De directeur van de Zwitserse zelfdodingscapsule Sarco, Florian Willet (47), is overleden via hulp bij zelfdoding. Hij stierf begin mei in Duitsland. Willet was in ernstige psychische problemen geraakt nadat de Zwitserse justitie hem na de ingebruikname van de Sarco beschuldigde van moord en hem maandenlang opsloot in de gevangenis.
Zijn overlijden werd zondagavond bekendgemaakt door Philip Nitschke, directeur van Exit International en de bedenker van de Sarco. Nitschke zegt de Zwitserse justitie ernstige verwijten te maken over de manier waarop Willet werd behandeld. De directeur mocht tien weken lang geen contact met de buitenwereld hebben. Nadat hij vrij kwam, verkeerde hij in een acute psychose. ‘Ik denk dat zijn tijd in de gevangenis dit heeft uitgelokt’, zegt Nitschke. ‘De Zwitserse justitie wist dat er geen sprake was van moord. En toch hielden ze hem tien weken lang vast. Ze hebben zich gewetenloos gedragen.’
Nitschke, die in Nederland woont en de Sarco hier ontwikkelde, heeft een psychiatrisch rapport in bezit waarin de psychiater schrijft dat Willet aan een ‘acute polymorfe psychotische stoornis’ leed die was ‘ontstaan als gevolg van de stress van het voorarrest en de daarmee samenhangende processen.’ Volgens Nitschke staat in het rapport niet dat hij eerder psychische problemen had. Het rapport werd in januari opgesteld, weken na Willet’s vrijlating.
Florian Willet werd in september vorig jaar opgepakt door de Zwitserse politie, vlak nadat een 64-jarige Amerikaanse vrouw in de bossen van Schaffhausen zelfstandig in de zelfdodingscapsule stapte, op de knop drukte en overleed. De vrouw had al langer een doodswens. Ze stierf doordat stikstofgas in de capsule stroomde. Willet was als enige getuige van haar laatste momenten en stond buiten bij de Sarco toen ze overleed. Zwitserland was uitgekozen voor de ingebruikname van de Sarco, omdat hulp bij zelfdoding daar onder voorwaarden is toegestaan.
Nadat Willet de dood van de vrouw had gemeld bij de politie, werd hij opgepakt. Nitschke: ‘De verwachting was dat hij gewoon gehoord zou worden en daarna naar huis kon. In plaats daarvan kwamen ze met twintig politieauto’s, werd hij opgesloten en werden ook zijn twee advocaten in de gevangenis gezet. Vervolgens werd hij volkomen onterecht beschuldigd van moord (vorsätzliche Tötung, red.). Hij had nauwelijks informatie, en al die tijd mocht hij geen contact hebben met de buitenwereld, alleen met zijn advocaat. Dat was extreem stressvol.’
Dat Willet wordt verdacht van ‘opzettelijke doding’ – een beschuldiging tussen moord en doodslag in – komt door een ‘telefoonnotitie’ die de officier van justitie maakte op de avond van de dood van de Amerikaanse vrouw. Hij zou van de forensisch arts hebben gehoord dat er verwurgingssporen op de hals van de vrouw zouden zijn gevonden. Maar in de loop der tijd wordt deze verdenking steeds vager. Tot op de dag van vandaag heeft geen enkele advocaat een obductierapport ingezien. Toch wordt Willet juist op basis van deze – zware – verdenking wekenlang vastgehouden.
Tijdens Willet’s detentie bleek dat er camerabeelden zijn – met geluid – van de vrouw die in de Sarco stapt en overlijdt. De Volkskrant, die de hand wist te leggen op deze beelden, maakte een uitgebreide analyse en zag geen aanwijzingen voor geweld. Op de videobeelden is te zien hoe de vrouw zelf instapt en op de knop drukt. Willet staat ernaast en communiceert met haar. Ook communiceert hij met Nitschke, die via een camera meekijkt. Aan het einde zegt hij: ‘She really looks dead’.
De Zwitserse justitie wachtte tweeënhalve maand voordat ze de status van de verdenking van verwurging verlaagde tot ‘minder urgent’. Justitie heeft niet bekend gemaakt waarom.
Volgens Nitschke raakte Willet in gevangenschap ‘ernstig getraumatiseerd’. ‘Toen hij vrijkwam in december’, zegt Nitschke, ‘was hij een totaal ander persoon.’ Ook Willet’s beste vriendin zegt dat ze hem nadien niet meer herkende. In een mediastatement beschrijft ze hem als een man die hiervoor extreem stabiel en opgewekt was, en als iemand met een groot gevoel voor rechtvaardigheid.
Het voorarrest heeft hem gebroken, stelt ze. ‘Deze vriendelijke, positieve man was veranderd in een angstige, achterdochtige persoon die zelfs zijn beste vrienden niet meer vertrouwde. Hij leefde in zijn eigen wereld. Hij raakte steeds verder van zijn vrienden verwijderd.’
Willet werd na zijn vrijlating twee keer tijdelijk opgenomen in een psychiatrische kliniek. Begin januari werd hij onder zijn balkon gevonden, en raakte hij ernstig gewond. Zijn beste vriendin gaf hem de afgelopen weken op als vermist. Pas recent hoorde ze van de Zwitserse justitie dat hij in Duitsland was overleden.
Nitschke vertelt dat hij de afgelopen maanden geregeld contact had met Willet. ‘Maar het was heel moeilijk om echt tot hem door te dringen. Hij was zwaar beschadigd. Ik vermoed dat de medische autoriteiten in de gevangenis dit ook zagen en dat hij daarom zo plotseling is vrijgelaten. Ik denk dat ze inzagen dat ze een probleem hadden. Hij werd ineens op straat gezet, zonder dat hij wist dat dit zou gebeuren.’
Het Zwitserse Openbaar Ministerie was zondag niet bereikbaar voor commentaar.
Willet overleed op 5 mei in Keulen met hulp van een gespecialiseerde organisatie, aldus Exit International. In Duitsland is hulp bij zelfdoding sinds een paar jaar toegestaan.
In een overlijdensbericht schrijft Nitschke dat Willet een gepassioneerde voorstander was van het recht op zelfbeschikking. ‘Florian wilde het verschil maken’, stelt hij. ‘Hij wilde een doodzieke vrouw helpen om een vredige dood te vinden. Hij dacht alleen aan haar. Zijn eigen welbevinden kwam pas op de tweede plaats – en dan nog ver daarachter. Iedereen heeft een Florian aan zijn zijde nodig in zijn laatste momenten. Maar hij heeft met de ultieme prijs – zijn leven – betaald voor zijn compassie.’
Denk je aan zelfdoding? Praat erover op 113.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant