Westerveld gaat onderzoeken wat de lokale overheid kan doen om de impact van de sierteelt in de Drentse gemeente in te perken. Een voorstel daartoe werd dinsdagavond unaniem aangenomen door de gemeenteraad.
is regioverslaggever van de Volkskrant in Noord-Nederland.
Het debat rond sierbollenteelt komt steeds meer op scherp te staan. Omwonenden en artsen vrezen voor de gezondheidseffecten van de combinatie van bestrijdingsmiddelen die bij de intensieve teelt van bijvoorbeeld lelies wordt gebruikt. Die liggen een factor tien hoger dan bij pesticiden die bij andere gewassen worden gebruikt.
Dinsdagavond verzamelden enkele honderden voor- en tegenstanders zich bij het gemeentehuis in Diever, meldt RTV Drenthe, onder wie boeren op tractoren. ‘Zowel in de politiek als hierbuiten wordt over dit onderwerp verschillend gedacht’, zei burgemeester Jouke Spoelstra.
Sommige partijen vinden het tijd voor doortastend optreden. ‘Veel te lang heeft de politiek gewacht met het geven van een antwoord’, aldus Progressief Westerveld-raadslid Michiel van de Kasteelen. ‘De gemeenteraad kan niet meer om de discussie heen.’
Hoewel het lastig is oorzakelijke verbanden op langere termijn vast te stellen, onderschrijven gerenommeerde instanties de gezondheidsrisico’s. ‘De relatie tussen blootstelling aan chemische stoffen, inclusief gewasbeschermingsmiddelen, en neurodegeneratieve aandoeningen is plausibel’, concludeerde het RIVM in 2021.
De Gezonheidsraad haalt buitenlands onderzoek aan waaruit blijkt dat er mogelijk verband is tussen blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen en de kans op gezondheidsschade, zoals de ziekte van Parkinson en ontwikkelingsstoornissen bij kinderen.
De Gezondheidsraad pleit ervoor het voorzorgsprincipe toe te passen. Maar telers beroepen zich erop dat ze alleen middelen gebruiken die zijn goedgekeurd door de toezichthoudende instantie, het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb).
Voor grondeigenaren is de veelal voor export bedoelde bollenteelt uiterst lucratief. De Noordelijke Rekenkamer becijferde vorig jaar dat het Drentse areaal bloembollen de afgelopen twintig jaar toenam van 500 naar 2.000 hectare.
Tot dusver speelde de strijd rond de bollenteelt zich vooral af in de juridische arena. Zo oordeelde een voorzieningenrechter in 2023 dat de mogelijkheid niet kan worden uitgesloten dat de cocktail van bepaalde gewasbeschermingsmiddelen ‘een onaanvaardbaar schadelijk effect kan hebben op mensen’. Maar in hoger beroep ging het afgekondigde spuitverbod deels van tafel.
Dit jaar oordeelde de Raad van State dat telers voortaan een natuurvergunning moeten aanvragen voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, vanwege de mogelijke schadelijke effecten op de omgeving.
‘Deze uitspraak maakt van het ‘voorzorgsprincipe’ een verlammingsprincipe. Het is onuitvoerbaar’, reageerde LTO, de belangenorganisatie van de land- en tuinbouw.
Ondertussen leidt de teelt en de verhitte discussie erover tot onrust in de lokale samenleving, concludeert de gemeenteraad van Westerveld. Aanleiding voor het debat was een initiatiefnota van de partij Progressief Westerveld en de PvdA-afdeling. ‘Dit lossen de omwonenden en telers niet samen op. De gezamenlijke overheden zijn aan zet.’
Eerder liet het gemeentebestuur al weten te worstelen met handhavingsverzoeken en de zorgplicht. Dinsdag spoorde de gemeenteraad het college aan te onderzoeken wat de juridische mogelijkheden zijn ‘om de impact van sierteelt tot tenminste 2030 tijdelijk te beperken’.
Gedacht wordt aan het instellen van zones, het beperken van het gebruik van bepaalde gewasbeschermingsmiddelen, en de maximering van grondgebruik voor sierteelt.
Voor initiatiefnemers ging de motie eigenlijk niet ver genoeg, maar zij spraken desalniettemin van een ‘belangrijke stap’. De gemeente De Fryske Marren wil vergelijkbare maatregelen onderzoeken. De provincie Utrecht wil niet-biologische sierteelt zelfs verbieden, al is onzeker of dat juridisch houdbaar is.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant