De Volkskrant volgt drie migranten in hun dagelijks bestaan. Hoe vinden ze hun weg in Nederland, hoe ziet hun leven eruit en wat zijn hun verwachtingen? Deze week: de Roemeense Ioana Neicu dagdroomt er tijdens het tomatendraaien op los.
is economieredacteur. Ze is specialist arbeidsmarkt en sociale zekerheid.
Het gros van Nederland verkeert nog in remslaap als Ioana Neicu (21) parkeert voor de deur van tomatenteler Lans in Rilland. Het is half zes, maar de Roemeense is klaar voor een nieuwe werkdag. Haar imponerend lange haar is zorgvuldig in een al even imponerend lange vlecht gedraaid. Met de auto van het uitzendbureau heeft ze net drie collega’s opgehaald bij het arbeidsmigrantenhotel in het nabijgelegen Putte.
‘Het opstaan ging vandaag alweer beter dan gisteren’, constateert Ioana tevreden als ze de opslag van de kas in loopt. Hier begint om zes uur haar shift als ‘tomatendraaier’. De functie die Ioana heeft sinds ze begin vorig jaar via uitzendbureau NLJobs naar Nederland kwam. Ze is niet de enige Roemeense in de kas en al helemaal niet de enige Oost-Europeaan: 85 procent van haar collega’s is, net als zij, arbeidsmigrant.
De verklaring daarvoor ligt in de lichtzoete cocktailtrostomaat die hier wordt geteeld. Een natuurproduct dat zich niets aantrekt van 40-urige werkweken of negen tot vijf-banen. Het is de zon die dicteert of de werkweek vijf of zes dagen telt en een werkdag 6 of 10 uur. Tel daarbij op dat de temperatuur in de kas flink kan oplopen en je begrijpt waarom manager Edwin Zweedijk moeite heeft om Nederlanders te vinden die het werk willen doen.
Daarin is de Zeeuwse tomatenteler geen uitzondering: de hele glastuinbouw drijft op de inzet van arbeidsmigranten als Ioana, waarvan Nederland er inmiddels zo’n 900 duizend telt. Zonder hen zouden ze hun kassen kunnen sluiten. Hetzelfde geldt voor distributiecentra en slachthuizen.
Ioana kijkt niet op een werkuur meer of minder. Zij is allang blij dat ze überhaupt een baan heeft gevonden. In het Zuid-Roemeense dorp Potelu, waar ze met haar ouders, broertje en zus woonde, zijn die namelijk een zeldzaamheid. ‘Als je wilt werken, moet je in Roemenië naar de grote stad verhuizen, maar de salarissen liggen er vervolgens te laag om de huur van te betalen’, zegt ze terwijl ze haar blauwe werkhandschoenen aantrekt.
Daarom ging Ioana, met haar middelbareschooldiploma op zak, voor die andere stap die zo’n 4 miljoen Roemenen voor haar zetten: ze zocht werk over de grens. ‘Van kennissen in een dorp verderop hoorden we over deze baan in Nederland’, vertelt ze. ‘Hier zou je in een week kunnen verdienen waar je in Roemenië een maand voor moet werken. We hebben het uitzendbureau gebeld en konden direct beginnen. Omdat dit mijn eerste keer in Nederland zou zijn, ging mijn moeder de eerste vijf maanden mee en werkte ze hier ook.’
Inmiddels is haar moeder terug in Roemenië en staat Ioana er in Zeeland alleen voor. Alhoewel: helemaal alleen is ze niet. Ze deelt haar woning met drie landgenoten die inmiddels haar vrienden zijn en brengt de uren op haar kamer door met Netflix en thrillers van Freida McFadden. ‘Voor mij is het belangrijkste dat ik nu geld verdien en op eigen benen kan staan’, zegt ze. ‘Dat ik niet afhankelijk ben van mijn ouders of nog erger: een vriendje.’
Naam: Ioana Neicu
Leeftijd: 21
Komt uit: Potelu, Roemenië
Verblijfplaats/woont in: Putte
Beroep: tomatendraaier
In Nederland sinds: januari 2024
Klokslag zes uur haasten Ioana en haar collega’s zich door de klapdeuren naar de kas. Op de duizelingwekkende 15 duizend vierkante meter staan de tomatenplanten in lange rijen opgelijnd. Het zonnige voorjaar heeft zijn uitwerking niet gemist: de stammen hebben al een flinke groeispurt gehad. Zes meter lang zijn ze inmiddels. Ioana heeft een elektrisch liftwagentje nodig om bij de toppen te kunnen.
Aan haar de taak te voorkomen dat de tomatenplanten tijdens het groeien bezwijken onder hun vruchten. Hiervoor draait Ioana met haar rechterhand de toppen om een strak gespannen draad terwijl ze met haar linkerhand de scheuten wegplukt. ‘Ik vind dit het leukste werk in de kas omdat het wat complexer is’, legt ze uit. ‘Ik hou er niet van als dingen te makkelijk zijn, want dan ga ik me vervelen.’
Dat Ioana haar hoofd erbij moet houden, betekent niet dat haar gedachten tijdens het werk niet afdwalen. ‘Ik ben een enorme overdenker’, verzucht ze. ‘Als ik hier sta, denk ik echt over alles na: dingen die zijn gebeurd en dingen die nooit zullen gebeuren.’ En zoals veel van haar Gen Z-genoten gaan die gedachten ook regelmatig over de vraag: ‘Wie ben ik en wat wil ik in het leven?’
Al kan ze op die laatste vraag al wel een voorzichtig antwoord bedenken. De Roemeense zou namelijk niets liever willen hebben dan een eigen auto. Niets al te geks, gewoon een degelijke Volvo. ‘Autorijden is mijn allergrootste passie’, zegt ze. ‘Het is als therapie.’
Voorlopig heeft ze dus een doel om voor te sparen. En voorlopig zijn er ook genoeg tomatenplanten om te draaien: aan het eind van de zomer moeten er maar liefst 18 miljoen cocktailtrostomaten hun weg hebben gevonden naar de schappen van de Aldi en de Jumbo.
Over deze serie
De Volkskrant volgt drie migranten in hun dagelijks bestaan. Hoe vinden ze hun weg in Nederland, hoe ziet hun leven eruit en wat zijn hun verwachtingen? Alle afleveringen vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant