Sporten als voetbal, vechtsport en rugby verhogen het risico op dementie omdat spelers tijdens het sporten regelmatig met hun hoofd de bal of een medespeler raken. Dat blijkt uit onderzoek van de Gezondheidsraad.
is wetenschapsredacteur voor de Volkskrant. Ze schrijft over de geestelijke gezondheidszorg en psyche, brein en gedrag.
Er zijn daarom beschermende maatregelen nodig voor de circa 1,4 miljoen Nederlanders die zo’n contactsport beoefenen. Dat schrijft de Gezondheidsraad in een advies aan het ministerie van Volksgezondheid dat vandaag verschijnt. Of er bijvoorbeeld een kopverbod voor kinderen gaat komen is nog onduidelijk: de Nederlandse Sportraad komt eind van de zomer met concrete aanbevelingen.
De laatste jaren groeien de zorgen over hersenschade als (lange termijn) gevolg van contactsporten. Maar volgens voetbalbond KVNB, met ruim 1,2 miljoen leden de grootste contactsport, was er tot nu toe nog ‘onvoldoende bewijs’ om een ‘directe relatie tussen koppen en hersenletsel’ vast te stellen.
De Gezondheidsraad concludeert nu dat het bestaande onderzoek ‘voldoende overtuigend’ is om te concluderen dat blootstelling aan ‘herhaald hoofdcontact bij contactsport samenhangt met een verhoogd risico op dementie’.
In 2019 bleek uit een grote studie in New England Journal of Medicine dat profvoetballers een 3,5 keer zo groot risico lopen op dementie als mensen met een vergelijkbare achtergrond die geen profvoetballer zijn. Veelzeggend: bij keepers, die vrijwel nooit koppen, zagen de wetenschappers geen verhoogd risico op dementie.
Niet alleen profsporters lopen gevaar, schrijft de Gezondheidsraad. ‘Hoewel amateurs in mindere mate worden blootgesteld aan hoofdcontact, zijn ook bij hen verhoogde risico’s op dementie gevonden.’
Welke maatregelen er precies moeten komen om die risico’s in te perken, wordt pas eind van de zomer bekend. De Nederlandse Sportraad komt dan met concrete aanbevelingen.
De Gezondheidsraad doet wel al een voorzet. Bij kinderen zou vanuit medisch oogpunt ‘een algeheel verbod op risicovolle spelelementen verdedigbaar zijn’, schrijft de raad: ‘zoals een verbod van vechttechnieken richting het hoofd, tackles in rugby en koppen in voetbal’.
De Amerikaanse voetbalbond voerde al in 2015 een kopverbod in voor kinderen uit zorgen over hersenletsel. De KNVB deed dat destijds af als een onnodige maatregel en mogelijk een gevolg van de Amerikaanse ‘claim-cultuur’.
In Engeland leren kinderen tot 11 jaar leren er niet meer koppen. Ook het koppen tijdens wedstrijden wordt nu stapsgewijs uitgebannen voor kinderen. Als een speler toch bewust een bal kopt, kan dat resulteren in een indirecte vrije trap voor de tegenpartij.
Ook bij tieners en volwassenen wordt het koppen ontmoedigd. Zo mogen volwassen amateurs maar één keer per week kopballen trainen, met maximaal 10 kopballen per training. Profvoetballers mogen tijdens trainingen maximaal tien ballen ‘met hoge snelheid’ kopen.
De Gezondheidsraad noemt die maatregelen ook als voorbeelden in zijn advies, net als het gebruik van lichtere ballen.
In Nederland mogen minderjarige vechtsporters elkaar sinds 2020 al niet meer op het hoofd schoppen en slaan, vanwege het risico op hersenschade. Maar dat geldt alleen voor sporten die gereguleerd worden door de Nederlandse Vechtsportautoriteit, waaronder kickboksen. Boksen valt daar niet onder.
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant