Alle importheffingen die president Donald Trump de afgelopen maanden heeft ingevoerd zijn ongrondwettelijk, heeft een Amerikaanse federale rechtbank geconcludeerd. Maar dat vonnis heeft voorlopig geen gevolgen, want het Witte Huis ging meteen in hoger beroep.
Trump voerde sinds zijn zelfbedachte 'Bevrijdingsdag' begin april tientallen procenten aan importheffingen in voor producten uit landen over de hele wereld. Zijn idee is dat het de binnenlandse economie een boost geeft.
De invoering van die extra belastingen veroorzaakte een handelsoorlog en stuiterende beurskoersen, doordat een deel van de landen terugsloeg door zelf ook heffingen in te voeren voor producten uit de VS. Later besloot Trump zijn handelstarieven voor producten uit veel landen (en ook de Europese Unie) uit te stellen of te verlagen.
Maar bijgesteld of niet: het is niet aan Trump om zulke heffingen in te voeren, oordeelde de driekoppige handelsrechtbank in de nacht van woensdag op donderdag (Nederlandse tijd). Dat mag namelijk alleen het Amerikaanse Congres.
Trump omzeilde dat Congres en stelde de heffingen op eigen houtje in omdat die nodig waren voor de "nationale veiligheid", redeneerde de president toen, overigens zonder daar enig bewijs voor te leveren. Dat was dus een ongrondwettelijke zet, concluderen de rechters nu.
"Het hof doet geen uitspraak over de wijsheid of doeltreffendheid van het gebruik van importheffingen als drukmiddel door de president. Dit is niet toelaatbaar. Niet omdat het onverstandig of ineffectief is, maar omdat de federale wet het niet toestaat", staat in het vonnis.
De Amerikaanse regering ging direct in beroep tegen de uitspraak, want die vindt het op haar beurt weer niet aan de rechtbank om zich te bemoeien met de keuzes van de president. De landsadvocaat sprak in een reactie van een "rechterlijke staatsgreep" die "volledig uit de hand is gelopen".
Totdat een hogere rechtbank en daarna eventueel nog het Amerikaanse hooggerechtshof uitspraak doen, verandert er niets. En ook voor daarna zijn de gevolgen nog onduidelijk.
Als die hogere rechters hetzelfde concluderen, moet Trump zijn importheffingen terugdraaien, voor zover hij dat niet al uit zichzelf heeft gedaan. Maar de afgelopen maanden is de Amerikaanse president al vaker teruggefloten door rechters zonder daarnaar te luisteren.
De rechtszaak was aangespannen door vijf kleine Amerikaanse bedrijven die veel producten uit het buitenland importeren, waaronder een muziekinstrumentenproducent en een drankimporteur. Daarnaast zijn er nog zeker vijf andere rechtszaken aangespannen tegen de importheffingen.
Source: Nu.nl economisch