De Poolse presidentskandidaten gaan ook na de eerste exitpolls nek aan nek. De liberale Rafał Trzaskowski kwam slechts enkele procentpunten hoger uit dan zijn rivaal, maar riep al wel de overwinning uit.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Trzaskowski kan volgens de exitpolls rekenen op 50,3 procent van de stemmen. Zijn rivaal, de conservatieve Karol Nawrocki, staat voorlopig op 49,7. Vanwege de foutmarge van 2 procent is die marge bij lange na niet groot genoeg om een winnaar aan te wijzen.
Toch was het even na 21.00 uur Trzaskowski, de huidige burgemeester van Warschau, die begon aan zijn overwinningsspeech. Daarin beloofde hij het land te verenigen en ‘president van alle Polen’ te worden. Zijn concurrent Nawrocki weigerde zich gewonnen te geven. Hij zei nog altijd het vertrouwen te hebben dat zijn team een stokje kan steken voor wat hij omschreef als premier Donald Tusks poging om het ‘systeem te sluiten’, door zowel het premier- als het presidentschap in handen te hebben.
De voorlopige uitslag benadrukt de enorme verdeeldheid in het land. Er viel dan ook wat te kiezen, op deze Poolse verkiezingszondag. Vaart het land verder op de door premier Donald Tusk ingezette koers en het herstel van de rechtsstaat? Of kiest Polen opnieuw voor het rechts-nationalistische Recht en Rechtvaardigheid (PiS), de partij die diezelfde rechtsstaat tot 2023 acht jaar lang ontmantelde?
Trzaskowski wist zijn rivaal, Karol Nawrocki van PiS, twee weken geleden in de eerste stemronde nipt voor te blijven. Daardoor volgde deze zondag een klassieke tweestrijd tussen pro-Europese liberalen en rechts-nationalistische conservatieven. ‘Deze twee weken zullen de toekomst van ons vaderland bepalen’, voorspelde premier Donald Tusk.
Het Poolse presidentschap is meer dan alleen een ceremoniële titel. De president heeft een vetorecht waarmee nieuwe wetgeving van de regering kan worden gedwarsboomd. Voor de premier is het dus van groot belang om de president aan de zijde te hebben. Afgelopen najaar zei Donald Tusk nog dat de coalitie ‘alles zal verliezen’ als partijgenoot Rafał Trzaskowski niet als winnaar uit de bus komt.
Dat er tijdens deze verkiezingen veel op het spel staat, bewezen de massale betogingen in Warschau van vorige week. Tienduizenden Polen gingen de straat op om steun uit te spreken voor hun kandidaat. Zodoende vonden op hetzelfde moment twee marsen plaats in de Poolse hoofdstad. Om de symboliek voor de verdeeldheid in het land compleet te maken, trokken ze in tegengestelde richting door de stad.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant