De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth zegt dat er binnen de Navo ‘bijna consensus’ bestaat over een nieuwe uitgavennorm van 5 procent.
is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Onze boodschap blijft duidelijk’, zei Hegseth donderdag op de Navovergadering in Brussel. ‘Afschrikking, vrede-door-kracht, maar het kan geen afhankelijkheid van Amerika zijn in een wereld vol dreigingen.’
De Amerikaanse president Donald Trump maakte eerder op de dag via sociale media bekend dat hij Vladimir Poetin weer had gebeld. Die had hem ‘in krachtige bewoordingen’ gezegd ‘dat hij zal moeten antwoorden op de recente aanvallen op de vliegbases’. Dat Trump niet inging op dat dreigement van Poetin, kwam hem op kritiek te staan van militaire experts als Phillips O’Brien dat hij zich als ‘boodschappenjongen’ door Poetin laat gebruiken.
Trump zei ook dat Poetin had gesuggereerd dat hij een handje kan helpen in de Amerikaanse nucleaire onderhandelingen met Iran, een land dat Rusland van cruciale wapens voorziet in zijn oorlog tegen Oekraïne.
Het tekent het scherpe contrast tussen de Amerikaanse wens om de Europese bondgenoten hun defensie-uitgaven te laten verhogen vanwege de Russische dreiging en de gelijktijdige opschorting of vermindering van Amerika’s politieke en materiële steun aan Oekraïne, het grootste slachtoffer van Russische agressie. De Wall Street Journal berichtte donderdag dat dit ook cruciale anti-drone- technologie betreft die bedoeld was voor Oekraïne, maar nu wordt geleverd aan Amerikaanse troepen in het Midden-Oosten.
Tegelijkertijd verhoogt Rusland zijn productie van drones en raketten exponentieel. Oekraïne beschuldigt China ervan deze productieverhogingen te faciliteren met allerlei vormen van technologische en materiële hulp – wat China ontkent.
Chinese fabrieken leveren middels fictieve vennootschappen hardware, elektronica, navigatie, optische- en telemetriesystemen, antennes en andere onderdelen, zegt een woordvoerder van de Oekraïense buitenlandse inlichtingendienst Oleh Aleksandrov tegen Politico. ‘Officieel houdt China zich aan de regels, maar dat is alleen officieel.’
De verschillen in benadering van Oekraïne tussen de VS en zijn bondgenoten werden ook weer geëtaleerd in de reacties op de Oekraïense drone-aanval op Russische militaire vliegbases. Europese defensieministers spraken in Brussel vol lof over het vernuft van de Oekraïense aanval, die zij legitiem achten als daad van zelfverdediging tegen dodelijke Russische luchtaanvallen.
Maar Trumps Oekraïne-gezant Keith Kellogg waarschuwde dat ‘de risiconiveaus sterk oplopen’ omdat de aanval zich ook richtte tegen Russische strategische bommenwerpers die deel uitmaken van Ruslands nucleaire afschrikkingsmacht. Trump zelf vond het, zo meldde Axios, wel een ‘stoere’ aanval.
De Navo-ministers, een uitzondering als Spanje daargelaten (dat nog vasthoudt aan 2 procent), leken donderdag in Brussel eensgezind over ambitieuze nieuwe afspraken op de Navotop in Den Haag over een nieuwe uitgavennorm. Rutte bevestigde dat het gaat om 5 procent, bestaande uit 3,5 procent defensie-uitgaven en 1,5 procent ‘defensiegerelateerde uitgaven’.
Er is nog geen consensus over de termijn waarbinnen die 5 procent moet zijn gehaald. De Baltische staten en Zweden willen 2030 afspreken, anderen azen op 2035.
Er wordt ook nog gediscussieerd over de definities van deze uitgaven, en de vraag of militaire hulp aan Oekraïne mag worden meegerekend. Rutte zei daarover: ‘Wees gerust, niemand wil dit organiseren op een manier die ervoor zorgt dat de hulp aan Oekraïne minder wordt.’
Volgens Rutte staan op de Navotop in Den Haag drie onderwerpen centraal: hogere defensie-uitgaven, inclusief een eerlijker verdeling van de lasten tussen Amerika en Europa; de noodzaak van productieverhogingen in de defensie-industrie, en tot slot Oekraïne.
Gevraagd of de afspraak van 5 procent geen symboolpolitiek wordt, antwoordde Rutte dat er een ‘spitsvondig plan’ is bedacht waarin landen zich committeren aan bedragen waarmee ze jaarlijks de defensie-uitgaven zullen verhogen. De militaire noodzaak is er, zei Rutte. ‘Het is heel veel geld, maar het is niet ondoenlijk. We zijn rijke maatschappijen.’
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant