Waar zijn de media in het buitenland vol van? Vandaag: Italië-correspondent Rosa van Gool ziet dat een Duitstalige burgemeester in Zuid-Tirol beschuldigd wordt van minachting van het vaderland.
is correspondent Italië, Griekenland en de Balkan van de Volkskrant. Ze woont in Rome.
Nog geen etmaal na haar benoeming tot burgemeester van het Alpenoord Merano, gelegen in het overwegend Duitstalige Zuid-Tirol, was Katharina Zeller het middelpunt van een typisch Italiaanse polemiek.
De reden? Een video van haar benoeming, waarin ze de burgemeesterssjerp met de Italiaanse groen-wit-rode driekleur aan de kant legt. Haar voorganger, de 57-jarige Dario Dal Medico, lid van de Italiaanssprekende minderheid, probeert hem om te hangen, maar de 39-jarige nieuwe burgemeester vindt dat zichtbaar ongemakkelijk en doet de sjerp direct weer af.
‘Minachting voor de republiek!’, klonk het vanuit het parlement in Rome richting de verre Alpen. De linkse parlementariër Angelo Bonelli vroeg zelfs aan de minister van Binnenlandse Zaken om in te grijpen, want moest Zeller geen boete betalen? Het vergrijp staat in het wetboek van strafrecht, op straffe van 1.000 tot 5.000 euro.
Zellers moedertaal is Duits en ze is de kandidaat van de Südtiroler Volkspartei (Svp), die opkomt voor de rechten van Duitstaligen. Het wegleggen van de sjerp met Italiaanse driekleur kon volgens de Italianen ten zuiden van Bolzano dan ook maar één ding betekenen: ontrouw aan het vaderland Italië.
Dat zou gezien de geschiedenis niet geheel onbegrijpelijk zijn, want in 1939 gaf Adolf Hitler de streek cadeau aan zijn fascistische bondgenoot Benito Mussolini. De Duitstalige bevolking mocht kiezen: naar Oostenrijk verhuizen, of gedwongen de Italiaanse identiteit en taal accepteren. Na de Tweede Wereldoorlog werd het Duits (en de andere minderheidstaal Ladino) weer in ere hersteld, maar een lichte afkeer van Italiaans nationalisme laat zich in Zuid-Tirol niet moeilijk verklaren.
Alleen: daar had Zellers actie niets mee te maken, verklaarde de kersverse burgemeester achteraf. Ze zag in het omhangen van de driekleur vooral een provocatie van haar voorganger, legde Zeller uit. Volgens de gewoonte draagt de burgemeester in Zuid-Tirol namelijk een burgemeestersketting, die zij al om haar hals had. ‘Hij bleef erop aandringen dat ik ook de sjerp om zou doen. Ik vatte het op als een persoonlijke uitdaging.’
Als het inderdaad een provocatie was, slaagde de opzet glansrijk: het moment stond prominent op beeld en ging na afloop direct viraal. Slecht kwam dat haar voorganger (en verslagen tegenstander) Dal Medico vast niet uit. Hij liet via Facebook weten niet meer met Zeller te willen praten. ‘Een kwestie van waardigheid en coherentie’, vond hij zelf. Ook andere rechtse partijen spraken na het zien van de video van ‘een ernstige daad tegenover de Italianen in Merano.’
De afgelopen tien jaar werd Merano (40 duizend inwoners) bestuurd door Italiaanstalige burgemeesters. Waar de dorpen van Zuid-Tirol bijna volledig Duitstalig zijn, is de bevolking van de steden gemengder, in Merano ongeveer half-half. Eind 2024 bleken er zelfs – voor het eerst sinds 2001 – nét iets meer Italiaanstalige dan Duitstalige inwoners te zijn. ‘De taal van Dante komt weer voorop te staan’, schreef dagblad La Repubblica triomfantelijk. Letterlijk, want volgens de wet moet nu op straatbewijzering de Italiaanse naam boven de Duitse staan.
De Italianen van Merano kunnen gerust zijn op hun rechten, verzekerde Zeller hen. ‘Ik ben een burgemeester voor iedereen’, herhaalde ze nog maar eens. Parlementariër Bonelli bood zijn excuses aan, nadat hij de uitleg van Zeller gelezen had. De burgemeester had zich een rustiger begin van haar mandaat kunnen wensen, maar bewees direct te beschikken over een onmisbare eigenschap in de Italiaanse politiek: overeind blijven te midden van een opgewonden haantjesgevecht.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant