In het Verenigd Koninkrijk wordt voor het eerst openlijk gesproken over een toekomstig premierschap voor Nigel Farage. Bij de opkomst van de Reform UK-leider speelt partijvoorzitter Zia Yusuf een grote rol. Wie is hij?
is correspondent Groot-Brittannië van de Volkskrant. Hij woont sinds 2003 in Londen.
Nigel Farage profileert zich graag als een Britse versie van Donald Trump. Na de klinkende zege bij de regionale verkiezingen begin mei is Reform UK op plaatselijk niveau begonnen met een trumpiaans beleid: de partij wil een einde maken aan positieve discriminatie en snijden in overheidsuitgaven. De eerste ‘woke-vlaggen’ – de Oekraïense en de regenboogvlag – op openbare gebouwen zijn al gestreken. Een nieuwe Reform UK-burgemeester heeft geopperd om illegale immigranten te huisvesten in tenten in plaats van hotels.
En, geheel in lijn met Trumps paradepaardje, heeft Reform een UK Doge voorgesteld, een Britse variant van het tot voor kort door Elon Musk geleide Department of Government Efficiency. Dat laatste is het geesteskind van partijleider Zia Yusuf, die zich naast de Britse Trump Farage heeft ontpopt als de Britse Musk.
De 38-jarige techmiljonair Yusuf is een zelfverklaarde ‘Britse moslim-patriot’, een migrantenzoon die vindt dat er veel te negatief wordt gedoceerd over het koloniale verleden. ‘Natuurlijk was het Britse wereldrijk niet perfect’, zei hij in een radio-interview, ‘maar al met al denk ik dat het meer goed dan kwaad heeft gedaan in de wereld.’
Muhammad Ziauddin Yusuf is een kind van dat Britse rijk. Zijn Sri Lankaanse ouders vestigden zich begin jaren tachtig in Schotland, waar ze werkten in de zorg: vader als kinderarts, moeder als verpleegkundige. Dankzij een studiebeurs kon hun zoon Zia naar een Londense privéschool, waarna hij ging studeren aan de London School of Economics.
Na zijn studie werkte Zia Yusuf bij de zakenbanken Merrill Lynch en Goldman Sachs, waar de Europese auto- en defensie-industrie zijn specialiteit was. Daarmee is hij een van de topfiguren binnen Reform UK, onder wie Farage zelf, met een achtergrond in het financiële hart van Londen, de City.
Met de jaren verschoof Yusufs interesse naar de techwereld. Met een vriend uit zijn privéschooltijd zette hij Velocity Black op, een bedrijf dat tijd bespaart voor de superrijken door praktische zaken te regelen: van het reserveren van restaurants tot het boeken van avontuurlijke vakanties.
Elon Musk, in Yusufs ogen ‘met afstand de grootste ondernemer aller tijden’, diende daarbij als inspiratiebron. Twee jaar geleden verkocht Yusuf zijn onderneming voor 263 miljoen euro aan creditcardbedrijf Capital One, wat hem in één klap multimiljonair maakte.
Indertijd was hij lid van de Conservatieve Partij. Hij raakte uiterst teleurgesteld door de koers van premier Boris Johnson, die volgens hem regeerde als een Liberaal Democraat.
Na een ontmoeting met Farage op een receptie op het woonkasteel van (wijlen) zakenman Stuart Wheeler, besloot Yusuf zich bij diens rechts-nationalistische beweging aan te sluiten. Dat was net in de tijd waarin Reform UK werd opgericht als opvolger van Ukip en The Brexit Party.
Vorig jaar hield hij zijn eerste toespraak op een partijcongres in Birmingham. ‘Ik hou van Groot-Brittannië, ik hou van mijn land’, verklaarde hij. Kort daarop nam Yusuf – die twee ton doneerde aan de partij van Farage – het voorzitterschap over van collega-miljonair Richard Tice.
Yusuf leidt de partij als een start-up, door deze van de grond af op te bouwen. Zo richtte hij vierhonderd lokale partijafdelingen op – het succes daarvan was zichtbaar in de klinkende verkiezingsresultaten na de regionale verkiezingen begin deze maand.
Middels een wervingscampagne steeg het ledental naar 230 duizend, waarmee Reform UK de Tories is gepasseerd. Het volgende doel is het voorbijstreven van Labour. Speciale aandacht heeft Yusuf voor sociale media: X, Facebook en vooral ook TikTok, waar hij potentiële kiezers tracht te paaien.
De partijvoorzitter is voornemens radicale elementen uit Reform UK te halen. Dat gaat niet zonder slag of stoot. De partij kwam in de problemen door een machtsstrijd tussen fractielid Rupert Lowe, een andere miljonair, en Farage. Lowe pleitte voor uitzetting van alle illegale immigranten, iets wat Farage en Yusuf te ver vinden gaan. Lowe werd uit de fractie gezet en wordt nu vervolgd op verdenking van het bedreigen van Yusuf.
Op politiek gebied is Yusuf tegen klimaatmaatregelen, zoals het afbouwen van gas- en oliewinning in de Noordzee. Deze fossiele voorraden op Brits grondgebied zijn volgens hem een ‘godsgeschenk’. Het streven naar klimaatneutraliteit binnen een kwart eeuw ziet hij als ‘religieuze gekte’.
En volgens deze zoon van Sri Lankaanse immigranten ondermijnt massa-immigratie de cultuur van de Britse natie. ‘Cultuur doet ertoe voor mensen, maar de Britse regering doet alsof cultuur niet uitmaakt’, zei hij begin dit jaar in een interview.
Door sommigen binnen de partij wordt hij gezien als de kroonprins van Farage, al mist hij diens charme en aantrekkingskracht. ‘Zia Yusuf is de saaiste Raspoetin ter wereld’, schreef politiek verslaggever Madeline Grant in The Daily Telegraph. ‘Voor iemand die Farage betoverd schijnt te hebben, is de heer Yusuf misschien wel de meest houterige spreker in de huidige politiek.’
Over de opvolging van partijleider Farage wil Yusuf niet spreken. Zijn prioriteit is een plek in Downing Street te reserveren voor zijn held ‘Nige’.
In zijn studietijd raakte Yusuf onder de indruk van het boek Empire van de conservatieve historicus Niall Ferguson, de echtgenoot van Ayaan Hirsi Ali. Het boek vergrootte zijn interesse in politiek en geschiedenis.
Een recente peiling van het onderzoeksbureau FindOutNow wees uit dat Reform UK als er nu verkiezingen zouden worden gehouden ruim zou winnen en maar liefst 33 procent van de stemmen zou behalen, tegen 20 procent voor Labour, 16 procent voor de Conservatieven, 15 procent voor de Liberaal Democraten en 11 procent voor de Groenen.
Reform UK heeft met Kieran Mishchuk een van de jongste raadsleden van het land. Deze 18-jarige monteur bij een waterbedrijf behaalde een zetel in Kent, het graafschap waar ook Farage vandaan komt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant