Roland Garros was in de ban van João Fonseca. De 18-jarige Braziliaan baarde niet alleen opzien met zijn spel, maar ook met de schare uitgelaten landgenoten die hem overal volgt. Hij verloor zaterdag in de derde ronde, tot teleurstelling van de Braziliaanse fans.
schrijft voor de Volkskrant over voetbal en tennis.
De schemer valt al over Parijs als zich aan het eind van een lange tennisdag een haast eindeloze rij mensen voor baan 7 vormt. Sommigen wiegen onrustig van hun ene op hun andere been. Anderen reageren op het gejuich en gezang dat van de volle tribunes rolt. Maar een stap voorwaarts zetten ze niet.
Het is deze avond een groot contrast met de andere krappe buitenbanen op het tennispark, waar aan zitplaatsen geen gebrek is. Na een mooi punt of spannende rally hoor je daar vooral applaus, zoals gebruikelijk is bij tennis, al wordt dat met enige regelmaat overstemd door het geluid dat van baan 7 komt.
Het is het begin van de dagenlange gekte rondom de nieuwste ster van het tennis: João Fonseca. De 18-jarige Braziliaan jaagt niet alleen met zijn harde service en vernietigende forehand menig tegenstander angst aan, hij kan ook rekenen op een ongewoon grote en voor tennisbegrippen uitgelaten schare fans, wat zorgt voor een soort voetbalsfeer.
Na een gewonnen punt wapperen Braziliaanse vlaggen en klinkt ‘Fonseca, oh oh’ uit vele Braziliaanse kelen. De fans zijn makkelijk te herkennen: in tegenstelling tot het overige tennispubliek zijn ze gestoken in het geel, de kleur van hun land. Sommigen dragen een shirt van het Braziliaanse voetbalelftal. ‘Soms krijg ik kippenvel als ik ze mijn naam hoor zingen’, zegt Fonseca in de grote persruimte.
De tiener uit Rio de Janeiro beleefde zijn grote internationale doorbraak aan het begin van dit jaar op de Australian Open. Bij zijn eerste wedstrijd ooit op een grandslamtoernooi veegde hij Andrej Roebljov, de nummer negen van de wereld, van de baan. Hij was de tweede tiener sinds 1973 die bij zijn grandslamdebuut een toptienspeler wist te verslaan.
Het was voor John McEnroe, zevenvoudig grandslamwinnaar en tegenwoordig analist op tv, reden om Fonseca te bombarderen tot ‘de nieuwe Alcaraz’. Anderen hebben al een plekje voor hem vrijgehouden naast Jannik Sinner en Alcaraz en spreken na Roger Federer, Rafael Nadal en Novak Djokovic over de nieuwe ‘Grote Drie’. En volgens Alcaraz zelf behoort de Braziliaan met zwart golvend haar ‘snel tot een van de beste spelers ter wereld’.
Fonseca groeide op in een sportieve familie. Zijn moeder schurkte tegen een profcarrière als volleybalster aan, terwijl zijn vader onder meer halve marathons rende en aan mountainbiken deed. Zelf probeerde Fonseca als kind allerlei sporten uit, waaronder voetbal, volleybal, zwemmen, judo, skateboarden, surfen, skiën en tennis.
Zijn coach Guilherme Teixeira herkende zijn tennistalent direct toen hij hem op elfjarige leeftijd voor het eerst zag spelen. Met zijn zuivere slagen en gevoel voor timing stak hij ver boven zijn leeftijdsgenoten uit. Maar er viel hem nog iets op: de jonge Fonseca liet zich niet snel van de wijs brengen. Een overwinning maakte hem niet bijzonder blij en bij een nederlaag was hij niet overdreven teleurgesteld.
‘Ik geniet gewoon van mijn carrière en probeer mij te concentreren op mijn routines’, zegt de tiener, die als kind fan was van Federer. Het kan deels verklaren waarom hij speelt in de kleurrijke kleding van On, het Zwitserse sportmerk waarin Federer een groot belang heeft. Maar toen Team8, het managementbureau van de voormalig Zwitserse tennisser, Fonseca een paar jaar geleden wilde strikken, wees hij het aanbod af.
De Braziliaan, die vorig jaar de Next Gen ATP Finals (WK voor spelers tot 21 jaar) won en in februari in Buenos Aires zijn eerste ATP-titel veroverde, vindt het nog niet nodig om een managementbureau in de arm te nemen. Ook IMG, een ander groot managementkantoor, klopte tevergeefs bij hem aan. Voor nu laat Fonseca zijn zaken nog door zijn ouders regelen.
‘Ik weet dat de verwachtingen vanaf nu zullen toenemen en meer mensen over mij gaan praten. Dat hoort er nu eenmaal bij. Voor mij is het belangrijk om goede mensen om mij heen te hebben en me op tennis te focussen’, aldus Fonseca. ‘Ik ben nog jong. Ik leer veel van het spelen op dit soort grote toernooien en de druk die daarbij komt kijken.’
Op Roland Garros blijft Fonseca ogenschijnlijk rustig onder alle hectiek. Tijdens een training lacht hij vriendelijk naar fans die iets van hem willen en op persconferenties is hij ingetogen, maar straalt hij tegelijkertijd een dosis zelfvertrouwen uit. ‘Ik heb altijd veel gekeken naar de lichaamstaal van Federer, Nadal en Djokovic. Dat voorbeeld wil ik volgen’, zegt de huidige nummer 65 van de wereld halverwege de week.
‘Fonseca is na Gustavo Kuerten de grootste tennisser die wij ooit hebben gehad’, zegt de Braziliaan Alberto Wlasiuk Junior, waarmee hij verwijst naar zijn landgenoot die rond de eeuwwisseling drie keer de beste was op Roland Garros. ‘Fonseca heeft net zoveel talent en charisma, maar hij is nog jong en onervaren. Geef hem nog wat tijd.’
De 46-jarige Wlasiuk Junior, die een geel T-shirt draagt, is voor vijf dagen vanuit São Paulo naar Parijs gekomen. ‘Ik ben al heel mijn leven tennisfan en wilde een keer naar Roland Garros nu Fonseca hier voor het eerst speelt.’ De Braziliaan heeft het naar zijn zin, maar verbaast zich over de kledingkeuze van andere bezoekers. ‘Wij dragen allemaal de kleur van ons land. Waarom doen andere mensen dat niet?’
Hij is ook een van de vele fans die op donderdag langs de baan staan als Fonseca samen met Griekspoor traint. ‘Dit is een bijzondere jongen’, zegt Griekspoor desgevraagd. ‘Hij is nu al een van de grote sterren. Ik vind het knap hoe hij met alles omgaat. Overal waar hij komt, heeft hij hordes fans. Voor mijn gevoel heeft hij een heel land op zijn rug zitten.’
Op de baan ervaart Griekspoor al snel met wat voor een kracht Fonseca de ballen raakt. ‘Hij heeft echt enorm veel potentie’, zegt de beste tennisser van Nederland, die het maandag in de vierde ronde opneemt tegen Alexander Zverev. ‘Hij is fysiek nu al sterk en slaat elke bal zo hard mogelijk. Als hij in zijn ritme komt, kan hij iemand volledig achter het behang spelen.’
Dat lukte een paar weken geleden niet tegen Jesper de Jong. De Nederlander won in het Portugese Estoril verrassend van het Braziliaanse supertalent. Hij is net als vele anderen onder de indruk van Fonseca, maar plaatst ook een kanttekening. Volgens De Jong wordt de Braziliaan enorm gehyped door de ATP, de organisator van het mannentennis.
‘Fonseca is makkelijk te promoten, omdat hij zo’n grote aanhang heeft. Als hij in de fitnessruimte is, loopt er een cameraploeg achter hem aan en staan de beelden niet veel later op sociale media. Net zoals bij Sinner en Alcaraz’, aldus De Jong. ‘Ze doen het voor het geld van de sponsoren. Daarvan wordt ons salaris weer van betaald. Zo is het ons als tennissers ook uitgelegd.’
Fonseca maakt zijn reputatie als superster in de eerste twee ronden helemaal waar. Eerst laat hij Hubert Hurkacz, de Poolse nummer 28 van de wereld, kansloos. Twee dagen later verslaat de enige Braziliaan in de mondiale top 100 de Fransman Pierre-Hugues Herbert, die eveneens fanatiek wordt aangemoedigd door het Franse thuispubliek. Op de vraag of hij dat vervelend vond, zegt Fonseca gevat: ‘Ik kom uit Brazilië... ik ben wel wat gewend.’
Op zaterdag, een halfuur voor zijn derderondepartij tegen Jack Draper, loopt de Braziliaanse Eulalia Bekkers met haar 10-jarige zoon David het stadion in. Ze verhuisde in 2003 vanwege de liefde naar Parijs en is een dag naar Roland Garros gekomen om Fonseca te zien. ‘Mijn zoon is fan van hem. Hij is een voorbeeld voor kinderen, omdat hij zo gewoon is gebleven.’
Op de vraag waarom alle Brazilianen op het tennispark zo vrolijk en uitgelaten zijn, zegt ze: ‘Ook wij hebben onze problemen in Brazilië. Denk aan de sociale ongelijkheid en onveiligheid op straat. Maar we hebben ook geleerd om altijd te blijven lachen en plezier te maken. Sport is een van de manieren om dat te doen.’
Niet veel later blijkt al snel dat Fonseca tegen Draper niet zijn beste dag heeft en duidelijk de mindere is ten opzichte van de Britse nummer vijf van de wereld. Hij verliest in drie sets. ‘Als ik grote dingen wil bereiken, moet ik ook tegen dit soort spelers kunnen spelen. Dit was een goede ervaring. Ik blijf me ontwikkelen en we gaan gewoon door’, zegt hij op de persconferentie.
Even daarvoor heeft hij met gebogen hoofd en zijn tennistas om zijn schouder de baan verlaten. Terwijl hij de catacomben van Court Suzanne-Lenglen opzoekt, klinkt vanaf de tribunes nog een keer: ‘Fonseca, oh oh.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant