Internationale Harvard-studenten, ook uit Nederland, wachten in spanning op de uitkomst van een hoorzitting donderdag. Donald Trump wil alle buitenlandse studenten van de universiteit verbannen. De rechter moet bepalen of de president zijn zin krijgt.
Kaya Bouma en Tonie Mudde werken op de wetenschapsredactie van de Volkskrant.
Of de universiteit zo snel mogelijk een lijst wil sturen met de namen van alle buitenlandse studenten. De eis van Donald Trump, deze week geuit op zijn platform Truth Social, is de nieuwste aanval van de president op een van ’s werelds beroemdste universiteiten.
Eerder schrapte hij miljarden aan overheidsgeld voor Harvard University. Vorige week donderdag verbood zijn regering de universiteit nog langer buitenlandse studenten aan te nemen. Internationale studenten die al aan Harvard studeren, moeten van de Trump-regering verkassen naar een andere universiteit. Anders verliezen ze hun recht op verblijf.
Minister van Binnenlandse Veiligheid Kristi Noem stelt in een verklaring Harvard verantwoordelijk te houden ‘voor het bevorderen van geweld, antisemitisme en coördinatie met de Chinese communistische partij op de campus’.
Volgens Harvard gaat het echter om een wraakcampagne van Trump en een schending van het recht van de universiteit om zelf zijn koers te bepalen. De overheid wil volgens Harvard controle over ‘wie voor ons werkt en waar we in lesgeven.’
Binnen 24 uur bevroor een rechter de door de regering Trump gewenste internationale studentenban omdat die de universiteit teveel schaadt. Een hoorzitting in Boston komende donderdag moet uitsluitsel geven.
‘Met een pennenstreek, probeert de overheid een kwart van de studentenpopulatie van Harvard te wissen’, schrijft de universiteit. ‘Internationale studenten met een significante bijdrage aan de universiteit en haar missie. Zonder haar internationale studenten, is Harvard geen Harvard.’
Harvard telt ruim 140 nationaliteiten, een kwart komt uit het buitenland, onder wie 116 studenten en onderzoekers uit Nederland. Uit een rondgang blijkt dat iedereen op zijn hoede is, vooral wie het land nog in moet. De Amerikaanse douane kan je staande houden en je vragen om je wachtwoorden op je telefoon om daar een kijkje in te nemen of je telefoon confisqueren als je weigert wachtwoorden te geven.
Oppassen dus met uitingen op social media of in je mail die een ambtenaar in tijden van Trump zou kunnen aangrijpen om toegang te weigeren. ‘Voordat je door de douane gaat, is het slim om even je familie in te seinen’, zegt een Nederlandse student die niet met naam in de krant wil. ‘Als je familie na een half uur nog niks van je heeft gehoord, zit je waarschijnlijk vast bij de douane en kunnen ze een noodnummer van Harvard bellen voor hulp.’
Een student die geen moeite heeft zijn naam in de krant terug te lezen, is Mike Winterwerp (24) uit Amersfoort. Zijn Harvard-diploma pakken ze hem vermoedelijk dan ook niet meer af, eind deze week studeert hij af aan Harvard Law School. Niet alleen bijzonder omdat hij de eerste is van zijn familie die studeert, en dan ook nog aan een prestigieuze Amerikaanse universiteit, maar ook omdat hij één van de twee internationale studenten is die mogen speechen tijdens de diploma-uitreiking.
Zijn moeder en zus zijn ervoor overgevlogen. ‘Mijn moeder heeft ons alleen opgevoed, dat was zwaar. Toen ik naar de universiteit ging was dat spannend: studeren is duur. En zou het me wel lukken? Daarom vind ik het speciaal om dit moment samen te kunnen vieren. De cirkel is rond.’
Maar wat er daarna gaat gebeuren is op losse schroeven komen te staan. Winterwerp wil zijn bar-examen halen in New York, een toelatingsexamen om daar als advocaat te kunnen werken. ‘Ik blijf in de VS op mijn studentenvisum. Maar als Harvard geen buitenlandse studenten meer mag ontvangen, moet ik terug.’ Een worst case scenario dat voor hem geen ramp is, beseft Winterwerp terdege. ‘Er zijn hier ook studenten uit landen waar ze niet veilig zijn, die er alles aan gedaan hebben om hier te komen en die nu misschien niet kunnen blijven.’
Ook de Delftse masterstudent Steven de Munck merkt de onrust. Op Harvard doet hij in het MRI-lab onderzoek naar zenuwstimulatie, een techniek die in de toekomst mogelijk patiënten kan helpen met verlammingsverschijnselen of chronische pijn. ‘Je komt hierheen om aan je toekomst te werken en bij te dragen aan de maatschappij. Als je dan te horen krijgt dat je misschien moet vertrekken omdat je buitenlander bent: dat voelt onwerkelijk.’
Over de lijst met namen van buitenlandse studenten waar Trump om vraagt: ‘Dan voel je je wel aangevallen. Waarom heb je mijn naam nodig? Ik heb niets misdaan. Ik ben niet politiek betrokken; ik focus me gewoon op mijn onderzoek, en that’s it.’
De Munck en veel van zijn labcollega’s hebben de mazzel dat hun visum niet via de Universiteit van Harvard is verstrekt, maar door het ziekenhuis. ‘Daardoor loop ik zelf geen risico bij deze rechtszaak.’
Toch merkt hij, zelfs binnen het academisch ziekenhuis, de afschrikkende werking van de uitlatingen van de regering-Trump. ‘Harvard concurreert zowel met andere Amerikaanse als met buitenlandse universiteiten om talent aan te trekken. Er zullen nu meer internationale studenten en onderzoekers zijn die denken: hmm, bij Harvard solliciteren is wel onzeker nu. Misschien beter om ergens anders naartoe te gaan.’
Ondertussen legt rechtenstudent Winterwerp de laatste hand aan zijn Harvard-afstudeerspeech. Of die ook over de rechtszaak zal gaan en de onzekere situatie van alle buitenlandse studenten? Hij twijfelt. ‘Je weet zeker dat dit gevolgd wordt door de federale overheid. Je uitspreken kan persoonlijke gevolgen hebben.’ En dus zegt hij als de volleerd advocaat die hij bijna is: ‘Ik ga kijken of ik de huidige situatie kan belichten zonder iemand in het harnas te jagen.’
12 miljard dollar. Zoveel heeft de regering-Trump aan overheidsgeld voor universiteiten geschrapt, of dreigt ze te schrappen, aldus The New York Times. Vaak geeft de regering als reden dat de universiteit te weinig doet aan de bestrijding van antisemitisme. Maar er speelt meer. Zo hekelen conservatieven al vele jaren het onderwijs dat in hun ogen te progressief zou zijn. Volgens Trump stelt Harvard ‘radicaal linkse idioten en leeghoofden’ aan als hoogleraar.
Critici van de regering wijzen erop dat Trump vrijwel alleen universiteiten aanpakt in staten die bij de vorige verkiezing democratisch kozen, en dat hij simpelweg de academische vrijheid wil ondermijnen om zijn eigen macht te vergroten. Drie voorbeelden van maatregelen van het Witte Huis die universiteiten treffen:
- Het Witte Huis kondigt in maart aan om de University of Pennsylvania te korten met 175 miljoen, onder meer omdat de universiteit ‘vrouwen dwingt om het tegen mannen op te nemen in sportcompetities’. In 2022 won een transvrouw van University of Pennsylvania een studentenzwemwedstrijd. De universiteit ontving daarop klachten omdat de zwemster in kwestie een oneerlijk voordeel zou hebben.
- Columbia University gaat in maart in op eisen van de Trump-regering, in de hoop een ingetrokken subsidie van 400 miljoen dollar alsnog te ontvangen. Iedereen die op de campus meedoet aan een demonstratie moet zich nu desgevraagd kunnen identificeren. Ook stelt de universiteit een functionaris in om het toelatingsbeleid door te lichten van de afdeling Midden-Oosten-, Zuid-Aziatische- en Afrikaanse studies.
- De Trump-regering stelt een onderzoek in naar het door studenten gemaakte Harvard Law Review. Volgens de regering kreeg een auteur van een etnische minderheid een voorkeursbehandeling bij publicatie. Harvard Law Review kent een rijke geschiedenis. Zo kreeg oud-president Obama er in 1990 als eerste zwarte rechtenstudent de leiding.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant