- en ontwikkelmogelijkheden. Verder is het van groot belang om in te zetten op onder meer preventie, arbeidsbesparende technologie, zoals kunstmatige intelligentie, en een verbeterde samenwerking tussen de verschillende zorgdomeinen", zegt een woordvoerder.
Volgens de NVZ is het verder aan individuele ziekenhuizen om te onderzoeken of arbeidsmigratie voor hen een positieve bijdrage kan leveren aan het oplossen van het personeelstekort.