Op een kleine wandeling van het Capitool hebben jonge aanhangers van Donald Trump hun clubhuis gevonden. In restaurant Butterworth’s komt radicaal-rechts Washington samen. Het markeert de nieuwe tijd die is aangebroken voor jonge conservatieven.
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Ze doet verslag vanuit Butterworth’s, het officieuze clubhuis van jonge Trump-enthousiastelingen in Washington.
Lallend lopen Johanna Robertson (21) en Anna Brigitta (20) restaurant Butterworth’s in Washington binnen. De vriendinnen worden meteen op de foto gezet. Hoofden tegen elkaar, kin naar beneden, getuite lippen. Dit is de plek waar conservatieve jongeren en radicaal-rechtse Make America Great Again-fans gezien willen worden.
‘Het is hier altijd zó gezellig’, zegt politicologiestudent Robertson. ‘Er zijn weinig plekken waar ik met gelijkgestemden over politiek kan praten.’ Haar vriendin sluit zich bij haar aan. ‘De champignonsalade is hier heel lekker’, zegt Brigitta, ‘en de espresso martini’s moet je echt proberen!’
Dit auberginekleurige gebouw aan Pennsylvania Avenue, waar in gouden letters Butterworth’s op is geschreven, is het nieuwe clubhuis van radicaal-rechts in Washington. Iedere dag kun je hier prominente figuren uit Donald Trumps entourage tegenkomen. Partij-ideoloog Steve Bannon geeft hier zijn feestjes. De antidemocratische filosoof Curtis Yarvin komt hier eten. Popster Grimes, moeder van drie kinderen met Elon Musk, is ook in Butterworth’s gespot.
‘Ik heb hier laatst een zoon van Donald Trump ontmoet’, zegt Robertson, die in New York woont en studeert, maar hier komt om geloofsgenoten te ontmoeten. ‘Donald jr. en ik hebben het een beetje over de politiek en zo gehad. Het is supermakkelijk om hier vrienden te maken.’
Sinds de Amerikaanse president zijn herintrede maakte in Washington, is er een nieuwe tijd aangebroken voor jonge conservatieven. Jarenlang voelden zij zich de buitenbeentjes van een generatie die zich vooral sterk maakte voor het klimaat, queerrechten en Black Lives Matter. De afgelopen verkiezingen veranderde er iets: Trumps populariteit groeide bij kiezers onder de 30 jaar.
Op universiteiten in heel de VS ziet de jongerentak van de Republikeinse Partij haar ledental toenemen. Studenten die op de campus met Make America Great Again-petten (MAGA) rondlopen, vingen vroeger boze blikken, nu krijgen ze high fives. Zelfs in Washington, een van de progressiefste steden van de VS.
De stijl in Butterworth’s oogt als de politiek die ze willen verkopen: retro met een knipoog. Je ziet bloemetjesbehang, lampenkappen met rafeltjes en gouden fotolijstjes die kriskras aan de muren hangen. De barmannen maken cocktails in witte overhemden en bretels.
Het restaurant is een kleine wandeling vanaf het Capitool. ‘Ik ben hier net twee andere J6’ers tegengekomen’, zegt Robert Morss (31) met een brede glimlach. J6’er is een koosnaam voor de deelnemers aan de Capitoolbestorming op 6 januari 2021, toen veertienhonderd agenten gewond raakten. Morss is zo’n deelnemer. Hij kreeg een celstraf van 5,5 jaar opgelegd voor het aanvallen van een politieagent. In januari werd hij samen met honderden andere Capitoolbestormers vrijgelaten na een pennenstreek van Trump.
In Butterworth’s voelt Morss ‘trots en opwinding’, zegt hij, voor de ‘echte patriotten’. Morss, een Afghanistan-veteraan, verloor na zijn veroordeling zijn vriendin en zijn baan als geschiedenisdocent. Zijn vader en broer willen geen contact meer met hem. ‘Als je wordt gehaat door de helft van het land, is het fijn om op een plek te komen waar mensen je met open armen ontvangen.’
De winst van Trump onder jonge Amerikanen is zeldzaam voor een Republikein. In 2020 versloeg Joe Biden hem met 11 procentpunten onder jonge mannen; afgelopen jaar wist Trump deze kiezersgroep te winnen. Hoewel de meeste jonge vrouwen op Kamala Harris stemden, kreeg Trump ook van hen meer steun dan vier jaar eerder.
Volgens Elizabeth Matto, die leiding geeft aan de Center for Youth and Political Participation aan de Rutgers-universiteit, zijn jonge kiezers dol op ‘authentieke leiders die tegen de gevestigde orde aan durven te trappen’. ‘Iemand als Bernie Sanders doet het daarom goed onder jonge kiezers, maar ook de onconventionele Donald Trump’, zegt ze telefonisch.
‘Wat ik leuk vind aan de MAGA-beweging is dat die pro-Amerikaans is’, zegt Brigitta in Butterworth’s. ‘Gen Z is veel te kritisch op alles wat Amerikaans is. Progressieve groepen klagen ook alleen over wat misgaat.’ Ze vindt het zorgsysteem en het belastingsysteem veel beter dan haar leeftijdgenoten haar willen doen geloven, zegt ze. Ook vindt Birgitta, die opgroeide in een conservatief gezin in de staat North Carolina, dat de abortusregels van de Democraten te ruim zijn.
‘Ik voel me gewoon prettiger bij de conservatieve levensstijl’, zegt de psychologiestudent. Tijdens een Women’s March zag ze veel vrouwen in sportkleding rondlopen met hun borsten zichtbaar. Dat vond ze aanstootgevend. Terwijl ze vertelt dat progressieve vrouwen zich te bloot kleden, bewegen haar ogen over haar eigen outfit. Ze draagt een mini-jurk die haar billen net bedekt. Even valt ze stil. ‘Wij houden meer van business casual’, zegt ze dan.
Vier jaar lang was de bar in het Trump International Hotel in het centrum de plek in Washington waar Trump te vinden was. De president zat er geregeld boven een bord doorgebakken biefstuk en friet, samen met gouverneurs, geldschieters of buitenlandse leiders. In 2022 werd het hotel verkocht. Er was behoefte aan een nieuw thuishonk.
Butterworth’s werd vlak voor de verkiezingen geopend door investeerders Alex Butterworth, een Australische advocaat bij Uber, en Raheem Kassam, de voormalige hoofdredacteur van de Britse tak van de radicaal-rechtse nieuwssite Breitbart.
Birgitta, die vijf jaar lang een conservatief TikTok-kanaal onderhield, totdat het ‘te veel drama’ opleverde, vindt dat mannen de deur voor haar moeten openhouden, voor het eten moeten betalen en straks mogen meebepalen of zij thuis of buiten de deur werkt. Sinds kort datet ze met een Russische jongen die heel conservatief is, zegt ze, ‘en dit soort dingen beter begrijpt’.
De hang naar traditionele waarden onder Amerikaanse jongeren doet onderzoeker Matto denken aan de jaren tachtig. Toen was Ronald Reagan populair onder jonge Amerikanen. Bij de presidentsverkiezingen in 1984 stemde 59 procent van de jonge kiezers op de Republikein. Zijn aanhangers hekelden de hippiecultuur, zoals conservatieve jongeren zich nu verzetten tegen ‘woke’.
‘Reagan wakkerde ook dat gevoel van patriottisme aan onder jongeren’, zegt ze. De slogan Make America Great Again leende Trump van Reagans campagne. In Project 2025, het politieke programma van conservatief-rechts, komt de naam van de oud-president niet zonder toeval 71 keer voor. Maar volgens de onderzoeker is er een belangrijk verschil tussen het Trump-tijdperk en het Reagan-tijdperk: burgerschapsonderwijs was vroeger veel belangrijker.
‘Jongeren leerden vroeger veel meer over de politiek en rechtsstaat. Op veel plekken is dat minder geworden’, zegt Matto. Ze merkt het als ze zelf voor de klas staat: ‘Zelfs universitaire studenten hebben weinig kennis over de scheiding der machten.’
Zeker nu ze hele dagen op sociale media doorbrengen, waar misinformatie welig tiert. Bijna 40 procent van de Amerikaanse jongeren krijgt via influencers nieuws binnen. ‘Ik heb een warm plekje in mijn hart voor TikTok, omdat ik de jeugd met 34 punten heb gewonnen’, zei Donald Trump vlak na de verkiezingen – ook al won Harris onder jonge kiezers, met 52 procent van de stemmen.
Naarmate de avond vordert, gaan de bezoekers van Butterworth’s harder praten. Uit de speakers klinkt YMCA, het nummer van Village People dat de MAGA-beweging tot partijlied heeft gemaakt. De aanwezige influencers, techbro’s en rechtse journalisten zingen luidkeels mee.
Half schreeuwend vertellen Johanna Robertson en Anna Brigitta dat ze elkaar in december hebben ontmoet op Americafest, een jaarlijks congres waar meer dan tienduizend conservatieve jongeren op afkomen. Bezoekers lieten zich afgelopen december inspireren door mannen als Steve Bannon, commentator Tucker Carlson en Donald Trump.
‘Ik ben het niet met alles wat Trump als president doet eens, maar wel met veel’, zegt Robertson, die in de zuidelijke staat Arkansas is opgegroeid. Dat hij Groenland wil inlijven, vindt ze te ver gaan. ‘Maar ik ben blij dat hij de ambtenarij efficiënter wil maken en het land niet in allerlei oorlogen meesleurt.’
Eigenlijk was het Charlie Kirk (31) die hen bij elkaar heeft gebracht, net zoals hij met andere conservatieve jongeren in heel het land doet. Kirk wordt gezien als een van de belangrijkste conservatieve influencers in de VS, die tevens de president advies geeft over van alles en nog wat. Dertien jaar geleden richtte hij Turning Point op, een rechts-conservatieve actiegroep die scholen afstruint om jongeren te winnen voor de conservatieve politiek. Americafest komt uit zijn koker. Zijn doel: het versterken van ouderwetse waarden onder jonge Amerikanen.
Tegen zijn zes miljoen TikTok-volgers zegt hij dat homoseksualiteit een foutje is, dat de scheiding tussen kerk en staat niet bestaat en dat transgender vrouwen eigenlijk mannen zijn die het idee van zichzelf als vrouw opwindend vinden. Zijn actiegroep is actief op meer dan honderd Amerikaanse middelbare scholen en op 850 Amerikaanse campussen.
Buiten is het donker als plots MAGA-ster Kari Lake met een microfoon in haar hand in Butterworth’s verschijnt. De voormalige gouverneurskandidaat uit Arizona is een van de grootste verspreiders van Trumps verkiezingsleugen dat hij de winnaar was in 2020, in plaats van Joe Biden.
‘Wie vindt dat Trump nog een derde termijn door moet?’, vraagt ze. Iedereen in de zaal joelt en klapt, voor een plan dat tegen de Amerikaanse grondwet indruist. Vriendinnen Robertson en Brigitta worden afgeleid door twee jonge mannen. Een stelt zich lachend voor als ‘Adolf’ en zegt dat vrouwen niet over de politiek horen te praten.
‘Let maar niet op hem’, zegt Brigitta, terwijl ze teleurgesteld om zich heen kijkt. Ze zijn al bijna een uur binnen en niemand heeft ze een drankje aangeboden.
‘Zelfs hier snappen ze het niet’, verzucht ze. ‘Verwachten ze dat wij drankjes voor hén gaan halen?’, zegt Robertson. ‘Cocktails van 17 dollar? Die mannen van tegenwoordig zijn gek!’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant