Meer deelnemers, meer wedstrijden en meer geld te verdienen: het WK voetbal van 2026 breidt uit, met forse gevolgen. Zo is het bijvoorbeeld opvallend dat het Nederlands elftal zaterdag pas aftrapt, terwijl wereldkampioen Argentinië allang is geplaatst. Wat springt nog meer in het oog?
is voetbalverslaggever van de Volkskrant.
De Fifa krijgt nooit genoeg van het aanvinken van meer wedstrijden op een kleurrijk schema van een voetbaltoernooi. Of het nu bij het WK voor clubs nieuwe stijl is, dat halverwege deze maand met 32 clubs begint in de Verenigde Staten, of voor het WK van de landen van 2026. Dat is het eerste wereldkampioenschap met 48 landen, bijna een kwart van de 211 bij de wereldbond aangesloten leden.
Het WK is toegewezen aan drie landen: de Verenigde Staten, Mexico en Canada. Ook dat is een primeur. De enige keer in de bijna 100-jarige geschiedenis van het WK dat er sprake was van co-organisatie was in 2002, met Japan en Zuid-Korea. En er doen dus zestien landen meer mee dan bij de vorige eindtoernooien.
Het aantal duels neemt derhalve fors toe, van 64 naar 104, in een opzet met twaalf groepen van vier landen, waarvan de nummers één en twee en de acht beste nummers drie zich plaatsen voor de volgende fase, de ronde van 32. Wie wereldkampioen wil worden, dient acht duels te spelen tijdens de eindronde, waar dat in het verleden zeven was. Er zijn liefst 72 wedstrijden nodig om het deelnemersveld terug te brengen van 48 naar 32.
Fifa-voorzitter Gianni Infantino, de grote hervormer van het voetbal, motiveert de uitbreiding door te stellen dat op deze manier meer landen kunnen meedoen en zich daardoor ontwikkelen, dat daarmee automatisch de belangstelling in de wereld zal groeien, waaruit weer volgt dat de Fifa meer kan verdienen, vanwege de verkoop van tv-rechten en de uitbating van andere commerciële bronnen.
Vooral bezien vanuit de kleinere landen is de veronderstelling van meer aandacht goed te verdedigen. Continenten krijgen ook meer startbewijzen toegewezen. Zo stijgt Europa van dertien naar zestien deelnemers en Afrika van vijf naar negen, misschien tien. Bij werelddelen buiten Europa zijn er nog intercontinentale play-offs voor een enkel land, mocht het mislopen in de reguliere reeks.
De groei in aantal deelnemers kan positieve gevolgen hebben, bijvoorbeeld voor Afrika. Zo omschreef voormalig bondscoach Aliou Cissé van Senegal in 2022 een van de mogelijke oorzaken waardoor Afrika nooit helemaal doorbreekt op het WK: hij stelde dat de continentale strijd, met 54 landen, zwaar is en dat vaak dezelfde naties zich plaatsen. Dat remt de ontwikkeling van andere landen.
In Zuid-Amerika is door de uitbreiding een deel van de spanning verdwenen. Aan de kwalificatie doen slechts tien landen mee, die een volledige competitie afwerken. In het verleden plaatsten zich vier landen voor het WK, met nog één land via play-offs. Nu gaan de eerste zes naar het eindtoernooi, plus nog een kanshebber in de play-offs. Brazilië, sinds kort met bondscoach Carlo Ancelotti, staat vierde met nog vier duels te spelen, maar zal het in deze constructie toch wel redden.
Als er al een voordeel te ontdekken was na de verloren strafschoppenreeks in de kwartfinales van de Nations League tegen Spanje, is dat de optisch gezien iets makkelijkere groep in de WK-kwalificatie. Nederland had in maart, bij winst op Spanje, deze week meegedaan aan de eindronde van de Nations League en was na de zomerstop in een op papier lastige groep van vier terechtgekomen, met Turkije en Georgië, twee landen waarvan de nationale ploeg in opmars is.
Nu begint de ploeg van Ronald Koeman zaterdag in Finland, in een groep van vijf, met Litouwen en Malta als relatief kleine landen. De andere tegenstanders zijn Finland en Polen, dat al twee keer heeft gewonnen, want de groepen met vijf landen zijn al begonnen. Op papier is het verschil met die dus vermeden groep overigens niet groot. Turkije en Georgië zijn 27ste en 68ste op de Fifa-ranglijst, Polen en Finland 34ste en 68ste. Alleen de nummer één plaatst zich direct. Nummer twee speelt nog play-offs.
Mede door de Nations League loopt de kwalificatie in de wereld nogal ongelijk. Terwijl Nederland nog moet beginnen, is wereldkampioen Argentinië al zeker van het WK, net als Japan, Iran en Nieuw-Zeeland, alsmede de drie gastlanden. Lionel Messi kan meedoen aan zijn zesde eindronde. In tal van andere continenten is het nog interessant om te volgen hoe de Nederlanders in de technische staf het doen.
Dick Advocaat, bondscoach van Curaçao, heeft in een tweeluik met St. Lucia (thuis) en Haïti (uit, op Aruba) aan één zege genoeg om zich voor een volgende fase van de kwalificatie te plaatsen. Stanley Menzo staat in deze fase eerste met Suriname, al zijn pas twee van de acht duels gespeeld. De landen in de zogenoemde Concacaf wanen zich kansrijker dan normaliter, omdat ze nog zeker drie tickets mogen verdelen. De op papier sterkste landen van de regio, de Verenigde Staten en Mexico, zijn net als Canada al geplaatst.
Het vernoemen waard zijn ook de duels van bondscoach Patrick Kluivert van Indonesië, dat deze week thuis tegen China speelt. Bij een zege is de ploeg nagenoeg zeker van de volgende ronde. Daarna volgt nog een duel met Japan.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant