Dinsdag trok PVV-leider Geert Wilders de stekker uit de coalitie en viel het kabinet-Schoof. Veel NU.nl-lezers hadden vragen over de kabinetsval. Welke strategie zit erachter? Hoe nu verder? Politiek verslaggever Sanne Oving geeft antwoord op jullie vragen.
Wat is de strategie van Wilders?
"Wilders zag natuurlijk dat het al even niet meer over zijn belangrijkste punt ging: asielmigratie. In Den Haag lag de nadruk de laatste tijd vooral op de geopolitieke situatie en bijvoorbeeld de Nederlandse defensie. Daar viel voor Wilders niet veel te winnen."
"Daarbij lukte het dit kabinet nog niet te leveren op dat belangrijke PVV-dossier. Vertrekkend asielminister Marjolein Faber kreeg regelmatig het verwijt niet voortvarend aan de slag te gaan met de kabinetsplannen."
"De PVV-leider zag ook het aantal zetels dat hij volgens peilingen zou krijgen langzaam dalen. Dit kunnen allemaal redenen zijn voor Wilders om de handdoek in de ring te gooien."
"Maar echt weten waarom Wilders dit heeft gedaan, doen we niet. Zijn partij is voor de pers amper benaderbaar. En omdat de PVV als enige lid Wilders heeft, hoeft hij ook niet aan iemand verantwoording af te leggen."
Waarom hebben de coalitiepartijen niet ingestemd met het puntenlijstje van Wilders?
"Daar gaven VVD en NSC woensdag toelichting op. Volgens Dilan Yesilgöz (VVD) had dat 'prima gekund' als Wilders de punten iets meer had toegelicht. 'Het is handig dat als je ideeën hebt, je iets meer hoort dan één regel', sneerde de VVD'er. Maar zo ver kwam het volgens haar niet."
"Nicolien van Vroonhoven (NSC) merkte op dat de plannen nooit door de Eerste Kamer en Tweede Kamer waren gekomen op de manier waarop ze nu verwoord waren. 'Boude taal', zo noemde ze het."
"VVD, NSC en BBB zeggen achteraf wel dat ze het helemaal eens waren met de PVV, maar zij weten ook dat veel van de plannen van Wilders juridisch ingewikkeld zouden worden. Ze stelden wel voor een motie in te dienen waarmee de plannen van Wilders onderzocht zouden worden."
"VVD, NSC en BBB gaven alle drie aan dat zij het idee hadden dat Wilders sowieso van plan was op te stappen, en dat het dus niet direct gelinkt is aan zijn tienpuntenplan."
De PVV zegt dat de partij wordt tegengewerkt. In hoeverre is dat waar?
"De PVV heeft dit inderdaad vaker gezegd. Een voorbeeld is dat Wilders benadrukte dat 'zijn' asielminister Faber honderden vragen kreeg over haar asielwetten. Overigens benadrukten Faber en demissionair premier Dick Schoof dit ook. Maar dat is eigenlijk best gebruikelijk bij nieuwe wetten, en vooral bij wetten die zo ingrijpend zijn."
"Zo kun je dat bij veel van deze argumenten zeggen: dat sommige politieke partijen niet willen meewerken heeft ook te maken met het feit dat ze in de oppositie zitten of gewoon echt anders denken over bepaalde onderwerpen. Dat hoort bij de democratie."
"Wilders gaf ook aan dat de PVV werd tegengewerkt door bijvoorbeeld ambtenaren op het ministerie, maar daar is geen bewijs voor."
Konden de partijen nu niet zelf zonder de PVV een kabinet vormen?
"VVD, NSC en BBB hadden kunnen besluiten het zonder de PVV te proberen. Maar die drie partijen hebben lang geen meerderheid in de Tweede Kamer. En een kabinet heeft wel steun nodig voor zijn plannen."
"De steun kon eventueel ook worden gezocht bij andere partijen dan de PVV. Maar Frans Timmermans (GroenLinks-PvdA) en Rob Jetten (D66) gaven direct al aan dat ze niet in het gat van Wilders wilden springen. Daardoor werden nieuwe verkiezingen onvermijdelijk."
Hoe gaat het nu verder met de PVV-bewindslieden?
"De PVV-bewindslieden worden vervangen tot er een nieuw kabinet is. Daar worden nu tijdelijke vervangers voor gezocht."
"Tot die tijdelijke vervangers zijn gevonden, worden de taken van de PVV-ministers en PVV-staatssecretarissen overgenomen door andere ministers. Zo neemt demissionair minister David van Weel (Justitie en Veiligheid, VVD) tijdelijk de taken over van de afzwaaiende Faber (Asiel) en afzwaaiend staatssecretaris Ingrid Coenradie (Justitie en Veiligheid)."
En hun plannen?
"Wat precies doorgaat en wat niet, is nu nog niet duidelijk. De Kamer gaat de komende weken besluiten welke dossiers ze controversieel gaat verklaren, zoals dat in Den Haag wordt genoemd."
Wanneer komen er nieuwe verkiezingen?
"Waarschijnlijk in het najaar. De Kiesraad heeft gezegd dat woensdag 29 oktober de eerste reële datum is. Demissionair minister van Binnenlandse Zaken Judith Uitermark moet nu nog een definitief besluit nemen."
Source: Nu.nl algemeen