Ballonvaarders voelen de impact van klimaatverandering, aldus het KNMI. Ballonvaarders zelf beamen dit. ‘De lucht gedraagt zich nu anders dan toen ik met ballonvaren begon.’
is chef van de wetenschapsredactie van de Volkskrant.
Het opwarmend klimaat betekent voor ballonvaarders zowel goed als slecht nieuws, schrijft het KNMI in een recent klimaatbericht.
Ballonnen stijgen op door het temperatuurverschil tussen de lucht binnen en buiten de ballon. Hoe heter de buitenlucht, hoe minder de ballon kan tillen. ‘Bij hittegolven merk je dit zeker’, zegt Monique Hoogeslag, die al 36 jaar ballonnen vaart. ‘Voor een kleine ballon komt het verschil van een zomerdag van 20 of 30 graden ruwweg overeen met drie of twee passagiers meenemen. Voor grote ballonnen met dertig passagiers betekent elke graad warmer zelfs één passagier minder.’ Nederland is sinds de start van de metingen in 1901 inmiddels gemiddeld bijna 2 graden warmer.
De ruimte, de stilte, het uitzicht. Dat is wat ballonvaart zo bijzonder maakt, aldus Hoogeslag. ‘Je drijft mee met de wind, de aarde trekt onder je door terwijl er geen lucht langs je oren suist. Dat is magisch.’
Dat meedrijven zorgt er ook voor dat ballonvaart extreem weersafhankelijk is. Midden op de dag, als de zon op z’n krachtigst straalt, is een ballonvaart al geen optie. Teveel warme luchtbellen. In de eerste en laatste uren van het daglicht, dan moet het gebeuren. Maar ook dan zorgt het weer regelmatig voor uitdagingen.
Warme lucht kan meer vocht bevatten, met risico op plotselinge plensbuien. ‘Deze buien ontstaan vaak in de loop van de middag en vormen een groot risico voor een ballonvaart’, schrijft het KNMI. ‘Bij zware onweersbuien kan een luchtballon op 50 kilometer afstand te maken krijgen met de windstoten van deze bui.’
En dan zijn er nog de verradelijke convergentielijnen. Die ontstaan wanneer lucht uit verschillende richtingen naar elkaar elkaar toestroomt, met lokale buien, winddraaiingen en turbulentie tot gevolg. Door de hogere temperaturen in Nederland ontstaan deze lijnen vaker en actiever, aldus het KNMI. ‘Voor ballonvaarders betekent dit risico op koerswijzigingen, moeilijk dalen of landen.’
Hans van Hoesel, 42 jaar actief in de ballonvaart, ziet in de conclusies van het KNMI ‘een bevestiging van mijn gevoel dat de lucht zich nu anders gedraagt dan toen ik met ballonvaren begon’. Regelmatig moet hij een ballonvaart annuleren omdat uit gegevens van weerstations blijkt dat het te risicovol is. Soms leidt dit tot onbegrip bij klanten. ‘Die kijken op de buienradar en denken: ziet er goed uit. Maar wij kijken naar veel meer, en dan blijkt bijvoorbeeld dat het mogelijk te hard waait bij de landing. Balen voor de klant natuurlijk, zeker als die een huwelijksaanzoek in de ballon had gepland.’
Ballonvaarders hebben, wrang genoeg, ook last van maatregelen die het klimaat ten goede komen: de bouw van windmolens en zonneparken. Hoogeslag: ‘We krijgen daardoor steeds minder plek om te landen.’
Tot slot wat goed klimaatnieuws voor ballonvaarders. Het ballonvaartseizoen kan eerder starten en langer doorgaan, aldus het KNMI. En op een gortdroge akker lopen jeeps of tractoren niet zo snel vast in de modder bij het ophalen van het materiaal.
Volkskrant Wetenschap: komende donderdag in het theater
Ondertussen in de kosmos, de wetenschapspodcast van de Volkskrant, gaat 5 juni het theater in! Bij deze liveopname buigt de redactie zich over de vraag: hoe word ik gelukkig(er)? Zet je schrap voor een spoedcursus geluksonderzoek, ontdekkingen over wat afslankmedicijnen doen met lichaam en geest, een les kosmisch relativeren en een bijzonder publieksexperiment van hoogleraar en Volkskrant-columnist Ionica Smeets.
Donderdag 5 juni, theater Delamar, Amsterdam
Kaarten zijn hier te verkrijgen.
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant