Ook twee vrouwen in Nederland zijn behandeld met het zaad van een Deense massadonor met een zeldzame, kankerverwekkende genmutatie. Dat zegt de Belgische minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft met name over sport en media.
Vanwege een eerder onontdekte DNA-mutatie bij de man uit Denemarken lopen inmiddels zeker 67 donorkinderen uit 46 gezinnen in 8 Europese landen een verhoogd risico om op jonge leeftijd kanker te krijgen.
De man doneerde zijn zaad vanaf 2008 in eigen land bij de Europese Spermabank (ESB), een grote internationale commerciële spermabank die ook aan Nederlandse klinieken levert. Bij tien van zijn donorkinderen werden al vormen van kanker vastgesteld, waaronder leukemie. De Stichting Donorkind roept daarom ouders van donorkinderen die tussen 2008 en 2018 zijn voorgekomen uit ‘ESB-zaad’, op contact te zoeken met hun donorkliniek.
De casus leidde vooral tot veel onrust in België, omdat ook klinieken daar volop gebruikmaken van het zaad van de ESB. Anders dan in Nederland is in België anoniem doneren nog toegestaan, wat de reis ook voor Nederlandse moeders en stellen de moeite waard kan maken.
Uit onderzoek door de Belgische overheid blijkt nu dat het sperma van de Deen door twaalf Belgische vruchtbaarheidsklinieken is gebruikt. Daarmee zijn 53 kinderen bij 37 vrouwen verwekt, onder wie twee vrouwen die wonen in Nederland. Dit meldde minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke woensdag aan het Belgische parlement.
Van de 37 vrouwen wonen er 14 in België, en de meesten van hen, 17, in Frankrijk. Ook vrouwen uit Duitsland, Italië en Zuid-Amerika werden bevrucht met het zaad. In twee gevallen leidden de bevruchtingen tot een miskraam. Vandenbroucke wil de namen van de klinieken niet openbaar maken, dat vindt hij aan hen.
Volgens de Stichting Donorkind zijn er mogelijk meer vrouwen die in Nederland zijn behandeld met het zaad van de Deense donor. Voorzitter Ties van der Meer baseert dit op het internationale rapid alert dat de Denen op 8 november 2023 uitstuurden over de zeldzame genmutatie TP53 in het sperma. Sinds de waarschuwing is uitgedaan, is het zaad van de man geblokkeerd voor verder gebruik.
De Belgische autoriteiten zeiden vorige week dat die waarschuwing ook naar Nederland is gestuurd. Dat moet volgens Van der Meer betekenen dat het zaad ook door klinieken hier is gebruikt. Volgens hem maakten zo’n negen à tien klinieken in de periode dat de man doneerde, gebruik van ESB-zaad: ‘Ik heb het nagevraagd bij de het CDKB (dat in Nederland de gegevens van donoren bewaart, red.) en bij mijn contacten op het ministerie van VWS, maar ik hoor nergens terug dat deze melding bekend was.’
De Nederlandse staatssecretaris van Volksgezondheid Vincent Karremans zei vorige week dat er volgens hem waarschijnlijk geen zaad van de donor in Nederland is gebruikt. De European Sperm Bank (ESB) heeft de klinieken die het zaad van de betreffende donor hebben gebruikt, benaderd. Daar zaten geen Nederlandse klinieken bij, aldus Karremans. ‘Ik heb de Nederlandse vereniging voor obstetrie en gynaecologie (NVOG) gevraagd om mij op de hoogte te stellen, mocht er toch sprake zijn van betrokkenheid van Nederlandse gezinnen’, aldus de staatssecretaris.
De erfelijke afwijking bij de donor kwam aan het licht toen twee van de kinderen van de man een kankervorm bleken te ontwikkelen. De ESB liet vervolgens aan hun ouders weten dat in het sperma van de man een genetische mutatie bleek voor te komen.
De casus werd vorige maand aan het licht gebracht door Edwige Kasper, een bioloog van het universitair ziekenhuis van het Franse Rouen die er onderzoek naar deed. Kasper pleit ervoor om het gebruik van donorzaad te beperken, mede door de ‘abnormale verspreiding van genetische ziekten’ waarop ze stuitte. ‘Niet elke man krijgt 75 kinderen in heel Europa’, zei ze in de Britse krant The Guardian.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant