Donald Trump beloofde de oorlog in Oekraïne heel snel te zullen beëindigen. Nu lijkt de Amerikaanse president zich klaar te maken om zijn handen van het conflict af te trekken.
Trump had maandag een twee uur durend telefoongesprek met de Russische president Vladimir Poetin. Oekraïne en zijn Europese bondgenoten wachtten in spanning of de Amerikaan zijn Russische evenknie onder druk zou zetten.
De VS, Oekraïne en andere Europese landen dringen al maanden aan op een onmiddellijk en onvoorwaardelijk staakt-het-vuren als opening voor vredesgesprekken. Begin deze maand gaven het VK, Frankrijk, Duitsland en Polen een ultimatum aan Poetin: ga akkoord of Rusland krijgt nieuwe sancties opgelegd en Oekraïne ontvangt meer westerse wapens. De VS onderschreef dat, zei de Britse premier Keir Starmer.
Na het gesprek tussen Trump en Poetin bleek dat niet het geval. De Amerikaanse eis van een onmiddellijk en onvoorwaardelijk staakt-het-vuren is van tafel verdwenen. De VS verbindt bovendien geen consequenties aan de Russische verwerping van het voorstel.
De regering-Trump schermt steeds vaker en beslister met het vooruitzicht dat de VS zich terugtrekt als bemiddelaar. De oorlog, zo klinkt het in Washington, is een Europees en geen Amerikaans probleem.
Sinds het aantreden van Trump, begin dit jaar, heeft de VS flinke druk op Oekraïne uitgeoefend. Alle militaire en inlichtingenhulp aan het land werd bijvoorbeeld tijdelijk bevroren, omdat Zelensky en de zijnen zich niet constructief genoeg zouden opstellen. In de afgelopen weken leek Trump ook zijn geduld met Rusland te verliezen. Hij vroeg zich publiekelijk af of Poetin hem "aan het lijntje houdt".
Na zijn gesprek met Poetin liet Trump de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en de andere Europeanen weten dat Rusland en Oekraïne samen tot een oplossing voor de oorlog zullen moeten komen. Tegen journalisten zei hij maandagavond: "Ik denk dat er wel iets gaat gebeuren. Is dat niet zo, dan trek ik me gewoon terug en moeten ze het verder zelf uitzoeken. Dit was een Europese kwestie en had een Europese kwestie moeten blijven."
Zijn vicepresident, JD Vance, zat eerder op de dag op hetzelfde spoor. "We zijn meer dan bereid om weg te lopen" zei hij. "De VS gaat niet met z'n duimen zitten draaien. We willen resultaten zien."
Ondanks zijn eigen dreigementen met verse Amerikaanse sancties toonde Trump zich afgelopen week niet bereid om Rusland harder aan te pakken. De Europese Unie kondigde dinsdag een nieuw sanctiepakket aan, met meer maatregelen in voorbereiding. De VS doet niet mee.
Trump zei tijdens de Amerikaanse verkiezingscampagne dat hij de Oekraïneoorlog binnen 24 uur tot een einde zal brengen. Toen die uitdaging te groot bleek, stelde hij dat bij naar de eerste honderd dagen van zijn termijn.
Daar wordt hij liever niet mee geconfronteerd. Nu diplomatieke vooruitgang is uitgebleven, probeert Trump steeds meer afstand te nemen van het conflict, dat hij omschrijft als "de oorlog van Joe Biden".
"De oorlog woedt al drie jaar. Ik ben er net, en dan vraagt u: 'Waarom duurt het zo lang?'" zei een gepikeerde Trump eind april tegen Time . Volgens hem wist "iedereen" dat de claim dat hij de strijd in Oekraïne binnen een etmaal zou stoppen "figuurlijk" en "gekscherend" was bedoeld.
In werkelijkheid werd die belofte op het campagnepad meer dan vijftig keer door hem uitgesproken. Soms benadrukte Trump dat zijn woorden letterlijk moesten worden genomen. "Ik klaar die klus binnen 24 uur", zei hij bijvoorbeeld op een rally in juli 2023. "Iedereen zegt dan: 'O nee, dat kunt u niet'. Dat kan ik absoluut."
Een terugtrekking van de VS als bemiddelaar zou desastreus zijn voor Oekraïne, zeker als de Amerikaanse wapensteun aan het land wordt gestaakt. De Europese bondgenoten van Kyiv verkeren niet in een positie om die leemte op te vullen. Ze hebben bijvoorbeeld geen eigen vervanger voor de Amerikaanse Patriot-luchtverdedigingsraketten die aan Oekraïne zijn geleverd.
In Moskou zullen de jongste ontwikkelingen met tevredenheid worden gevolgd. Terwijl Rusland gestage vorderingen maakt op het slagveld in Oekraïne en die strijd langer kan volhouden dan het kleinere buurland, krijgt het van Trump de ruimte om te vertragen en traineren. Trekt de VS zich helemaal terug, dan is dat een droomscenario voor Poetin: Oekraïne gedoemd om de oorlog te verliezen en de NAVO uit elkaar gespeeld.
Voor Trump lijkt het normaliseren van de Amerikaanse relatie met Rusland momenteel een grotere prioriteit dan het beëindigen van de oorlog. Een aanzienlijk deel van zijn gesprek met Poetin op maandag ging over de economische kansen die zijn land de Amerikanen volgens de Russische president kan bieden.
"Rusland wil grootschalig handeldrijven met de VS als dit catastrofale 'bloedbad' voorbij is, en ik ben het daarmee eens", schreef Trump op Truth Social. "Er is een geweldige gelegenheid voor Rusland om enorme hoeveelheden banen en rijkdom te creëren. [Rusland] heeft oneindig veel potentie."
Source: Nu.nl algemeen