De helft van de wereldbevolking heeft in 2024 te maken gehad met een extra maand extreme hitte. Klimaatverandering zorgt ervoor dat hittegolven langer duren en vaker voorkomen. Maar het dodelijke probleem wordt nog te vaak onderschat, zien wetenschappers.
Tussen mei 2024 en mei 2025 werden vier miljard mensen - de halve wereldbevolking - blootgesteld aan meer "extreme hitte". Dat zijn temperaturen die hoger zijn dan de 90 procent hoogste lokale temperaturen van de afgelopen dertig jaar. In eilandstaten waren de effecten het grootst, bijvoorbeeld in Aruba en Indonesië.
Een groep internationale wetenschappers bracht in kaart hoe klimaatverandering het aantal extreem hete dagen in 195 landen verdubbelde, vergeleken met een wereld zonder opwarming. In totaal kwamen daar dertig dagen bij. Ook zagen ze dat 67 recordhittegolven van het afgelopen jaar werden beïnvloed door klimaatverandering.
De hittegolf die mediterraanse landen in juli 2024 teisterde, werd uitvoerig bestudeerd. In die maand liep de temperatuur in Griekenland, Frankrijk, Spanje, Portugal en Marokko zo hoog op dat meer dan twintig mensen overleden. Ook waren er meerdere bosbranden die maand.
Het zijn de resultaten van onderzoek door World Weather Attribution, Climate Central en het klimaatcentrum van het Rode Kruis. Met het onderzoek willen de wetenschappers het bewustzijn rond extreme hitte vergroten.
Zij noemen hitte en de gevolgen daarvan een "onderbelicht" probleem. We lezen vaak over overstromingen en orkanen als het gaat om weersextremen, stellen zij, terwijl hitte verreweg de dodelijkste vorm van extreem weer is.
De gezondheidseffecten van hitte zijn nog niet overal even goed onderzocht. Dat komt doordat sterfgevallen vaak aan andere oorzaken worden gelinkt, bijvoorbeeld hart- of nierziekten. Wel is bekend dat vooral ouderen, zwangere vrouwen en mensen uit lage inkomensklassen kwetsbaar zijn. In steden is het effect het grootst.
De afgelopen jaren zijn meerdere studies gepubliceerd die een schatting maken van het aantal hittegerelateerde overlijdens in Europa. De cijfers komen niet altijd overeen, maar wijzen wel tienduizenden slachtoffers per jaar aan. Nature schrijft zelfs 63.000 dodelijke slachtoffers aan de zomerhitte van 2022 toe. Door klimaatverandering nemen die sterfgevallen toe, schrijft The Lancet Public Health.
Dat gaat alleen over Europese landen, met name rond de Middellandse Zee. In armere delen van de wereld zijn de gezondheidseffecten van hitte nog weinig onderzocht. Dat maakt het lastig een wereldwijd beeld te schetsen.
De wetenschappers uit dit onderzoek dragen op meerdere niveaus oplossingen aan. Neem rust tijdens de warmste uren, drink genoeg water en beperk fysieke activiteiten. Aanpassingen aan woningen helpen ook, zoals betere ventilatie en schaduw. Hitteplannen van steden maken verschil, net als waarschuwingssystemen.
Maar uiteindelijk is het verminderen van de verbranding van fossiele brandstoffen het belangrijkst. De broeikasgassen die daarbij vrijkomen, warmen de atmosfeer op. Zonder klimaatbeleid zal de hitte alleen maar toenemen, waarschuwen de wetenschappers.
Source: Nu.nl algemeen