Donald Trumps ‘Big, Beautiful Bill’ stuit op kritiek in eigen gelederen. Steeds meer Republikeinse Congresleden hebben moeite met de voorgenomen versobering van het sociale verzekeringsprogramma Medicaid en de afschaffing van subsidies op schone energie.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over Noord-Amerika, het Caribisch gebied en Suriname.
Het bijzondere aan Trumps tweede verkiezingsoverwinning vorig jaar was de breedte van zijn aanhang. Niet alleen wist hij alle zeven swingstates achter zich te scharen; hij won stemmen in alle lagen van de Amerikaanse bevolking. De Republikeinse partij was, zoals de Democraten vroeger, ‘a Big Tent’ geworden, een partij voor Amerikanen in alle soorten en kleuren, voor de werkende klasse én de techmiljonairs.
Nu Elon Musk het startschot heeft gegeven voor kritiek op Donald Trump, maakt dat ook de weg vrij voor interne, inhoudelijke, kritiek op het mega-wetsvoorstel, de Big, Beautiful Bill. De breedte van Trumps aanhang blijkt daarbij een achilleshiel te zijn. De nu voor het eerst openlijk uitgesproken tegenstrijdige belangen en eisen tonen hoe wankel Trumps brede machtsbasis wordt, als de van de president uitgaande centripetale kracht een deuk oploopt.
Tegenover de groep van libertaire hardliners – die vinden dat de Big, Beautiful Bill lang niet hard genoeg snijdt in de belastingen – ontstaat een verrassende en gevarieerde coalitie van Republikeinse Congresleden. Zij maken zich hard voor het behoud van uitgesproken Democratisch beleid, wat bij hen voornamelijk voortkomt uit politieke overlevingsdrang. Ze vrezen het versoberen van de zorgbijstand door Medicaid, en het afschaffen van subsidies op schone energie uit de Inflation Reduction Act (IRA) – de belangrijkste politieke erfenis van ex-president Joe Biden.
Het sprekendste voorbeeld is de Republikeinse Afgevaardigde Juan Ciscomani (42) uit Arizona. Hij kwam in de jaren negentig als ongedocumenteerde Mexicaanse immigrant naar de VS en won zowel in 2022 als 2024 zéér nipt zijn woestijnachtige kiesdistrict ten zuiden van de stad Phoenix. Ciscomani lobbyde voorafgaand aan de stemming in het Huis van Afgevaardigden, die eind mei plaatsvond, voor behoud van de subsidies.
De afschaffing van de subsidies op schone energie, zoals voorzien in de Big, Beautiful Bill, zou hem in 2026 wel eens zijn herverkiezing kunnen kosten. Veel van Ciscomani’s kiezers danken hun baan namelijk aan de subsidies, onder andere bij de elektrische autobouwer Lucid Motors, die sinds de invoering van de IRA zijn capaciteit verviervoudigde, duizenden mensen aannam en de grootste werkgever werd in Ciscomani’s kiesdistrict.
Ciscomani stond voor een fundamentele keuze: Trump of zijn electoraat. Ciscomani koos voor de president, ondanks zijn eerdere weerstand. Maar dat was voordat Musk de wet affakkelde en daarmee andere critici ruim baan gaf.
Ook in de Senaat, waar de komende maand over het voorstel wordt gestemd, spreken steeds meer Republikeinen zich kritisch uit over het schrappen van de belastingvoordelen voor groene energie.
‘Eerlijk gezegd hebben we gewoon schone, betrouwbare en betaalbare energie nodig.’ Senator John Curtis (65), wiens mandaat in het dieprode Utah onomstreden is, zei dit in april al tegen een interviewer van CNN. In gesprek met jonge Amerikanen viel hem steeds weer op hoe groot het belang is dat ze hechten aan schone energie. Daaruit concludeerde hij dat bepaalde onderdelen van Bidens Inflation Reduction Act ‘eigenlijk Republikeinse prioriteiten zijn’.
Nu het wetsvoorstel door Musks tirade onder vuur ligt, komen ook andere Republikeinse senatoren uit de kast als – voorzichtige – voorstanders van Bidens subsidies. Zoals Thom Tillis uit swingstate North Carolina. Zaterdag zei hij tegen CNN dat hij hoopt dat zijn partijgenoten vooral economisch naar de zaak kijken en niet handelen vanuit sentiment (dus tegen alles stemmen wat Biden heeft gedaan).
Ook Lisa Murkowsky uit Alaska, sowieso bekend als de meest gematigde Republikein in de Senaat, waarschuwde voor het weggooien van het kind met het badwater. Volgens haar is ‘in veel staten’ te zien dat ‘investeringen in schone energie hun vruchten afwerpen’.
De grootste interne strijd op weg naar de Senaatsstemming over de Big, Beautiful Bill zal gaan over het versoberen van het sociale verzekeringsprogramma Medicaid. Als het Congres de wet in de huidige vorm aanneemt, verliezen meer dan 10 miljoen Amerikanen hun zorgverzekering – en dat zijn waarschijnlijk merendeels mensen die op Trump hebben gestemd.
De coalitie van critici in de Senaat wordt aangevoerd door Josh Howley uit Missouri. Hij formuleerde het Republikeinse dilemma eind mei in een opiniestuk in The New York Times als volgt: zijn de Republikeinen een meerderheidspartij voor werkende mensen, of een permanente minderheid die alleen handelt in het belang van rijke zakenmensen? Howley krijgt inmiddels bijval van collega’s uit staten waar een aanzienlijk deel van het electoraat laag opgeleid en slecht betaald is. Medestanders zijn onder anderen Jim Justice en Shelly Moore-Capito uit West-Virginia, de staat met het hoogste percentage Medicaid-ontvangers, zo’n 28 procent, en Jerry Morgan uit Kansas.
Behalve voor hun eigen herverkiezing en het lot van hun individuele kiezers, vrezen deze volksvertegenwoordigers voor de toekomst van kleine ziekenhuizen en verpleeghuizen in dunbevolkte gebieden, die via een wat ingewikkelde constructie deels door Medicaid worden gefinancierd. Als de subsidie wegvalt, vreest onder andere Senator Susan Collins uit Maine, kan het gevolg zijn dat deze instellingen hun deuren moeten sluiten, met een verschraald zorgaanbod tot gevolg.
Zo botsen Trumps plannen hard met de realiteit – al voordat de wet zelfs maar is aangenomen. Ook als Senatoren zelf voorstander zijn van het beperken van Medicaid, betekent dat niet automatisch dat hun kiezers het daarmee eens zijn, zo ondervond senator Joni Ernst uit Iowa vorige week tijdens een zogenoemde Town Hall-bijeenkomst met kiezers. Mensen gaan dood zonder Medicaid, riep een vrouw in het publiek de senator toe. ‘We gaan allemaal dood’, antwoordde Ernst laconiek. De ophef daarover in Iowa, waar Trump vorig jaar 56 procent van de stemmen kreeg, duurt nog steeds voort.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant