De kans dat de sociale huren per 1 juli worden bevroren, wordt steeds kleiner. De Raad van State verwijst het coalitieplan maandag met een snoeihard oordeel naar de prullenbak, omdat het onder meer leidt tot ongelijke behandeling van huurders.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Het gaat om het negatiefste oordeel mogelijk: het zogenaamde ‘dictum D’. Dat houdt in dat de Raad van State adviseert om het plan helemaal niet naar de Tweede Kamer te sturen. Het gebeurt niet vaak dat de kabinetsadviseur zo’n negatief oordeel geeft.
Volgens de Raad is het coalitieplan om de sociale huren de komende twee jaar te bevriezen ‘onzorgvuldig voorbereid’ vanwege de haast waarmee het voorstel is bedacht. ‘Het is evident dat dit wetsvoorstel onder grote tijdsdruk tot stand is gekomen, waardoor de reguliere stappen en bijbehorende waarborgen in het wetgevingsproces niet zijn gevolgd’, aldus de kabinetsadviseur. Hierdoor kleven aan het plan ‘ernstige juridische bezwaren’.
Zo is het onbedoelde gevolg van het plan om de huren te bevriezen dat er een ‘ongelijke behandeling van huurders’ zal onstaan, oordeelt de Raad. Het wetsvoorstel regelt namelijk alleen dat de huren worden bevroren van mensen die een sociale woning huren bij een woningcorporatie. De circa half miljoen mensen die een sociale woning huren van een particuliere verhuurder vallen buiten de boot.
‘Daarmee maakt het wetsvoorstel een direct onderscheid tussen twee groepen huurders die zich in de kern in dezelfde situatie bevinden’, stelt de Raad. ‘Daarmee is het voorstel in strijd met het gelijkheidsbeginsel.’
Bij directe of indirecte ongelijke behandeling moet de minister met een ‘objectieve rechtvaardiging’, komen, aldus de Raad van State. Die onderbouwing ontbreekt.
Een ander groot bezwaar dat de Raad ziet, is dat de lagere huurinkomsten bij woningcorporaties als gevolg hebben dat er 85 duizend minder nieuwe huurwoningen zullen worden gebouwd. Ook kunnen corporaties zo’n 365 duizend minder woningen verduurzamen.
Dit staat volgens de Raad ‘op gespannen voet’ met de doelstelling van de regering om de woningnood te verlichten en de ‘grondwettelijke plicht’ om te zorgen voor adequate huisvesting.
Tot slot blijken de coalitiepartijen vergeten te zijn om voldoende compensatie opzij te zetten voor de corporaties. De gereserveerde 1 miljard euro is ontoereikend, oordeelt de Raad.
De woningcorporaties lopen de komende jaren circa 1,5 miljard per jaar mis. ‘Deze inkomstenderving wordt niet structureel en maar voor een deel gecompenseerd. Een fors deel van de corporaties kan daardoor al op korte termijn in de financiële problemen komen.’
Alles over politiek vindt u hier.
Het plan om de sociale huren te bevriezen kwam half april tot stand tijdens een nachtelijke onderhandeling tussen de coalitiepartijen PVV, VVD, NSC en BBB. Vooral PVV-leider Geert Wilders wilde hiermee bereiken dat de meest kwetsbare huurders enkele tientjes per maand zouden uitsparen om de duurdere boodschappen te kunnen betalen.
Die gedachte is niet verkeerd, vindt de Raad van State. Maar over de uitvoering en de gevolgen van de maatregel is dus onvoldoende nagedacht.
Twee weken geleden werd het plan ook al afgekraakt door BBB-Woonminister Mona Keijzer. ‘Ik had dit besluit zelf niet genomen’, zei ze openhartig tijdens een Kamerdebat over de huurbevriezing. Ook NSC-Kamerlid Merlien Welzijn aarzelde openlijk. De oppositie noemde het plan ‘roekeloze politiek’ (GroenLinks-PvdA) en ‘pyromanenpolitiek’ (ChristenUnie).
Na zulke harde woorden lijkt de kans klein dat het plan om de huren te bevriezen voldoende steun krijgt in de Tweede Kamer. Zelfs als die hobbel wordt genomen, moet ook de Eerste Kamer er nog over oordelen. De coalitie heeft daar zelf geen meerderheid en zal dus steun voor het wetsvoorstel moeten vergaren van de kritische oppositie.
Al met al ziet het ernaar uit dat het plan van Geert Wilders gaat sneuvelen. Dat zou voor hem een drama zijn, omdat huurbevriezing een van zijn belangrijkste verkiezingsbeloften is.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant