Met innovatieve balansrolstoelen wil het Gelderse bedrijf 2Kerr de conservatieve rolstoelwereld opschudden. Oprichter Gerhard Breugem: ‘Dit geeft de gebruiker niet alleen meer bewegingsvrijheid, maar ook een mentale boost.’
In zijn rolstoel op twee wielen koerst Gerhard Breugem door de presentatieruimte van zijn bedrijf 2Kerr. Op twee wielen, in een rolstoel? Inderdaad. Hij rijdt op een zogenoemde balansrolstoel. Die is gebaseerd op de Segway-techniek, bekend van de tweewielers waarmee toeristen veel grote steden onveilig maken.
De 58-jarige ondernemer komt tot stilstand, blijft zitten en legt de techniek uit op ooghoogte van de staande toehoorder. Op ooghoogte, vanuit een rolstoel? Dat is de tweede verrassing. Die instelbare hoogte is een voordeel van dit model balansrolstoel, de Amerikaanse iBot PMD.
De vergelijking van dit apparaat met de Segway is al heel lang scheef, zegt Breugem. De techniek die zorgt voor het kunnen balanceren op twee wielen is hetzelfde. Sensoren zorgen honderden keren per seconde voor een balansmeting, de rest van de techniek zorgt voor de correctie. De berijder kan zijn voertuig besturen, versnellen of vertragen met een joystick of door zijn gewicht te verplaatsen. Alleen is de balansrolstoel – getest als medisch hulpmiddel – veel veiliger en betrouwbaarder in gebruik, zelfs bij het nemen van stoepranden of op rulle ondergrond, zoals op bospaden, op grond of op het strand.
Deze iBot komt uit de koker van de Amerikaanse uitvinder Dean Kamen (74). Die zocht naar automatische balanscorrectie voor een revolutionaire rolstoel en bedacht de Segway-techniek. De toeristen-Segway waarbij hij betrokken was, is inmiddels uit productie. Het patent op de techniek is verlopen. Maar Kamen ging door met zijn power weelchair. Dit PMD-model kan ook nog eens traplopen – mits de traptreden tenminste 25 centimeter diep zijn.
Breugem, eerder IT-manager bij grote bedrijven, was zo’n tien jaar geleden op zoek naar de mogelijkheid een eigen onderneming te beginnen. ‘Ik had al belangstelling voor elektrische mobiliteit. Toen kwam ik de balansrolstoel tegen, met zijn innovatieve techniek. De wereld van de gewone rolstoel is tamelijk conservatief. Iedere verbetering, bijvoorbeeld in gewicht of aandrijving, is uiteindelijk een variatie op hetzelfde thema. Maar er bleek dus wel een sprong voorwaarts mogelijk.’
Nu brengt zijn bedrijf 2Kerr (spreek uit: ‘to care’) balansrolstoelen van zes fabrikanten op de Nederlandse markt. Breugem: ‘We zoeken de beste match op basis van de fysieke beperkingen van de gebruiker.’ Drie jaar geleden kwam ook zoon Koen Breugem (28, de oudste van drie kinderen) bij de zaak, eerst als stagiair vanuit zijn hbo-studie ondernemerschap en sinds vorig jaar als mede-eigenaar. ‘Ook ik werd geraakt door wat een balansrolstoel voor mensen kan betekenen’, zegt hij. ‘Je moet wel heel hard zijn als dat je niets doet.’
De balansrolstoel heeft, naast dat-ie soepel om zijn as kan draaien en een topsnelheid van (doorgaans) 20 kilometer per uur haalt, ook andere voordelen, zien vader en zoon. Gerhard van Beughem: ‘Een rolstoel is in de praktijk stigmatiserend. Daar kunnen we allemaal iets van vinden, maar dat is nu eenmaal de ervaring van veel rolstoelgebruikers. Bijvoorbeeld: een man gaat in zijn rolstoel een herenmodezaak binnen, samen met zijn vrouw. Dan vraagt zo’n winkelmedewerker: mevrouw, kan ik u helpen?’
Koen Breugem: ‘Door de verbazing over een rolstoel met deze techniek verandert de blik van de buitenstaander al snel. Wat is dat voor een gaaf ding, hoor je dan. Hoe werkt het? Mag ik eens een rondje rijden? Dan moet de gebruiker uitleggen dat hij niet kan opstaan, bijvoorbeeld vanwege een dwarslaesie. Dan zie je zo’n gezicht betrekken. Oh, is dat een rolstoel?’
Gerhard Breugem: ‘Rolstoelgebruikers kennen de gesprekken die over je hoofd heen worden gevoerd, waarbij jij wordt genegeerd. Als je dan, zoals op de iBot PMD, op ooghoogte kunt meepraten bij de koffieautomaat met collega’s, of tijdens een wandeling, dan geeft dat een mentale boost.’
Inmiddels is de onderneming in het Gelderse Hedel, nabij Den Bosch, een bron van informatie voor de rolstoelproducenten. Gerhard Breugem: ‘De vragen en ervaringen van onze gebruikers zijn voor hen weer essentieel voor de verdere ontwikkeling in bijvoorbeeld gebruiksgemak en design. Onder anderen met iBot hebben we intensief contact, bijvoorbeeld over de ontwikkeling van hun nieuwe model, de Duo.’ Voor de bediening volstaat het verplaatsen van lichaamsgewicht op de zetel. Voor het gemak is er echter ook een stuur en een gashendel toegevoegd. De mogelijkheid de zetel op te tillen naar ooghoogte heeft hij overigens niet.
Besturen met je gewicht is op zich gemakkelijk, weet Gerhard Breugem. ‘Onze training, van twee dagdelen, is daarvoor ruim voldoende. Dat bewegen biedt ook voordelen voor je gezondheid, bijvoorbeeld voor je houding en je ingewanden. Hoe meer beweging, hoe beter, ook als je benen niet meewerken. Maar soms heeft iemand minder controle over zijn fysieke handelingen. Of is er een verstandelijke beperking. Dan kan een stuur met gashendel of joystick juist goed van pas komen.’
Inmiddels bestaat 2Kerr juridisch gezien uit twee bedrijven. Sinds 2021 is de onderneming ook de Europese dealer van de iBot-producten. Maar ook voor de Nederlandse tak, met de bredere range van producten, is er nog veel te doen.
De balansrolstoel moet namelijk nog een plek zien te veroveren in het complexe Nederlandse vergoedingensysteem voor zorgproducten. Je kunt het voertuig zelf betalen, maar ook deels of geheel vergoed krijgen via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). De uitvoering van die wet wordt geregeld door gemeenten.
Gerhard Breugem: ‘Die sluiten daarvoor een contract met een van de grote bedrijven die medische hulpmiddelen aanbieden. In de aanbestedingsprocedure bepaalt de gemeente wat er moet worden geleverd, van ligbedden tot rolstoelen en van krukken tot scootmobielen. Vaak gaat het daarbij om standaardoplossingen, ook in rolstoeltechniek. Soms uit financieel oogpunt, vaak uit onbekendheid met de nieuwe mogelijkheden.’
Koen Breugem: ‘We zijn in gesprek met de eerste gemeenten die ook een balansrolstoel in het pakket willen opnemen. Voorlopig zijn gebruikers wat de vergoeding van een balansrolstoel betreft vooral afhankelijk van het persoonsgebonden budget, een andere mogelijkheid uit de Wmo. Dan krijg je een bedrag ineens en ben je zelf verantwoordelijk voor aanschaf en onderhoud.’
Inmiddels heeft 2Kerr ruim achthonderd balansrolstoelen verkocht, met prijzen vanaf 10 duizend euro. Hoe meer de gebruiker zelf kan, hoe lager de prijs. De iBot PMD (de ‘ooghoogte-variant’) kost zo’n 30 duizend euro. Het hoogste prijskaartje is circa 60 duizend euro, voor de balansrolstoel met de meeste mogelijkheden, inclusief een ligstand. Gerhard Breugem: ‘Echt indrukwekkend, nog steeds.’
De Onderneming
In deze wekelijkse rubriek vertellen ondernemers over hun bedrijf. Vandaag: 2Kerr uit Hedel, opgericht in 2017, met 9 werknemers en een omzet van 2,7 miljoen euro in 2024.
De rest van de broodtekst
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant