Oekraïne en Rusland gaan maandag opnieuw onderhandelen in Istanboel. Het is voor de tweede keer in iets meer dan twee weken tijd dat beide landen zonder tussenpartij met elkaar in gesprek gaan. Toch liggen de wensen nog ver uit elkaar.
Jarenlang spraken Russische en Oekraïense delegaties niet met elkaar, maar sinds de terugkeer van de Amerikaanse president Donald Trump is de druk om tot vrede te komen groter. Halverwege mei was de Turkse metropool daarom het toneel van de eerste directe onderhandelingen in bijna drie jaar tijd.
Toen kwamen de landen een grote gevangenenruil overeen, maar concrete afspraken bleven uit. Dat kwam mede door de afwezigheid van de hoofdpersonen. Zelensky daagde de Russische president Vladimir Poetin uit om naar Istanboel te komen en ook Trump overwoog mee te praten in Turkije. Maar Poetin bleef in Rusland, waarna ook Zelensky en Trump besloten om niet naar Istanboel te gaan.
Toch stelde Poetin stelde een nieuwe ronde voor. Turkije wierp zichzelf opnieuw graag op als gastheer, maar Oekraïne was terughoudender. Zelensky eiste deze week nog een concreet vredesvoorstel van Rusland voordat er verder onderhandeld zou worden. Dat kwam er niet, maar toch besloot de Oekraïense president zondag om een delegatie naar Istanboel te sturen.
De Russische delegatie vertrok zondag naar Istanboel. Het Oekraïense onderhandelingsteam wordt geleid door buitenlandminister Rustem Umerov en vertrekt maandag.
Hoewel er met de nieuwe onderhandelingsronde mogelijk weer een klein stapje in de goede richting wordt gezet, verschillen Kyiv en Moskou nog behoorlijk over de voorwaarden voor vrede. Persbureau Reuters zag een document van Oekraïne in waarin een routekaart naar vrede wordt beschreven.
In het document wordt een volledig staakt-het-vuren van ten minste dertig dagen voorgesteld, een plan dat Oekraïne al vaker - met Europese steun - opperde. Tot nu toe wees Poetin dat telkens af. Na het staakt-het-vuren moet er een volledige gevangenruil komen, waarbij beide landen al hun krijgsgevangenen uitwisselen. Tot slot eist Kyiv dat Poetin met Zelensky om tafel gaat zitten.
Uiteindelijk moeten deze drie stappen de opmaat zijn naar onderhandelingen over langdurige vrede, waarbij de Verenigde Staten en Europa worden betrokken. Oekraïense functionarissen zeggen tegen Reuters dat de routekaart naar Rusland is gestuurd, voorafgaand aan de gesprekken in Istanboel maandag.
Ook Rusland heeft eisen. Bronnen in Moskou meldden deze week aan Reuters dat het Kremlin een "geschreven" belofte van Westerse landen wil hebben dat de NAVO niet verder richting het oosten uitbreidt. Daarmee wordt toekomstig lidmaatschap van onder meer Oekraïne, Georgië en Moldavië praktisch uitgesloten.
Daarnaast eist Rusland onder meer dat Oekraïne na de oorlog neutraal blijft en dat Westerse sancties worden opgeheven. Zodra Poetin doorheeft dat hij niet vrede krijgt op zijn voorwaarden, zal "vrede morgen nog pijnlijker zijn dan vandaag", zo klinkt de waarschuwing vanuit Moskou.
Zelensky heeft meermaals aangegeven dat het niet wil dat Rusland een veto krijgt over toekomstige allianties van Oekraïne. Ook wil Kyiv niet dat het Oekraïense leger wordt beperkt, iets waar Rusland dan weer regelmatig op hint. Kortom: de wenslijsten van beide landen liggen nog behoorlijk ver uit elkaar.
De tijd tikt intussen nog altijd in het voordeel van de Russen. Hoe langer het duurt voordat er concreet over vrede wordt onderhandeld, hoe verder de Russische troepen kunnen oprukken op het slagveld en hoe beter de Russische onderhandelingspositie is.
Maar hoe langer het duurt voordat er vrede is, hoe groter de kans wordt dat Washington zijn geduld met Poetin verliest. De Russische president lijkt bereid om Trumps geduld tot het uiterste te testen. Vooralsnog leidt dat niet tot consequenties. Hoe dat precies zit, lees je in onderstaand artikel.
Source: Nu.nl algemeen