De conservatieve nationalist Karol Nawrocki wordt de nieuwe president van Polen. Hij behaalde na een nek-aan-nekrace met zijn liberale rivaal Rafał Trzaskowski 50,89 procent van de stemmen. Trzaskowski kwam uit op 49,11 procent.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Polen kende een spannende verkiezingsavond en -nacht. Toen aan het begin van de zondagavond de eerste exitpolls werden gepubliceerd, lag Trzaskowski nipt voor. Rond 23.00 uur was dat precies andersom. Na de tweede exitpoll had Nawrocki 50,7 procent van de stemmen, Trzaskowski 49,3. Het bleken de eerste contouren van Nawrocki’s overwinning.
De toespraak van Trzaskowski, rond 21.00 uur, klonk als een overwinningsspeech, maar dat bleek voorbarig. De burgemeester van Warschau beloofde het land te verenigen en ‘president van alle Polen’ te worden. Nawrocki weigerde zich toen al gewonnen te geven. Hij zei nog altijd het vertrouwen te hebben dat zijn team een stokje kon steken voor wat hij omschreef als premier Donald Tusks poging om het ‘systeem te sluiten’, door zowel het premier- als het presidentschap in handen te hebben.
Het nipte verschil in de uitslag benadrukt de enorme verdeeldheid in het land. Er viel dan ook wat te kiezen, op de Poolse verkiezingszondag. Vaart het land verder op de door premier Donald Tusk ingezette koers en het herstel van de rechtsstaat? Of kiest Polen opnieuw voor het rechts-nationalistische Recht en Rechtvaardigheid (PiS), de partij die diezelfde rechtsstaat tot 2023 acht jaar lang ontmantelde?
Het belang van deze verkiezingen wordt onderstreept door de hoge opkomst. Peilingbureau Ipsos sprak zondagavond de verwachting uit dat die zal uitkomen op 72,8 procent. Het zou de hoogste opkomst ooit betekenen voor de Poolse presidentsverkiezingen.
Trzaskowski van de partij Burgerplatform (PO) wist zijn rivaal, Karol Nawrocki van PiS, twee weken geleden in de eerste stemronde nipt voor te blijven. Daardoor volgde zondag een klassieke tweestrijd tussen pro-Europese liberalen en rechts-nationalistische conservatieven. ‘Deze twee weken zullen de toekomst van ons vaderland bepalen’, voorspelde premier Donald Tusk.
Het Poolse presidentschap is meer dan alleen een ceremoniële titel. De president heeft een vetorecht waarmee nieuwe wetgeving van de regering kan worden gedwarsboomd. Voor de premier is het dus van groot belang om de president aan de zijde te hebben. Afgelopen najaar zei Donald Tusk nog dat de coalitie ‘alles zal verliezen’ als partijgenoot Rafał Trzaskowski niet als winnaar uit de bus komt.
Dat er tijdens deze verkiezingen veel op het spel staat, bewezen de massale betogingen in Warschau van vorige week. Tienduizenden Polen gingen de straat op om steun uit te spreken voor hun kandidaat. Zodoende vonden op hetzelfde moment twee marsen plaats in de Poolse hoofdstad. Om de symboliek voor de verdeeldheid in het land compleet te maken, trokken ze in tegengestelde richting door de stad.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant