Burgers en bedrijven in de Europese Unie moeten hun waterverbruik verminderen om de gevolgen van klimaatverandering het hoofd te bieden. De Europese Commissie stelt een waterbesparing van minstens tien procent voor.
is EU-correspondent van de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
Dat doel moet in 2030 gehaald worden, stelt de Europese Commissie in haar Waterstrategie die woensdag gepresenteerd wordt. Het gaat om een aanbeveling voor de EU-landen, geen wettelijke verplichting.
Over de precieze invulling van de doelstelling - tien procent besparing ten opzichte van welke periode - overlegt de Commissie eerst met de EU-landen, de regio’s en betrokken economische sectoren. Waterbeleid is nu grotendeels een nationale zaak, met grote verschillen per EU-land.
De Commissie wil dat alle sectoren en burgers een bijdrage aan de waterbesparing leveren. Dat betekent dat de landbouwsector - nu goed voor 51 procent van het watergebruik - aan de bak moet. Maar ook het probleem van lekkende waterleidingen moet dringend worden aangepakt. In Italië, Bulgarije en Ierland bereikt in sommige streken meer dan de helft van het water nooit de kraan.
‘Water is leven’, staat in een ontwerp van de Waterstrategie. Mensen, dieren en planten zijn ervan afhankelijk. Zonder voldoende water van goede kwaliteit, storten de landbouw, de economie en energieproductie in elkaar en erodeert het milieu. Maar de beschikbaarheid van genoeg water is niet langer verzekerd.
Europa is het continent dat het snelst opwarmt door de klimaatverandering. Hittegolven, bosbranden en grote droogte, afgewisseld met hevige regenval en overstromingen, zijn nu al deel van het weerpatroon en het wordt alleen maar erger, aldus de Commissie. Het extreme weer leidt tot doden, grote economische schade en watertekorten.
Genoeg water ‘is een zaak van veiligheid’, aldus de Commissie in haar strategie. Omdat water een eindige grondstof is, moeten burgers en bedrijven er beter mee omgaan. De Commissie stuurt daarom aan op minder watergebruik, efficiënter gebruik en meer hergebruik.
Burgers kunnen water besparen met zuiniger huishoudelijke apparaten en efficiëntere wc’s en douches. Bij de landbouw gaat het om betere irrigatiemethoden, andere gewassen en minder intensieve teeltmethoden. Voor de industrie is naast efficiëntie ook het hergebruik van afvalwater geboden.
De Commissie wil ook speciale aandacht voor de productie van accu’s, chips en energie die veel water gebruiken, onder meer voor de koeling. Datzelfde geldt voor datacentra.
Naast water besparen en hergebruiken, pleit de Commissie voor een beter watermanagement. Regen- en smeltwater moeten worden opgevangen in reservoirs om de droge periodes te overbruggen. Die opvang kan ook door rivieren meer ruimte te geven zodat het water beter in de grond kan zakken. De Commissie wil een speciale ‘Sponsfaciliteit’ opzetten om projecten te financieren waarmee meer regenwater wordt vastgehouden, bijvoorbeeld door de aanleg van parken in steden en de inrichting van drassige natuurgebieden.
Voor ontziltingsinstallaties, die van zout water drinkwater maken, ziet de Commissie vooralsnog maar een kleine rol weggelegd. Deze methode van waterproductie is duur en kost veel energie.
Het tegengaan van watervervuiling is ook van groot belang. Vooral de verontreiniging van het potentiële drinkwater met PFAS, microplastics en stikstof is zorgwekkend. De Commissie wil dat de vervuiler hier de miljardenrekening van de schoonmaak betaalt.
De Commissie raamt de kosten van haar waterstrategie op 23 miljard euro per jaar. Dat komt bovenop de 55 miljard euro die de EU-landen nu al uitgeven aan waterinvesteringen. Die extra kosten vallen echter in het niet bij de schade van de klimaatverandering. In 2022 leidde alleen de droogte al tot een economische schadepost van 40 miljard euro.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant