Zowel in de entourage van Trump als in Silicon Valley is de filosofie van‘dark enlightment’ van de Californische denker Curtis Yarvin in korte tijd een begrip geworden.
Iemand is een zonderling die zijn ideeën slijt in de krochten van het wereldwijde web tót de Amerikaanse vicepresident verklaart door hem beïnvloed te zijn. Curtis Yarvin, Californisch denker die zijn filosofie ‘dark enlightment’ noemt en de democratie wil vervangen door een ‘CEO-monarchie’, wordt door JD Vance ‘een inspiratiebron’ genoemd. De man die JD Vance opleidde, de in Duitsland geboren libertaire techmiljardair Peter Thiel, noemt Yarvin één van de grootste denkers van onze tijd. Zowel in Silicon Valley als in de entourage van Trump is ‘dark enlightment’ in korte tijd een begrip geworden.
Curtis Yarvin (51) heeft het uiterlijk van een rockster op leeftijd die met moeite een alcohol- en drugsverslaving heeft overwonnen. Interviews geeft hij steevast in leren jack. Deze pleitbezorger van hard ‘top-downgezag’ als alternatief voor het ontspoorde ‘bottom-upbestuur’ dat ze democratie noemen, heeft een afkeer van dresscodes en formaliteiten.
New York Times-interviewer David Marchese bekende deze non-conformistische blogger-filosoof jarenlang bewust te hebben genegeerd. Maar als iemand zo invloedrijk wordt, dan is negeren geen optie meer. Wie via de gefilmde interviews van Marchese met Yarvin kennismaakt, profiteert ervan dat hij wordt onderbroken als zijn monologen onbegrijpelijk worden.
Er staat veel werk van Yarvin online, maar het levert vaak bewijs voor de hypothese dat denkers die geen rekening houden met mensen auteurs zijn die geen rekening houden met lezers. Net als de anti-Westerse Russische filosoof Aleksandr Doegin onderbouwt Yarvin pleidooien voor ‘een verticale macht die de liberale democratie uitwist’ met een spervuur aan namen van klassieke denkers. En net als Doegin lijkt Yarvin altijd te schrijven in een soort nachtelijk studeerkamerdelirium, ver weg van het gewone menselijk leven.
Dat Yarvins blog ondanks onleesbare passages aandacht trok, had te maken met provocaties als: ‘Nelson Mandela en Anders Breivik waren allebei terroristen’ en ‘zowel witte als zwarte Amerikanen verloren bij de afschaffing van de slavernij’.
Centraal in Yarvins ‘donkere’ verlichting staat het idee dat het in de geschiedenis is misgegaan met de, nu ja, ‘verlichte’ Verlichting, en daarna de Franse revolutie. Het ideaal van vrijheid, gelijkheid en broederschap is bij hem de opmaat naar overheidsterreur.
Yarvin heeft een sterk geïdealiseerd beeld van monarchieën tot het eind van de 18de eeuw. Met de terreur van de door de Spaanse monarchie geleide inquisitie, om maar wat te noemen, vermoeit hij zich niet. Een geïdealiseerd beeld van de monarch koppelt hij aan een geïdealiseerd beeld van de CEO. Eén daadkrachtige bestuurder die ergens werkelijk verstand van heeft, boekt resultaten die vergaand superieur zijn aan die van bestuur gebaseerd op inspraak. Geen overheidsdepartement had ooit zoiets moois als Apple kunnen voortbrengen: het was Steve Jobs die de wereld de iPad schonk en Apple tot grote hoogten opstuwde.
Dat mensen geen iPads zijn en het besturen van een techbedrijf iets anders is dan het besturen van een samenleving met miljoenen verschillende mensen, gaat er bij Yarvin niet in. Waarom zijn filosofie tot de verbeelding spreekt bij Californische techbazen in de greep van royale zelfoverschatting, laat zich ondertussen prima begrijpen.
Als voorbeeld dark enlightment in de praktijk noemt Yarvin de stadstaat Singapore, bijgenaamd ‘Singapore Corporate Limited’. Een Singaporese oppositieleider die meer dan tien keer in de gevangenis verdween, zei: ‘Als je door een bedrijf wordt ontslagen, kun je bij een ander bedrijf solliciteren. Als het bedrijf dat je ontslaat het land is waar je woont, kun je geen kant op.’
In een commentaar onder een interview met Yarvin schreef iemand: ‘Wat was het fijn geweest als deze man een obscure denker in de krochten van het web was gebleven.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant