Van de door de BBB beloofde radicale ommezwaai in het stikstofbeleid kwam nog niets terecht. De boerenachterban lijkt dat de partij niet aan te rekenen. ‘Als de Raad van State overal steeds een streep door zet, komen we nooit verder.’
is regioverslaggever van de Volkskrant in Noord-Nederland.
‘Natuurlijk had ik er meer van verwacht’, zegt Rens Mulder (31). The morning after is de val van het kabinet enigszins bezonken. ‘Sinds we zes jaar geleden op de trekker naar Den Haag gingen, zijn we eigenlijk niets opgeschoten. En nu wacht weer onzekerheid.’
‘En toch’, zegt de jonge boer uit het Drentse buurtschap Eemster, net buiten Dwingeloo: ‘Stem ik volgende keer zeker weer BBB.’
Vorige maand nam Mulder het melkveebedrijf met 120 koeien definitief over van zijn vader. Zorgen over het hier en nu heeft hij niet: de melkprijs is goed, en anders dan de ruim honderd PAS-melders ((boeren die na een uitbreiding zonder toereikende vergunning zitten) in de provincie heeft hij zijn vergunning op orde.
‘Maar als je jong bent, wil je ook vooruit kunnen kijken.’ Die oude stal uit 1974 vernieuwen bijvoorbeeld, om de dieren meer ruimte en comfort te bieden. ‘Maar de bank ziet me al aankomen.’
Wie erop let, kan zien hoe het vlagvertoon de afgelopen periode is verdwenen uit Drenthe, de provincie waar de BBB tijdens de Tweede Kamerverkiezingen van 2023 het hoogste percentage stemmen haalde. Destijds was de gifgroene partijkleur overal, en waren vele medestanders #trotsopdeboer.
Nu heeft Mulder nog als een van de weinigen de BBB-vlag gehesen in de mast op zijn erf. Al is de lap stof door weer en wind gerafeld. Het zou een metafoor kunnen zijn voor de politieke vuurdoop van de partij.
‘Iedere dag BBBeter’ werd het niet. Van de beloofde ommezwaai in het stikstofdossier kwam niks terecht. In de Kamer staat alleen de BBB zelf achter de – nog weinig revolutionaire – plannen van de eigen minister Femke Wiersma (Landbouw).
Toch neemt Rens Mulder het voor haar op. ‘Wiersma kan nog zulke mooie plannen hebben, als de Raad van State er steeds een streep door zet, komen we nooit verder.’
Daar komt nu de val van het kabinet nog eens overheen. Het zal de impasse enkel vergroten, vreest de boerenbelangenorganisatie LTO. ‘Voor de landbouw betekent dit, alwéér, dat de onzekerheid waarin boeren en tuinders nu al jarenlang leven, verder voortduurt’, aldus LTO-voorzitter Ger Koopmans.‘Het is zonde van alle tijd en energie die het voorbije jaar, door tal van partijen, gestoken is in het vinden van oplossingen voor de uitdagingen waar de landbouw voor staat.’
Het brengt een zekere gelatenheid terug op het platteland, waar al vaker het gevoel heerste dat de politiek er niet voor inwoners buiten de Randstad was. Bijvoorbeeld in Laaghalerveen. Bij de melktap van ‘Zuivel en zo’ is er skyr en boerenyoghurt in de smaak appel-kiwi. Maar met politiek houdt de eigenaar van het melkveebedrijf zich liever niet bezig.
Ze hebben hier op de streek al genoeg te stellen met ‘Den Haag’. Verschillende boeren moeten waarschijnlijk grond inleveren ten behoeve van een militair oefenterrein. Het is onderdeel van de grootschalige uitbreidingsplannen van Defensie, onder aanvoering van staatssecretaris Gijs Tuinman: ook BBB.
Tijdens de Tweede Kamerverkiezingen van 2023 liet de BBB al flink wat veren, na de monsterzege tijdens de provinciale verkiezingen, eerder dat jaar. De afgelopen maanden zakte de partij weg in de peilingen. Van de 7 zetels die de partij nu heeft, zouden er nog maar 2 tot 4 overblijven. Dat zou zonde zijn, vindt Rens Mulder. De kennis en kunde uit de praktijk kunnen ze volgens hem in het parlement goed gebruiken.
‘Er is veel te doen – zoals Nederland van het stikstofslot halen. Ik ga door tot het laatste moment dat ik dit ambt mag dragen’, verklaarde demissionair minister Wiersma dinsdag zelf plechtig.
Bovendien dient zich een nieuw hoofdpijndossier aan. Vorige week verzamelde Rens Mulder zich met zo’n honderd andere boeren op hun trekkers bij het gemeentehuis van Westerveld in Diever. Binnen sprak de raad over maatregelen tegen de omstreden lelieteelt.
Critici vrezen voor schadelijke gezondheidseffecten van het intensieve gebruik van bestrijdingsmiddelen. Weer zo’n voorbeeld van onwetendheid, sneert Mulder. Tot een verbod op de sierteelt kwam het niet, voorlopig. Maar, vraagt Mulder zich af: ‘Wat is de volgende stap, als de gemeente gaat bepalen wat boeren op hun eigen grond doen?’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant