Sinds de verkiezingen in Suriname zijn twee partijen verwikkeld in een nek-aan-nekrace. De winnaar is nog altijd niet bekend, want niet alle stemmen zijn geteld. Waarom duurt dat zo lang?
doet vanuit Paramaribo verslag van de Surinaamse verkiezingen.
1. Wat is er aan de hand?
Zondag ging Suriname naar de stembus, en de verkiezingsuitslag laat nog altijd op zich wachten. Het grootste deel van de stemmen is weliswaar geteld, van 625 van de in totaal 673 stembureaus. Maar op de resultaten van de laatste 48 stembureaus werd dinsdagmiddag (Surinaamse tijd) nog gewacht.
Die laatste stembiljetten zijn cruciaal, want twee partijen zijn verwikkeld in een nek-aan-nekrace. Het gaat om de populistische NDP van wijlen Desi Bouterse en de Vooruitstrevende Hervormings Partij (VHP) van president Chan Santokhi. De NDP ligt nog altijd op kop, met een verschil van nog geen vijfduizend stemmen.
De geruchtenmolen over de oorzaak draait op de Surinaamse straten op volle toeren. Het volk bedient zich graag van de mofokoranti, het geruchtencircuit, en speculeert over fraude. Het wantrouwen werd in de aanloop naar de verkiezingen aangewakkerd door NDP-lijsttrekker Jenny Simons. Zij betichtte de regering in deze krant van ‘massieve verkiezingsfraude’, zonder daar bewijs voor te leveren.
2. Waarom duurt het tellen zo lang?
Een verkiezing organiseren voor de hele bevolking is voor elk land een logistieke uitdaging, en dat geldt ook voor Suriname. Zo’n vierhonderdduizend Surinamers mochten op 673 plekken hun stem uitbrengen, van het centrum van Paramaribo tot in het diepe binnenland.
Zondag, toen de stembus sloot, werd er op al die 673 plekken direct geteld. Dat deden de leden van het stembureau onder het toeziend oog van waarnemers van politieke partijen en toezichthouder Onafhankelijk Kiesbureau (OKB). De doos met stemmen en het papiertje met de uitslag, het zogenoemde proces-verbaal, werd onder begeleiding van de politie en het OKB naar het hoofdstembureau van het district gebracht.
Nu doen er zich drie problemen voor, zeggen Samseerali Sheikh-Alibaks (de voorzitter van het OKB) en Nasier Eskak (directeur van Binnenlandse Zaken, het ministerie dat de verkiezingen organiseert). Op twee plekken (Nickerie en Koewarasan) vindt een hertelling plaats vanwege onregelmatigheden. Dat betekent dat de doos met stemmen weer wordt teruggebracht naar het stembureau, iedereen wordt opgetrommeld en de stemformulieren opnieuw worden geteld.
In andere gevallen zijn er kleine foutjes geconstateerd in het proces-verbaal. Zo kan er een handtekening missen van een stembureaulid of er ontbreekt een stembureaunummer. In dat geval is een hertelling niet nodig, maar worden alleen de formulieren opnieuw ingevuld, opnieuw in aanwezigheid van een OKB-toezichthouder en een politieagent.
In één geval is de vertraging te wijten aan de regenval. De stembiljetten uit Sipaliwinisavanne, een district diep in het binnenland, tegen de grens met Brazilië, konden niet naar de hoofdstad Paramaribo worden gevlogen. Er waren problemen met de landingsbaan, waardoor vliegtuigen niet konden opstijgen. De vlucht staat nu gepland voor dinsdagmiddag.
3. Wanneer wordt duidelijk wie de verkiezingen heeft gewonnen?
Toezichthouder OKB en het ministerie van Binnenlandse Zaken durven allebei geen voorspelling meer te doen. Surinamers moeten dus nog even geduld hebben. Wel wordt de uitslag binnen twee weken na de stemming vastgesteld, dus uiterlijk 9 juni.
Wie er ook als grootste uit de bus komt: de rivalen kunnen niet om elkaar heen. Volgens de voorlopige uitslag krijgen zowel NDP van lijsttrekker Jenny Simons en VHP van president Santokhi beide niet meer dan achttien zetels in het parlement. Als ze samenwerken hebben ze een twee derde meerderheid, wat nodig is om een president te kiezen.
De twee partijen zijn geen natuurlijke bedpartners en hebben in het verleden nooit samen een coalitie gevormd, maar dat hoeft een nieuw huwelijk niet in de weg te staan. Partijen zijn ditmaal extra gemotiveerd om deel uit te maken van de nieuwe regering. Die mag vanaf 2028 namelijk de olieinkomsten uitgeven. Het gaat naar schatting om 18 tot 28 miljard dollar, meer geld dan het land ooit heeft ontvangen.
Daarnaast is een van de belangrijkste obstakels voor samenwerking inmiddels van het toneel verdwenen: NDP-oprichter Desi Bouterse. De ex-dictator (1980-1988) en oud-president (2010-2020) was veroordeeld tot 20 jaar cel vanwege de Decembermoorden, waarbij in 1982 vijftien critici werden geëxecuteerd. Ook was hij in Nederland veroordeeld tot 11 jaar celstraf voor cocaïnehandel.
De kleine Surinaamse samenleving kan zich met zeshonderdduizend inwoners eigenlijk geen rancune permitteren. Maar het samenwerken met een veroordeelde crimineel was zelfs voor Surinaamse maatstaven voor veel partijen een brug te ver.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant