is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Banken en andere financiële instellingen, bedrijven en overheidsinstanties hebben dagelijks enorme bedragen aan dollars nodig. Ze moeten dollarleningen aflossen, of grondstoffen en onderdelen betalen in deze valuta. Ze moeten rekeningen voldoen van rederijen of internationale hulp. In negen van de tien transacties moet dat met dollars – de enige echte reservevaluta van de wereld – worden betaald. Dagelijks gaat er op de valutamarkt liefst 7,5 biljoen dollar (7.500 miljard) om.
Maar nu dreigen ze mogelijk mis te grijpen. Tenminste: de Europese Centrale Bank (ECB) heeft daarvoor gewaarschuwd. De banken in de eurozone is gevraagd een schatting te maken van de hoeveelheid dollars die ze nodig hebben als de financiële markten in de stress schieten.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
De Amerikanen zouden een snood plan hebben. In de huidige handelsoorlog dreigen ze niet alleen met importtarieven van 50 procent, ook zouden ze een soort undercover-operatie uitvoeren. Hierbij zouden Europese banken geen beroep meer kunnen doen op de Federal Reserve (Fed), de Amerikaanse centrale bank, voor de benodigde dollars.
In het verleden konden ze bij tekorten onbeperkt dollars opnemen in ruil voor andere valuta, zogenoemde swaps. Maar ineens is er onzekerheid of de Fed daarmee doorgaat. Onder druk van Trump zou de Fed vijandig gezinde handelsblokken, zoals de eurozone, willen treffen door de gratis dollarfinanciering te stoppen. Een soort van drooglegging.
Reuters meldde vorige week op grond van drie bronnen dat binnen de ECB zorgen bestaan over een scenario, waarin financiering door de Fed niet beschikbaar is. ‘Het risico daarop is significant,’ aldus een van de bronnen.
In 2023 dreigde Credit Suisse om te vallen. Klanten, vooral bedrijven en collega-banken, namen massaal hun dollartegoeden op. Een faillissement van een van de grootste banken ter wereld kon toen worden voorkomen doordat de Fed de Zwitserse centrale bank tientallen miljarden dollars aan middelen verstrekte. De ECB adviseert banken nu hun dollarleningen in bepaalde markten te verminderen nu dat eventueel niet meer mogelijk is.
Doel van Trump is de waarde van de dollar ten opzichte van de euro te verminderen. De Amerikaanse munt is door zijn rol als reservevaluta structureel overgewaardeerd.
Op dit moment hebben de VS een tekort van 350 miljard in de handel met de EU. Als de EU-landen dat niet willen verminderen door meer Amerikaanse auto’s in Detroit of graan in de Corn Belt te bestellen, komt er een tariefmuur. Maar daarnaast kunnen de Amerikanen de Europeanen treiteren door de toegang tot de reservevaluta af te knijpen.
‘Dat is een geopolitiek wapen van aanzienlijke kracht’, zou de ECB naar verluidt hebben gezegd. De dollar swap lines – bevoorrechte toegang tot dollarliquiditeit – zijn geopolitieke onderhandelingsobjecten geworden in de handelsgesprekken.
Zonder deze swap lines zullen banken gedwongen zijn op de interbancaire markt te lenen. Sinds Libor (London Interbank Offered Rate) als interbancaire tarief voor dollarleningen heeft plaatsgemaakt voor het Amerikaanse SOFR (Secured Overnight Financing Rate), hebben de VS daar de volledige controle over de prijsstelling van dollarleningen overgenomen.
De dollars zijn daar, maar wel een stuk duurder. 1 procent van 7,5 biljoen is 75 miljard. Per dag.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant