In Nice Girls Don’t Get What They Deserve schrijft Lois Frankel jonge vrouwen een persoonlijkheid voor. Alsof een persoonlijkheid een optie is.
is schrijver en chef van Zondag, het essay- en boekenkatern van de Volkskrant.
Pak Nice Girls Don’t Get What They Deserve van de boekenstapel. Sla het open. Laat de staccato adviezen je als een trommelvuur om de oren schieten: ‘Herken verwachtingen uit je kindertijd en laat deze los.’ ‘Laat je ouders naar de maan lopen.’ Denk: been there, done that.
Lees verder: ‘Weet wat je wilt.’ ‘Ken je achilleshiel.’ ‘Wees duidelijk over je wensen.’ ‘Vergelijk jezelf met andere vrouwen.’ Ga voor de spiegel staan. Bedenk dat je geen jonge vrouw bent. Overtuig jezelf dat je niks aan deze adviezen hebt. Glimlach naar jezelf.
‘Neem niet de waarden van anderen over.’ ‘Bereid je voor op een nee.’ ‘Hou je toon en lichaamstaal neutraal.’ Houd op met glimlachen. Ga rechterop staan.
Bedenk dat de auteur je bekend klinkt. Google Lois P. Frankel. Zie dat haar vorige adviesboek, Nice Girls Don’t Get the Corner Office, een moderne zelfhulpklassieker is voor ambitieuze vrouwen, jong en oud. Kom bij toeval op de site van een sprekersbureau. Zie dat Frankel blijkbaar 12.500 dollar per lezing krijgt. Vraag jezelf af: waarom heb jij geen adviesboek voor jonge vrouwen geschreven?
Ga verder met lezen. ‘Ken je grenzen.’ ‘Word geen martelaar.’ ‘Gebruik feiten, geen gevoelens.’ ‘Vermijd perfectionisme.’ ‘Maak onderscheid tussen persoonlijke en transactionele relaties.’ ‘Wees creatief.’ ‘Denk aan de complimenten die je hebt gekregen.’ Voel hoe hypnotiserend deze mantra’s lezen. Stel je voor dat Frankel de hele dag met je meeloopt en in je oor fluistert: trek je schoenen aan. Ga hardlopen. Wie hijgt krijgt niet de corner office.
Bekijk Frankels schema:
Aardige meisjes: zetten hun eigen behoeften op de laatste plaats. Vragen zelden om dingen die belangrijk voor hen zijn. Halen te weinig uit relaties. Zijn snel bang dat ze anderen voor het hoofd stoten.
Succesvolle vrouwen: houden rekening met hun eigen behoeften en met die van anderen. Maken ondubbelzinnig duidelijk wat ze nodig hebben. Begrijpen de relaties in hun leven en doen daar hun voordeel mee.
Kijk weer in de spiegel. Ga in je hoofd al je relaties af. Vraag jezelf af waarom je altijd vlug het huis schoonmaakt voordat je schoonmaakster komt. Vraag jezelf (heel even) af: ben ik een aardig meisje? Je hebt je moeders neus, haar handen.
Herinner je vlug dat ene advies uit Nice Girls Don’t Get the Corner Office dat je brein ergens heeft opgeslagen: ‘Neem nooit appeltaart mee om uit te delen op kantoor’, want dat zou de baas zeker ook niet doen. Wees blij dat je nog nooit op zelfgebakken taart hebt getrakteerd. Vergeet even dat je überhaupt nog nooit een taart hebt gebakken.
Vraag je af of deze adviezen bedoeld zijn voor mensen die ze allang uitvoeren. Herinner je het advies dat H.J.A. Hofland (1927-2016) je ooit gaf toen je vroeg of hij nog adviezen had voor beginnend essayisten. Bedenk hoe sardonisch hij keek. En dat hij zei: ‘Zorg dat de stad waarin je opgroeide door de Duitsers werd gebombardeerd.’ Betreur het dat je in Heerhugowaard bent opgegroeid.
Bedenk dat Frankel eigenlijk soortgelijk advies geeft. Dat ze in feite zegt: heb zelfvertrouwen. Twijfel niet. Dat ze je een persoonlijkheid voorschrijft alsof een persoonlijkheid een optie is, alsof je zomaar van je hele persoonlijkheid zou kunnen wisselen, alsof die niet door de jaren en je leven is ingeslepen in wie je bent. Eigenlijk zegt ze: ‘Wees geen oudste dochter’, of ‘Wees rechtshandig’, ‘Zorg dat je minstens 1.80 bent’.
Overdrijf niet. Zeg niet dat Lois P. Frankel een karikatuur maakt van het gedweeë meisje, dat ze niet buitengewoon toepasbare tips geeft hoe je slim netwerkt en hoe je effectief communiceert.
Zeg wel dat Frankel de schuld van een gebrek aan succes op de verkeerde plek legt. Dat Frankel het uitlegt alsof het de schuld van de hardwerkende, zichzelf wegcijferende, verantwoordelijkheid nemende jonge vrouw is dat ze niet krijgt what she deserves. Wijs erop dat als deze jonge vrouw een fatsoenlijke leidinggevende zou hebben, deze heel goed zou inzien wie er hard werkt en beloond dient te worden, en wie zich er slechts met een grote mond doorheen bluft. Dat respect niet alleen met professionele daadkracht wordt afgedwongen, maar ook door een fatsoenlijk, collegiaal mens te zijn. Dat je bovendien óók respect kunt hebben voor iemand die trakteert op kantoor. Bovendien: máák maar eens een uitdelenswaardige appeltaart.
Zeg, kortom, dat Frankel in feite beschrijft hoe je je overeind houdt in een achteloos systeem. Wees daar ambigu over. Denk wat je vaker denkt, namelijk dat het soms lijkt of zelfhulpboeken mensen net zozeer de put ín als de put úít praten.
Lois P. Frankel en Carol Frohlinger: Nice Girls Don’t Get What They Deserve – 99 tips om het respect te krijgen dat je verdient. Uit het Engels vertaald door Jeannet Dekker. Boekerij; 382 pagina’s; € 20.
Luister hieronder naar onze podcast Culturele bagage. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant