Goed nieuws voor onze verre nazaten. De Melkweg, waarin de zon (met in een baan daar omheen de aarde) en een grove honderdmiljard andere sterren hun levens slijten, botst de komende vijf miljard jaar waarschijnlijk tóch niet op de buurman.
is wetenschapsredacteur voor de Volkskrant. Hij schrijft over sterrenkunde, natuurkunde en ruimtevaart.
Dat schrijven astronomen maandag in het vakblad Nature Astronomy naar aanleiding van een nieuwe analyse. Die is gemaakt behulp van de meetgegevens van ruimtetelescoop Gaia, die een soort Google Maps van de Melkweg heeft geproduceerd.
Na honderdduizend simulaties van de toekomst van de Melkweg blijkt dat het meest waarschijnlijke scenario is dat de twee stelsels elkaar niet zullen raken.
‘Mooi onderzoek’, oordeelt astronoom Antony Brown van de Universiteit Leiden, verbonden aan de Gaia-missie, maar niet aan dit specifieke artikel. ‘Het is goed dat de onderzoekers ook de invloed van de grote Magelhaense Wolk hebben meegerekend, een kleiner buurstelsel van de Melkweg. We zagen in eerdere analyses van de Gaia-data al dat je die eigenlijk niet kunt negeren.’
De nieuwe resultaten zorgen voor de nodige aanpassingen aan de kosmische langetermijnkalender, waarop de botsing met buursterrenstelsel Andromeda al decennialang stond omcirkeld – met rood. Een botsing had namelijk onherroepelijk het einde betekend van de Melkweg.
Waar de meeste mensen ons thuissterrenstelsel vooral kennen als een brede band van sterren aan de nachtelijke hemel – als je althans vanaf een donkere plek omhoog kijkt – is de Melkweg in werkelijkheid een samenballing van vele miljarden sterren, met de zon in een anoniem hoekje van één van de zogeheten spiraalarmen.
Andromeda is een vergelijkbaar stelsel, maar dan grofweg tweemaal zo groot, en beide bewegen al lange tijd naar elkaar toe.
Een frontale klap had onze kosmische omgeving flink opgeschud. ‘Op aarde zou de nachtelijke hemel bijvoorbeeld onherroepelijk veranderen’, zegt Brown. De twee stelsels zouden samensmelten tot een nieuws, ellipsvormig stelsel – zonder de kenmerkende spiraalarmen – die van astronomen al de bijnamen ‘Melkdromeda’ en ‘Melkomeda’ had gekregen.
Individuele sterren zouden daarbij overigens niet botsen: die staan gemiddeld zo’n 150 miljard kilometer uit elkaar. Toch had het spel van zwaartekracht dat daarbij vrijkomt best kunnen betekenen dat de zon uit het nieuwe stelsel was geslingerd, met de aarde in haar kielzog.
‘Het leven op aarde zou daar overigens niet zoveel van merken’, zegt Brown. Althans: als de zon daarna niet per abuis op een andere ster, een zwart gat, of een ander onhebbelijk kosmisch voorwerp zou afkoersen.
Met de nieuwe analyse kunnen dat soort rampscenario’s wel zo’n beetje naar de prullenbak. De kans dat beide stelsels de komende vijf miljard jaar toch botsen, blijkt slechts zo’n 2 procent.
In grofweg de helft van de scenario’s was wel sprake van een botsing over acht tot tien miljard jaar. Alleen: over grofweg vijf miljard jaar gaat de zon haar ‘rode reus’-fase in, en reduceert de aarde vervolgens tot zwartgeblakerde, levenloze hellewereld. Voor onze verre nazaten is een botsing over tien miljard jaar dus niet zo relevant – die zijn er tegen die tijd toch niet meer. ‘Tenzij een soort sciencefictionscenario uitkomt en we tegen die tijd verhuisd zijn naar een planeet rond een andere ster’, zegt Brown.
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Source: Volkskrant