PVV-leider Geert Wilders eist dat zijn coalitiepartners hun handtekening zetten onder ten minste een deel van zijn asielvoorstellen. Omdat VVD, NSC en BBB dat maandagavond hebben geweigerd, ziet hij het somber in voor het voortbestaan van het kabinet: ‘Dit ziet er niet goed uit.’
Raoul du Pré is politiek commentator en chef van de politieke redactie.
Dilan Yesilgöz (VVD), Nicolien van Vroonhoven (NSC) en Caroline van der Plas (BBB) kwamen maandagavond met Wilders bijeen op zijn werkkamer in de Tweede Kamer om te praten over de asielvoorstellen die hij vorige week deed. Hij eist onder meer scherpere grensbewaking, het tegenhouden en terugsturen van asielzoekers bij de grenzen, een bouwstop voor asielzoekerscentra. Ook wil hij dat statushouders (mensen die met succes asiel hebben aangevraagd) na veertien weken uit de asielzoekerscentra worden gezet.
De coalitiepartners probeerden daar gedurende de week in eerste instantie laconiek op te reageren. Zij wezen erop dat de PVV met minister Marjolein Faber zelf de minister voor Asiel en Migratie levert en dus met voorstellen kan komen. Ook maandag voorafgaand aan het overleg benadrukten ze dat de bal wat hen betreft bij Wilders en Faber ligt.
Van Vroonhoven herhaalde dat na afloop: ‘Ik heb zojuist aan Geert Wilders aangegeven dat hij binnen het hoofdlijnenakkoord alle ruimte heeft om zijn voorstellen aan zijn minister voor te leggen om nader uit te werken.’
Yesilgöz sloot zich daarbij aan. Zij zei niet te snappen waar het ‘politieke circus’ voor nodig was: ‘Een hoop van de door de PVV genoemde punten doen we al of hadden we kunnen doen als er vaart was gemaakt. Daar is dus geen politieke onderhandeling meer voor nodig. De VVD wil tempo en resultaat.’
Maar Wilders had een andere opstelling verwacht, maakte hij na afloop duidelijk. ‘Dit was geen aangenaam gesprek’, zei hij. ‘Het ziet er niet naar uit dat men hiervoor gaat tekenen.’ Hij zei niets te hebben aan toezeggingen dat partijen willen meedenken en open staan voor zijn voorstellen. Hij wil harde garanties. ‘Hoe weet ik anders dat de NSC-fractie van mevrouw Van Vroonhoven tekent?’
Dinsdag praten de coalitiepartijen verder en zal Wilders zijn eis herhalen. ‘Laten we morgen afwachten, maar het ziet er niet goed uit’, herhaalde hij maandagavond. ‘We gaan nu nadenken.’
Elf maanden na het aantreden van het kabinet-Schoof komen de regeringspartijen daarmee toch nog plotseling voor een ingewikkelde afweging te staan. Wilders liet hun maandagavond weinig ruimte en daarmee ook zichzelf: als hij dinsdag geen handtekening krijgt onder ten minste een deel van zijn ‘tienpuntenplan’ kan hij dat nauwelijks meer verkopen aan zijn achterban. Zijn impliciete dreigement dat dan de stekker eruit gaat zal vanaf nu dan ook zeer serieus worden genomen door zijn coalitiepartners.
De kans dat die blind tekenen voor onuitgewerkte voorstellen waarvan er vele botsen met het nationale asielrecht en met internationale verdragen (en daarmee ook in strijd zijn met eerdere afspraken in het hoofdlijnenakkoord), is echter ook niet groot. Vooral NSC worstelde al in de kabinetsformatie met de asielvoorstellen die Wilders toen deed. Ingewijden bij NSC toonden zich maandagavond somber gestemd en bevestigden dat Van Vroonhoven nu niets gaat tekenen. Dezelfde geluiden klonken vanuit de VVD-fractie.
Intussen staat er met name voor BBB en NSC veel op het spel. De twee nieuwe partijen die in de afgelopen jaren zo succesvol opkwamen, zijn volgens de kiezersonderzoeken vrijwel al hun kiezers verloren. Bij nieuwe verkiezingen is de kans groot dat zij hun huidige machtspositie verliezen.
Alles over politiek vindt u hier.
Luister hieronder naar onze politieke podcast ‘De kamer van Klok’. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant