Geen land heeft meer tennissers in de top honderd dan Frankrijk. Maar in 1983 kende Roland Garros de laatste winnaar uit eigen land. Remt de Franse mentaliteit talenten af? ‘Ambitie staat gelijk aan arrogantie.’
schrijft voor de Volkskrant over voetbal en tennis.
Het heeft iets symbolisch op Roland Garros: terwijl Jannik Sinner op Court Philippe-Chatrier, het grootste stadion, in drie sets een einde maakt aan de lange tenniscarrière van de 38-jarige Richard Gasquet, staat zijn opvolger als Franse hoop op tennissucces iets verderop al klaar.
De 20-jarige Arthur Fils, die net onder Parijs in Bondoufle werd geboren, geeft de toeschouwers op Court Suzanne Lenglen, het op een na grootste stadion, precies wat zij willen als hij na exact 4,5 uur het winnende punt maakt. Met ontbloot bovenlijf schreeuwt hij het midden op de baan uit van blijdschap. Koning Arthur.
De zwaarbevochte zege van Fils, in vijf sets tegen de Spanjaard Jaume Munar, is donderdag het hoogtepunt op de Frans getinte dag in Parijs. In het enkelspel komen maar liefst negen spelers met een blauw-wit-rode vlag achter hun naam in actie: zes bij de mannen en drie bij de vrouwen.
Fils, de nummer 14 van de wereld, is de beste Franse tennisser van dit moment. Op zijn schouders rust de druk van een land dat snakt naar een nieuwe winnaar op eigen bodem. De laatste Fransman die Roland Garros op zijn naam schreef was Yannick Noah, in 1983.
Afgelopen weekend begonnen negen vrouwelijke en achttien mannelijke Franse tennissers aan het grandslamtoernooi in eigen land, onder wie Gasquet. De voormalig nummer zeven van de wereld had vooraf al aangekondigd dat Roland Garros zijn laatste kunstje zou zijn. Hij debuteerde in 2002 op het gravel in Parijs en deed 22 keer mee. Zijn beste prestatie: de kwartfinales in 2016.
Hij behoorde tot een generatie Franse tennissers met Jo-Wilfried Tsonga, Gilles Simon en Gaël Monfils. De eerste twee zijn al met pensioen, terwijl ook voor de 38-jarige Monfils het einde van zijn carrière nadert. De flamboyante tennisser, die in 2008 de halve finale in Parijs haalde, verloor donderdagavond in de tweede ronde van het Britse talent Jack Draper.
Fils is de enige Fransman in de derde ronde op Roland Garros. Het is een karig aantal voor een van de grootste tennislanden ter wereld. Talent is er genoeg: maar liefst tien Franse spelers staan in de top honderd van de wereldranglijst. Alleen het veel grotere Amerika houdt gelijke tred.
Maar een grandslamwinnaar voor eigen publiek heeft het Franse tennis al 42 jaar niet meer afgeleverd. Hoe kan dat? ‘Het is moeilijk om daar een antwoord op te geven, maar ik kan wel uitleggen wat de Franse tennisbond doet om jonge tennissers op te leiden’, zegt Emmanuel Bouscasse namens de Franse tennisbond.
Volgens Bouscasse is het niet de taak van de bond om een grandslamwinnaar te creëren. Het is de bedoeling om goede coaches op te leiden, te zorgen voor een goede infrastructuur voor de 1,2 miljoen leden en talenten financieel te ondersteunen als dat nodig is. Als eigenaar van Roland Garros behoort de Franse tennisbond tot de rijkste tennisbonden ter wereld.
Het geld dat de bond met het grandslamtoernooi verdient, wordt geïnvesteerd in de sport, zegt Bouscasse. ‘Maar’, voegt hij daaraan toe. ‘Zodra tennissers eenmaal in het profcircuit actief zijn, wordt het hun eigen project. Dan is het hun verantwoordelijkheid om bijvoorbeeld een team om zich heen te verzamelen, of te bepalen hoe ze hun carrière willen inrichten.’
Ook Franse tenniskenners zoeken al decennia naar een verklaring voor het uitblijven van een mannelijke grandslamwinnaar, meent Julien Reboullet. De journalist van de gezaghebbende Franse krant L’Équipe volgt het tennis al 25 jaar op de voet. ‘In mijn eerste jaar in 2000 pakte de Franse tennisster Mary Pierce de titel op Roland Garros. Ik dacht: nou dat begint goed. Maar sindsdien is ook bij de vrouwen de droogte ingetreden.’
Volgens Reboullet spelen er meerdere factoren een rol. Onlangs laaide de discussie over de mentaliteit van de Franse tennissers op na een interview van Patrick Mouratoglou. De succesvolle Franse tenniscoach, die tien jaar met 23-voudig Amerikaanse grandslamwinnaar Serena Williams werkte, zei tegen Eurosport dat hij van de Franse cultuur houdt, maar hij hekelde de Franse mentaliteit. ‘Er is een gebrek aan winnaarsmentaliteit.’
Mouratoglou, die een eigen tennisacademie in Frankrijk heeft, bracht veel tijd door in de Verenigde Staten en zag aan de overkant van de oceaan een heel andere mentaliteit. Volgens de ervaren coach is het in de Verenigde Staten normaal om je ambitie uit te spreken. ‘Maar in Frankrijk staat ambitie al snel gelijk aan arrogantie. Wie succesvol is, wordt gewantrouwd. Het remt Franse tennissers af.’
Reboullet kan zich vinden in de woorden van Mouratoglou. De Franse journalist wijst op Gasquet. ‘Toen hij doorbrak, dacht iedereen dat hij de toekomstige nummer één van de wereld zou worden en grandslamtitels zou winnen, zo goed was hij’, zegt Reboullet. ‘Maar Gasquet is nooit hoger gekomen dan plek zeven op de wereldranglijst en is helemaal tevreden met zijn carrière.’
In die zin ziet Reboullet een andere mentaliteit bij Fils, die zijn ambities niet onder stoelen of banken steekt. ‘Sinds ik op mijn vijfde met tennis begon, is het mijn droom om de nummer één van de wereld te worden en een grandslamtitel te winnen’, zei Fils al eens.
Reboullet: ‘Ik Frankrijk zeggen sommige mensen nu al dat ze hem arrogant vinden, omdat hij uitspreekt dat hij de nummer één van de wereld wil worden.’
De beschuldiging laat het tennistalent, dat wordt gecoacht door de Kroaat Ivan Cinkus, ogenschijnlijk koud. Fils bouwde een eigen team om zich heen en steeg in twee jaar tijd van de 124ste naar de 14de plek op de wereldranglijst. ‘Fils doet het goed’, zegt Reboullet. ‘Hij denkt: ik wil achteraf kunnen zeggen dat ik er alles aan gedaan hebben om een grandslam te winnen.’
Tijdens zijn tweederondepartij tegen Munar is van afkeer niks te merken, Fils wordt door het publiek op handen gedragen. Het mooiste moment volgt in de beslissende en zenuwslopende vijfde set als de tienduizend Franse fans massaal het Franse volkslied inzetten. ‘Het was geweldig. Dit gevoel heb ik nog nooit op een tennisbaan gehad’, zegt Fils na afloop.
Richting het einde van de partij kampt hij met een blessure aan zijn been. Met een verbeten gezicht kijkt hij richting zijn box, waar zijn coaches en familie zitten. Maar opgeven is geen optie. ‘Als ik deze partij in Azië of ergens anders had gespeeld, weet ik niet of ik hem had uitgespeeld. Laat staan gewonnen, die kans was vrijwel nul geweest.’
Terwijl Fils zijn verhaal voor een zaal vol journalisten doet, is op de tv-schermen in het perscentrum te zien hoe lastig zijn landgenoot Corentin Moutet het tegen Novak Djokovic heeft. De 26-jarige Fransman verliest in drie sets van de 24-voudig grandslamwinnaar, die samen met Rafael Nadal en Roger Federer wordt gezien als een van de verklaringen voor het ontbreken van Franse winnaars in Parijs.
De Grote Drie wonnen 66 van de laatste 86 grandslamtitels. Alleen Nadal was al veertien keer de beste op Roland Garros. ‘Zonder de suprematie van Federer, Nadal en Djokovic was de kans veel groter geweest dat een Franse tennisser in de laatste twee decennia een keer had gewonnen op Roland Garros’, aldus Reboullet. ‘Kijk naar de hele generatie onder de Grote Drie. Bijna niemand heeft een grandslam gewonnen.’
Dit jaar is Carlos Alcaraz samen met Jannik Sinner favoriet in Parijs. De 22-jarige Spanjaard pakte vorig jaar zijn eerste titel op Roland Garros. In tegenstelling tot de Franse tennistalenten trainde hij al van jongs af aan op gravelbanen. Hoewel Roland Garros het enige grandslamtoernooi is op het gemalen baksteen, wordt de jeugd in Frankrijk vooral opgeleid op hardcourtbanen.
‘Gravelbanen zijn veel duurder om te onderhouden dan hardcourtbanen’, zegt Bouscasse namens de Franse tennisbond. Volgens hem zou de bond graag zien dat meer clubs gravelbanen aanleggen, al benadrukt hij dat het hun eigen keuze is. Om het aantrekkelijker te maken, sponsort de bond 800 euro per gravelbaan die een club aanlegt. ‘We hebben in Frankrijk nog geen gravelcultuur, maar het zou mooi zijn als we die kunnen creëren.’
Op Roland Garros is alle hoop gevestigd op Fils, die het zaterdag in de derde ronde opneemt tegen de Rus Andrei Roeblev. ‘Ik vind het niet erg dat mensen hun hoop op mij hebben gevestigd. Het is voor mij een teken dat ik nog meer kan bereiken.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant