Voor het eerst is een Nederlander met behulp van celtherapie succesvol behandeld tegen een auto-immuunziekte. De experimentele behandeling werd toegepast door het Leids Universitair Medisch Centrum. In het buitenland slaagde de behandeling al meerdere keren.
De patiënt werd in februari behandeld en had een zeer ernstige vorm van neurologische lupus, schrijft het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) vrijdag. Dat is een auto-immuunziekte waarbij bepaalde cellen - de zogeheten B-cellen - antistoffen aanmaken tegen gezonde cellen. Daardoor had de patiënt onder meer ontstoken organen.
Om dat tegen te gaan is de zogenoemde CAR T-celtherapie gebruikt. Die behandeling wordt nu alleen nog gebruikt tegen kanker. Bij deze therapie worden andere immuuncellen - de zogeheten T-cellen - uit het bloed gehaald en genetisch aangepast, waardoor ze de kankercellen herkennen en vernietigen. De cellen worden als het ware getraind om de kanker te bestrijden.
Onderzoekers hebben nu ontdekt dat die techniek ook kan worden gebruikt om cellen aan te vallen die een rol spelen bij de ontwikkeling van auto-immuunziekten. "Normaal gesproken moet je immuunsysteem zich richten tegen verwekkers zoals bacteriën, virussen of dus kanker", zegt Margot Jak tegen NU.nl. Zij is hematoloog aan het UMC Utrecht en niet betrokken bij deze behandeling.
Bij een auto-immuunziekte keren de B-cellen zich juist tegen gezonde cellen. Daarom worden de T-cellen bij deze patiënten tijdens de behandeling zo aangepast dat ze deze 'verkeerde' cellen aanvallen. "Het idee is dat je de verkeerde B-cellen dood maakt. Zo 'reset' je als het ware het immuunsysteem en zorg je dat er weer goede B-cellen komen."
Op deze manier hebben Duitse onderzoekers acht patiënten genezen van lupus. En nu is er in Nederland dus ook een patiënt met dezelfde auto-immuunziekte op deze manier behandeld.
De Nederlandse patiënt maakt het goed, laat het LUMC weten. Het ziekenhuis meldt ook dat de patiënt geen medicijnen meer gebruikt tegen lupus. Ook is de zwelling in het ruggenmerg "aanzienlijk" afgenomen en kan de patiënt spieren gebruiken die het eerder niet meer deden.
Jak noemt het nieuws veelbelovend. Momenteel wordt veel onderzoek gedaan op mensen met een auto-immuunziekte bij wie alle andere behandelingen niet werkten. "Voor die patiënten is dit zeker baanbrekend", zegt Jak. "Zij komen bijna allemaal in remissie en lijken dat ook allemaal te blijven."
Er zijn nog wel wat kanttekeningen te plaatsen bij de toepassing van de therapie. Ten eerste is het duur: een behandeling kost volgens het LUMC zo'n 500.000 euro. Ook zijn er verschillende bijwerkingen. De CAR T-celtherapie is nog experimenteel en wordt in Nederland (nog) niet op grote schaal ingezet voor de behandeling van auto-immuunziekten.
Toch kreeg het LUMC goedkeuring om de therapie aan deze patiënt toe te dienen. Volgens het ziekenhuis bevindt het onderzoek naar de behandeling zich in Nederland nog in een beginstadium en moeten er nog grootschalige studies worden uitgevoerd. "De brede toepassing van de behandeling zal nog lang duren."
Ook Jak verwacht dat de komende tijd door meerdere Nederlandse ziekenhuizen onderzoek zal worden gedaan naar de inzet van CAR-T-celtherapie bij auto-immuunziekten. "Het moet eerst bewezen effectief en veilig zijn voordat kosten hiervoor vergoed gaan worden", zegt ze.
Source: Nu.nl algemeen