De gemeente Utrecht werpt zich op als opdrachtgever voor de verbouwing van de werfkelders in de stad. Dat is bijzonder, want de eeuwenoude werfkelders zijn in privaat bezit. De keldereigenaren zijn wel verantwoordelijk voor 20 procent van de totale kosten.
is regioverslaggever van de Volkskrant in de provincies Utrecht en Flevoland.
In een brief aan de gemeenteraad spreekt het Utrechtse college dinsdag van ‘een unieke samenwerking’, omdat het zelden voorkomt dat een overheid het opdrachtgeverschap overneemt van particulieren. Utrecht acht deze stap nodig om juridisch gesteggel en jarenlange overlast in het wervengebied zoveel mogelijk te voorkomen.
Het herstel van de werfkelders is al jaren een hoofdpijndossier voor zowel de gemeente als de eigenaren van de kelders. Zo is al een paar decennia bekend dat de daken van de werven in slechte staat zijn. Datzelfde geldt voor de wal- en kluismuren. Restauratie bleek de afgelopen jaren bouwkundig complex. Enkele herstelprojecten liepen minder soepel dan gehoopt.
Ook de eigendomsverhoudingen veroorzaakten hoofdbrekens. Zo zijn de kelders en de grachtenpanden daarboven in bezit van particulieren, terwijl de gemeente eigenaar is van de wal- en kluismuren, van de straat boven de kelders en de afwatering boven de kelders. Wie moest welk deel van de renovatie betalen?
Bovendien verweten keldereigenaren de gemeente jarenlang niet of nauwelijks te hebben opgetreden tegen te zwaar vrachtverkeer op de straten boven op de werven.
Maar nu lijkt een oplossing in zicht. Op advies van een werkgroep waarin zowel de gemeente als de keldereigenaren waren vertegenwoordigd, komt er een herstelregeling. De gemeente wordt opdrachtgever van gezamenlijk kelderherstel, maar de keldereigenaren betalen wel mee: ze draaien op voor zo’n 20 procent van de totale kosten. Die kunnen oplopen tot 350 duizend euro per kelder.
Wim van Gelder, voorzitter van Vereniging De Utrechtse Werfkelders (DUW), is blij met de regeling. ‘We weten inmiddels dat je zo’n renovatie als individu bijna niet kunt organiseren. Je krijgt te maken met de gemeente, een aannemer en nutsbedrijven die kabels en leidingen over en soms door de kelders hebben lopen. Na overleg concludeerden we dat de gemeente daarom maar opdrachtgever moest worden. Dat is nu gebeurd.’
Ook de Utrechtse wethouder Rachel Streefland toont zich opgetogen over de samenwerking. ‘Hiermee nemen we onze verantwoordelijkheid voor het erfgoed én voldoen we aan onze burenplicht’, zegt ze. ‘Ik vind het een aantrekkelijke regeling die keldereigenaren vooraf veel financiële zekerheid biedt.’
Er zijn meer voordelen. Zo maakt de regeling het mogelijk de werkzaamheden beter op elkaar af te stemmen, bijvoorbeeld door kelders die naast elkaar liggen gezamenlijk aan te pakken. Ook kan kelderherstel worden gecombineerd met het onderhoud van de werf- en kluismuren, de kabels en leidingen of de straat. Dat geeft minder overlast en is goedkoper.
De Nijmeegse hoogleraar bestuursrecht Michiel Tjepkema is positief over de regeling, vooral omdat die juridisch getouwtrek voorkomt. ‘Het is na zoveel jaren niet meer vast te stellen of scheuren komen door zwaar vrachtverkeer dat ten onrechte op de grachten zou zijn toegelaten of door andere oorzaken’, zegt hij. ‘Met deze praktische regeling is het perspectief van talloze individuele procedures bij de rechter afgewend.’
Toch is niet alles afgekaart, erkent Van Gelder van De Utrechtse Werfkelder. Deelname aan de regeling is namelijk niet verplicht voor werfeigenaren, tenzij iemands kelder een gevaar voor de omgeving vormt. ‘Het wordt boeiend als in een rijtje van zeven de middelste niet mee wil doen aan een hersteloperatie. Bijvoorbeeld omdat hij alleen een kano in zijn kelder bewaart, en het hem niet uitmaakt als het een beetje lekt. Wat gaat er dan gebeuren? Dat moet nog worden uitgevogeld.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant