Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
De Duitse bondskanselier Friedrich Merz heeft zich voor zijn doen kritisch uitgelaten over Israëls oorlog in de Gazastrook, die door steeds meer experts wordt aangeduid als genocidaal. ‘De huidige aanvallen van Israël op Gaza zijn niet meer te rechtvaardigen door de strijd tegen Hamas’, aldus Merz in een interview met de publieke omroep WDR. Duitsland in het algemeen, en Merz specifiek, staan bekend om hun bijna onvoorwaardelijke steun voor Israël.
Nu er in de internationale gemeenschap steeds meer kritiek op Israël te horen is, schuift ook Merz iets op, al is het zeer beperkt. De bondskanselier zegt deze week met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu te bellen om hem te vertellen dat Israël niet ‘te ver’ moet gaan met zijn aanvallen op Gaza. Israël heeft de intensiteit van de aanvallen sinds een week opgevoerd, met honderden burgerdoden tot gevolg.
Nog voor zijn officiële aantreden als bondskanselier zei Merz dat hij Netanyahu wilde uitnodigen voor een bezoek in Duitsland. Het Internationaal Strafhof in Den Haag (ICC) verdenkt Netanyahu van het plegen van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid in de Gazastrook. Tegen hem is een arrestatiebevel uitgevaardigd, waar Duitsland als ICC-lid gehoor aan zou moeten geven.
Op aandringen van Nederland is de Europese Unie onlangs een onderzoek begonnen naar de vraag of Israël het humanitair recht schendt. Als daaruit blijkt dat dat zo is, zou een belangrijk verdrag tussen Israël en de EU opgeschort kunnen worden. De kans dat het daarvan zal komen is klein, vanwege de pro-Israëlische houding van enkele lidstaten.
De Israëlische oppositiepoliticus Yair Golan zei vorige week dat Israël op weg is ‘een pariastaat te worden, zoals Zuid-Afrika ooit was, als we niet weer gaan handelen als een geestelijk gezond land’. Ehud Olmert, de voormalig premier namens Netanyahu’s Likoed-partij, zei dat wat er nu gebeurt in Gaza ‘erg dichtbij een oorlogsmisdaad komt’.
Thom Canters
Lees hier ook: Israël is zijn krediet aan het verspelen. Wordt het een pariastaat?
Na ruim anderhalf jaar oorlog is minder dan 5 procent van de landbouwgrond in Gaza nog beschikbaar om voedsel op te telen. Dat meldt de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) in een rapport. Het gebied is mede daardoor steeds meer afhankelijk van voedselhulp van buitenaf, wat Israël maar mondjesmaat toestaat.
‘Deze mate van verwoesting is niet alleen een verlies van infrastructuur – het is een instorting van Gaza's voedselsysteem’, aldus Beth Bechdol, onderdirecteur van de FAO. ‘Wat ooit voedsel, inkomen en stabiliteit bood aan honderdduizenden mensen, ligt nu in puin.’
In het noorden van Gaza-Stad is bijna 90 procent van de landbouwgrond beschadigd. In de zuidelijke stad Rafah gaat het om driekwart van de grond. Door de oorlog is echter ook de grond die wel nog geschikt is, niet toegankelijk voor Gazanen.
Intussen dreigt voor honderdduizenden Gazanen hongersnood, omdat Israël het gebied tot voor kort volledig had afgesloten voor humanitaire hulp. De blokkade is sinds een week opgeheven, maar de hulp die het gebied sindsdien bereikt is volgens de VN en hulporganisaties bij lange na niet genoeg om de nood te lenigen.
Eerder dit jaar schatte de FAO de schade aan de landbouwsector in Gaza op ruim 2 miljard dollar en de kosten voor wederopbouw op grofweg 4,2 miljard dollar. Dat is door het voortduren van de oorlog naar alle waarschijnlijkheid verder opgelopen, meldt de organisatie.
Thom Canters
Het dodental van de nachtelijke aanval van Israël op een school in Gaza-Stad is opgelopen naar 36. Dat meldt het Palestijnse persbureau Wafa. De school, waar veel ontheemde Gazanen zich schuilhouden, zou volgens Israël dienstdoen als commandocentrum van Hamas.
Voor die bewering heeft Israël geen publiek beschikbaar bewijs geleverd. Naar eigen zeggen heeft het Israëlische leger ‘belangrijke terroristen’ getroffen. Over burgerslachtoffers zegt het leger niets.
Ook in andere delen van Gaza zijn doden gevallen bij Israëlische aanvallen. Bij een aanval op het Noord-Gazaanse Jabalia zijn volgens de Gazaanse civiele beschermingsdienst zeker 19 doden gevallen.
Israël zegt in de afgelopen twee dagen meer dan 200 aanvallen te hebben uitgevoerd op Gaza. Ruim een week geleden besloot het leger het militaire offensief in het gebied te intensiveren. Bij luchtaanvallen zijn al honderden doden gevallen. Bovendien is het leger van plan om grote delen van Gaza te bezetten. Gazanen zouden Gaza moeten verlaten voordat de oorlog beëindigd kan worden, wat zou neerkomen op etnische zuivering.
Thom Canters
De Gaza Humanitarian Foundation (GHF), een door Israël en de Verenigde Staten gesteunde hulporganisatie, zegt maandag te beginnen met het leveren van humanitaire hulp aan de Gazastrook. GHF moet gaan toezien op nieuwe hulpinfrastructuur in Gaza, waarbij particuliere bedrijven hulp leveren in plaats van bestaande hulporganisaties gesteund door de Verenigde Naties.
De VN hebben scherpe kritiek geuit op de plannen, onder meer omdat er aanvankelijk alleen distributiecentra in het zuiden van Gaza zouden moeten komen. Dat zou betekenen dat Gazanen uit het door Israël belegerde noorden ver zouden moeten reizen om aan hulp te komen. De vrees is dat kwetsbare Gazanen daardoor nauwelijks toegang hebben tot hulp.
De GHF zegt onafhankelijk en transparant te opereren. Zondag diende Jack Wood, de topman van GHF, echter zijn ontslag in omdat hij de ‘humanitaire principes van menselijkheid, neutraliteit, onpartijdigheid en onafhankelijkheid’ mist in de organisatie. Het is niet bekend hoe GHF gefinancierd wordt.
De plannen voor het nieuwe systeem komen uit de koker van Israëlische functionarissen, militairen en zakenlui met nauwe banden met de regering, blijkt uit onderzoek van The New York Times. Met het systeem wil Israël de hulporganisaties buitenspel zetten die nu actief zijn in Gaza en volgens Israël een vijandige houding tegen het land hebben.
Bovendien heeft Israël herhaaldelijk gezegd te willen voorkomen dat Hamas voedselhulp steelt. De directeur van het Wereldvoedselprogramma van de VN, Cindy McCain, verwierp gisteren nog Israëlische beschuldigingen dat de militante beweging verantwoordelijk is voor het plunderen van vijftien vrachtwagens met hulpgoederen afgelopen weekend. Volgens McCain zijn de plunderingen ‘eenvoudigweg’ het gevolg van dat ‘mensen sterven van de honger’.
Thom Canters
Bij een Israëlische aanval op een school in Gaza-Stad zijn afgelopen nacht zeker 25 doden gevallen. Dat meldt het Gazaanse ministerie van Volksgezondheid, dat onder controle staat van Hamas. De school in de noordelijke stad werd gebruikt als schuilplaats voor ontheemde Palestijnen.
Het Israëlische leger heeft de aanval bevestigd. De school zou als commandocentrum worden gebruikt door Hamas en de Palestijnse Islamitische Jihad. Concreet bewijs geeft het leger daar niet voor. Israël heeft beide militante groeperingen er vaker van beschuldigd zich op te houden in onder meer scholen, opvangplaatsen of ziekenhuizen.
Volgens Fahmy Awad, hoofd van de nooddienst van het Gazaanse gezondheidsministerie, heeft Israël drie aanvallen uitgevoerd op de school. Veel Gazanen die in de school verbleven, zouden op dat moment nog liggen te slapen. Er zouden ook zeker 55 gewonden zijn gevallen.
Thom Canters
Dit was het belangrijkste nieuws over het Midden-Oosten en de oorlog tussen Israël en Hamas van afgelopen week:
• Afgelopen week heeft voor het eerst in bijna drie maanden humanitaire hulp Gazanen bereikt. Vanuit de internationale gemeenschap is echter te horen dat de beperkte hulp die Israël weer toelaat volstrekt ontoereikend is. Volgens António Guterres, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, is de noodhulp die op dit moment binnenkomt ‘maar een theelepeltje van wat nodig is’. Het gebrek aan voedsel in de Gazastrook leidt volgens het World Food Programme tot gewelddadige overvallen op vrachtwagens met humanitaire hulp.
• De gedwongen verplaatsing van Palestijnen uit de Gazastrook is een voorwaarde voor het einde van de oorlog, vindt de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Dat zei hij woensdag tijdens een zeldzame persconferentie – de eerste in vijf maanden tijd. Het idee werd in februari geopperd door de Amerikaanse president Donald Trump. Het plan zou neerkomen op etnische zuivering.
• Het Israëlische leger wil in twee maanden 75 procent van Gaza bezetten in het kader van het nieuwe grootschalige grondoffensief tegen Hamas. De meer dan twee miljoen Palestijnen zullen worden verplaatst naar drie gebieden die in totaal zo’n kwart van Gaza beslaan. Dit meldde de krant Times of Israël op zondag, die zegt de legerplannen te hebben ingezien.
Lees hier het volledige liveblog van afgelopen week terug.
Source: Volkskrant