De lezersbrieven: over een alternatief voor ‘meid’, brede welvaart, natuureducatie, schermverslaving, de smartphone op scholen, het associatieverdrag met Israël en de noodzaak van betutteling.
Merel Baldé stelt voor om de term ‘jongevrouw’ te gaan gebruiken als alternatief voor ‘jonge vrouwen’. Een nieuw woord en dus nog niet bezoedeld door negatieve connotaties.
Een goed plan volgens mij. Voor mannen bestaat er al sinds jaar en dag de term ‘kerel’. Kerels zijn stevig, stoer, betrouwbaar. Kortom: een positief beeld. Zulke vrouwen ken ik genoeg, en niet zo weinig ook. Maar hoe noem je een vrouwelijke kerel zonder dat het negatieve associaties oproept? Meid, wijf, kenau, ik weet het niet.
Ze bestaan echt, gelukkig, deze geweldige vrouwen. Maar wie bedenkt of weet een vrouwelijk synoniem voor ‘kerel’? Ik zoek er al jaren naar.
Oscar Meulenkamp, Amsterdam
Briefschrijver Ina Heijting meent dat er geen goed Nederlands woord is voor vrouwen in de leeftijd tussen meisje en volwassen. Ze draagt een alternatief aan uit het dialect van haar oma: ‘vrollie’. In het Limburgs zeggen we ‘vrouluuj’, met variaties daarop die verschillen per streek. Beide zijn verbasteringen van het oud-Nederlandse ‘vrouwlui’, vrouwen dus.
Ida Heijting refereert verder aan het, in onbruik geraakte, Duitse woord Fräulein, wat letterlijk vrouwtje of kleine vrouw betekent - in vroegere tijden: vrouw die nog niet getrouwd is, ofwel maagd (waar meid weer van is afgeleid).
Leon Palmen, Rotterdam
In het artikel over brede welvaart schrijft de auteur: ‘(...) onderwijsniveau en herkomst veroorzaken ook nu weer grote verschillen’.
Deze oorzakelijke claim is niet gerechtvaardigd. Het originele rapport van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) spreekt van een ongelijke verdeling van brede welvaart, maar doet geen oorzakelijke uitspraken. Terecht, want statistische verschillen en verbanden laten zo’n conclusie niet toe, zelfs niet als ze jaar op jaar worden geconstateerd.
Laten we als voorbeeld inzoomen op één aspect van brede welvaart: gezondheid. Het Centraal Planbureau (CPB) schrijft in zijn rapport over brede welvaart (2023) op basis van een literatuurstudie: ‘Er is geen eenduidig causaal bewijs dat het langer volgen van onderwijs een gunstig effect heeft op de gezondheid.’
In het rapport van het CPB wordt uitgelegd dat verklarende mechanismen voor de relatie tussen onderwijsniveau en gezondheid uiterst complex zijn. Het is bijvoorbeeld aannemelijk dat een goede gezondheid een gunstige factor is bij het behalen van een hbo- of wo-diploma, maar ook vele andere persoonlijke en omgevingsfactoren kunnen daaraan bijdragen.
Kortom, het is onmogelijk, en onwenselijk, om uit beschrijvende studies zoals het CBS-rapport twee factoren te halen die de andere factoren oorzakelijk zouden verklaren.
Arthur Bakker en Federica Russo, Amsterdam en Utrecht
In zijn Brief van de Dag wijst Meerten van der Laan, als reactie op de aangekondigde bezuiniging op natuureducatie, erop dat ouders hun kinderen best zelf wegwijs kunnen maken in de natuur. Zo ging het bij hem immers ook.
Wat hij daarbij over het hoofd ziet, is dat niet alle kinderen in de gelukkige omstandigheid verkeren dat hun ouders beschikken over de kennis, mogelijkheid of motivatie om hun kinderen hierin voor te gaan. Zo zijn er hier in Den Haag kinderen die op hun 16de nog nooit naar de zee zijn geweest. Dat kun je die ouders dan allemaal wel kwalijk nemen, maar daar help je de kinderen nog niet mee.
Die help je wél door natuureducatie laagdrempelig te houden en ervoor te zorgen dat schoolklassen door bevlogen vrijwilligers kennismaken met de natuur. Op die manier kweek je niet alleen ambassadeurs voor de natuur, maar hopelijk ook toekomstige ouders die wél met hun kinderen boswandelingen maken. Net zoals de briefschrijver dat zelf zo bevlogen deed. En dat plezier zal hij andere kinderen toch niet willen onthouden, gok ik zo.
Hans Overduin, Den Haag
Kinderen moeten niet voor hun 14de een telefoon hebben. We kennen allemaal de verhalen en voorbeelden van kinderen die vastgeplakt lijken te zitten aan hun telefoon of tablet. Uren en uren zitten zij gebiologeerd naar hun scherm te staren en urenlang langs Tiktok-, Snapchat- en Instagramfilmpjes te scrollen. Jeugdarts, leraren en opvoeders spreken er schande van en roepen om maatregelen om jonge kinderen niet al te scherm- en socialemedia- verslaafd te maken.
Blijkbaar beleef ik mijn tweede jeugd. Ook ik zit teveel op schermen. Ik begin de vroege dag met het lezen van de digitale Volkskrant en haal pas tegen achten de papieren krant van DPG-concullega Algemeen Dagblad uit de bus. De rest van de dag volg ik al het nieuws op nieuwssites. Zo kom ik aan úren schermtijd per dag.
Mijn excuus/smoes is dat ik voornamelijk serieuze zaken tot mij neem. Nou ja, met af en toe een (paar) potje(s) Solitaire, een zomaar voorbijkomend YouTube-filmpje en het bijhouden van twee Facebook-pagina’s.
Eigenlijk ben ik net zo scherm-verslaafd als een 14-jarige. Deze brief schreef ik op mijn telefoon. Dan heb ik namelijk gelijk de juiste kolombreedte voor de brievenrubriek.
Marcel Heinsbroek, Schiedam
Toch weer opvallend, die twee berichten naast elkaar in de Volkskrant van dinsdag.
Op pagina 2 onderaan: ‘Slechts vier vrouwen in de Quote Top 100’.
Op pagina 3 onderaan: alleen maar namen van vrouwen die vanuit medeleven crowdfundingsacties voor goede doelen organiseren, die tot op de cent weten wat er binnenkomt en wie ze met het geld kunnen steunen.
Diepgewortelde verschillen met een lange geschiedenis.
Wally de Lang, Bloemendaal
Jongeren naar het scherm lokken is een verdienmodel van bedrijven, aldus Micha Wertheim. Zijn essay doet me denken aan een ander verdienmodel: de tabaksindustrie. Tien overeenkomsten tussen smartphones en roken:
- Er zijn grote financiële belangen in het spel.
- Er is een sterke lobby van bedrijven richting overheden en instanties.
- Er is een grote sociale druk op jongeren door leeftijdsgenoten.
- Volwassenen geven het verkeerde voorbeeld aan kinderen.
- Het gaat om zwaar verslavende producten.
- Er is een direct en indirect gezondheidsrisico voor gebruikers (verslaving, oogklachten, en bij intensief gebruik ook stralingsrisico’s).
- Er is al vroeg gewaarschuwd voor de gevaren.
- De industrie laat geruststellende geluiden horen.
- De overheid neemt waarschuwingen eerst onvoldoende serieus.
- Onze kinderen moeten hiertegen beschermd worden.
Roken wordt heel langzaam teruggedrongen uit de samenleving. Laten we van deze ervaringen leren en het proces dit keer wat krachtiger en sneller aanpakken.
Astrid de Cock, Wolvega
Een heel herkenbaar betoog van Micha Wertheim. Als moeder van een puberdochter worstel ik met de verplichte iPad die nodig is voor school, maar vaak voor andere zaken wordt gebruikt.
Van mijn werkgever heb ik een laptop gekregen die is afgeschermd van privégebruik. Sociale media, privémail of Netflix zijn daarop niet toegankelijk. Natuurlijk zou het fijn zijn als scholen weer overstappen naar analoge lessen, maar ik zou het al een hele verbetering vinden als de leerlingen gebruik kunnen maken van door school gefaciliteerde laptops met restricties. Dat maakt toezicht houden makkelijker en de huiswerktijd een stuk korter.
Eva van Zoonen, Castricum
De film The Hunger Games veroorzaakte bij het uitkomen dik tien jaar geleden meer controverse en commotie dan de liveversie die Israël thans organiseert in Gaza.
Opschorten dat associatieverdrag.
Freek Vossenaar, Den Haag
Op radio en tv wordt tot vervelens toe reclame gemaakt door Specsavers, Hans Anders en Pearl: bij aankoop van een bril krijg je een tweede of derde bril gratis.
Nu lees ik ook dat veel kinderen en volwassenen geen geld hebben om een bril aan te schaffen, en daardoor een achterstand oplopen, bijvoorbeeld op school of werk.
Zou het niet een goed idee zijn om die gratis tweede of derde bril te doneren aan deze mensen? Bijvoorbeeld door de extra brillen aan te melden bij de schoolartsen, oogartsen of consultatiebureaus?
Marijke van Etten, Amsterdam
In een artikel laat de Volkskrant verschillende stemmen aan het woord over de vraag of ouders wel of niet hun kinderen moeten begrenzen in het gebruik van sociale media.
Betuttelen heeft daarbij een enigszins onaangename klank.Als minister-president riep Mark Rutte meermalen dat de regering burgers niet moest betuttelen. Wat hij zich niet realiseerde, was dat daarmee een paradox werd geschapen: niet betuttelen betekent dat de mensen een aantal zaken zelf mogen bepalen. Maar in feite is dit niet mogen, maar moeten.
Kortom: niet willen betuttelen is enorm bevoogdend.
Als ouders gaan bepalen in welke mate kinderen op schermen mogen zitten, is dat in feite ook betuttelend. En dat is maar goed ook: ze geven daarmee duidelijke grenzen aan, iets dat immers ook tot hun opvoedkundige taak behoort.
Nu vinden in deze tijd niet alle ouders het prettig om ‘nee’ tegen hun kinderen te zeggen, ze zijn eerder geneigd om aan hun kinderen te vragen wat zíj willen. Maar zeggen ouders toch ‘nee’, dan leren ze hun kinderen om te gaan met frustraties, en met niet je zin krijgen. Dat versterkt hun weerbaarheid juist.
In onderzoeken wordt steeds weer vastgesteld dat veerkracht vaak tekortschiet. Niet voor niets klagen veel jongeren over mentale problemen.
Ook is gebleken dat het smartphoneverbod op middelbare scholen betere onderlinge contacten stimuleert, zonder dat daar opstanden over zijn uitgebroken.
Dus ouders, wees niet bang uw kinderen te betuttelen, daar worden ze alleen maar beter van. Later zullen ze u vast dankbaar zijn voor het aangeven van grenzen en het leren verdragen van beperkingen.
Jan Meerdinkveldboom, Driebergen
Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Het belangrijkst is dat een brief helder en duidelijk is. Wie een origineel en nog niet eerder verwoord standpunt naar voren brengt, maakt grotere kans te worden gepubliceerd. Een brief die mooi en prikkelend is geschreven, heeft ook een streepje voor. Kritiek op de Volkskrant wordt vaak gepubliceerd, op-de-man-gespeelde kritiek op personen plaatsen we liever niet.
Iedere brief wordt gelezen door een team van ervaren opinieredacteuren en krijgt een kans. En wekelijks worden ongeveer vijftig brieven geselecteerd. Over de uitslag kan helaas niet worden gecorrespondeerd. Wij zijn er trots op dat onze lezers mooie en goede brieven schrijven, waarvan we elke dag een levendige rubriek kunnen samenstellen.
Source: Volkskrant