Klimaatactivist Greta Thunberg is zondag op een schip naar Gaza gestapt. Dat het schip van de Freedom Flotilla Coalition de Gazastrook bereikt, lijkt niet waarschijnlijk.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
‘Hoe gevaarlijk deze missie ook mag zijn: niets is zo gevaarlijk als stil blijven, terwijl we live kijken naar een genocide.’ Met trillende stem sprak Greta Thunberg zondagavond de toegestroomde pers en geïnteresseerden toe op Sicilië. De klimaatactivist stapte daarna aan boord van de Madleen, het schip dat de ochtend erop koers zette richting Gaza.
Vanuit de haven van Catania probeert het schip met twaalf bemanningsleden hulpmiddelen als babypoeder, antibiotica en pijnstillers naar Gaza te brengen. Echt zoden aan de dijk zetten de voorraden niet, gaf de organisatie achter het iniatief, Freedom Flotilla Coalition, toe. Het doel van de missie is vooral om aandacht te vragen voor de aanhoudende humanitaire crisis in Gaza.
Thunberg is daarom niet het enige bekende gezicht aan boord. Ook acteur Liam Cunningham (Game of Thrones) vaart mee, evenals de Franse Europarlementariër Rima Hassan. Hassan, die van Palenstijnse afkomst is, is vanwege haar activisme niet welkom in Israël. Het land weigerde haar in februari de toegang, omdat ze boycots tegen het land steunt.
Als alles volgens plan loopt, arriveert de groep over ongeveer zeven dagen op de plaats van bestemming. Maar de vraag is of ze de kust van Gaza überhaupt zullen bereiken. Vorige maand voer ook een schip van de Freedom Flotilla Coalition uit richting Gaza. Voor de kust van Malta werd dat schip, de Conscience, volgens de opvarenden bestookt met drones, waarop brand uitbrak in de romp. De crew raakte niet gewond, maar de missie werd vroegtijdig afgeblazen. De Freedom Flotilla Coalition wees met beschuldigende vinger naar Israël, een reactie van Israëlische kant bleef uit.
De coalitie werd in 2010 samengesteld door actiegroepen afkomstig uit de hele wereld. Zij wilden aandacht vragen voor Israëls grip op de wateren rond Gaza. Drie jaar eerder had Hamas de macht gegrepen in Gaza, waarop Israël reageerde met een blokkade van het gebied. Het sloot de grensovergang naar Egypte, bij Rafah, en bepaalde voortaan welke schepen de wateren bij Gaza mochten bevaren.
De regio raakte daarmee zo goed als afgesloten van de rest van de wereld. De maatregelen kwamen Israël op kritiek te staan van de Verenigde Naties en de Europese Unie. Toen al klonk het verwijt dat de bevolking van de regio collectief werd gestraft voor de grip van Hamas op Gaza.
De Freedom Flotilla Coalition begon schepen naar Gaza te sturen met aan boord maatschappelijk betrokken burgers, zoals journalisten, artsen en politici. In 2010 kwam het tot een Israëlische aanval op een hulpvloot van zes boten. Negen activisten overleefden dat niet, zeker vijftig opvarenden raakten gewond.
Volgens de Israëlische lezing gingen militairen aan boord van een van de schepen en vielen activisten ze aan met knuppels en messen. Een lijvig VN-rapport uit 2010 bood geen uitsluitsel over de toedracht van het geweld.
Wel constateerden de onderzoekers dat Israëlische militairen de mensen aan boord vanuit de lucht onder vuur hadden genomen met zowel rubberkogels als echte munitie. Het optreden deden ze af als ‘uiterst gewelddadig en totaal onnodig’.
Onder de activisten waren veel Turkse burgers, om die reden stelde Turkije een eigen onderzoek in. Daarin werd geconcludeerd dat de Israëlische militairen één activist vier keer in het hoofd hadden geschoten. Het leidde een jarenlange diplomatieke breuk in tussen Tel Aviv en Ankara.
Ook in 2015 werd een Gaza-missie van de coalitie op internationale wateren onderschept. Het Israëlische leger dwong een van de vaartuigen, de Marianne, uit te wijken naar de Israëlische havenstad Ashdod. Aan boord bevond zich Moncef Marzouki, de oud-president van Tunesië. Zijn deportatie naar Parijs veroorzaakte opnieuw spanningen tussen Israël en het buitenland.
Een andere, in het oog springende actie vond weer een jaar later plaats. Er werd toen een geheel vrouwelijke crew opgetuigd van politici en zelfs een Nobelprijswinnaar, de Noord-Ierse vredesactivist Mairead Maguire. Na vertrek uit Barcelona hield Israël het schip twee weken later tegen op zo’n 65 kilometer van de kust van Gaza. Alle activisten werden teruggestuurd naar huis.
De kans dat de Madleen er de komende weken in slaagt Gaza wél te bereiken, lijkt dan ook klein. De 22-jarige Thunberg toonde zich van die voorgeschiedenis bewust, toen ze zondag de pers toesprak: ‘We moeten blijven proberen, ook al hebben we weinig kans van slagen. We moeten blijven proberen. Want zodra we dat niet meer doen, verliezen we onze menselijkheid.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant