NSC-bestuurders en leden houden de moed erin, blijkt op de derde algemene ledenvergadering zaterdag in Arnhem, waar afscheid wordt genomen van oprichter Pieter Omtzigt. Maar het bredere publiek krijgt te weinig mee dat de partij in het kabinet succes boekt, klinkt het in de vergadering.
is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
‘Deze partij gaat keihard bouwen’, zegt dagvoorzitter Talitha Muusse voordat de algemene ledenvergadering van Nieuw Sociaal Contract wordt geopend in de post-industriële ruimte in Arnhem waar de partij bijeenkomt. En waarlijk, de sfeer zit er goed in bij de paar honderd leden die naar Arnhem zijn getogen, ook om het persoonlijk afscheid van Pieter Omtzigt mee te maken.
Waar NSC in peilingen weer bijna op nul zetels staat, het aantal waarmee de jonge partij anderhalf jaar geleden begon voordat ze als een komeet omhoog schoot, is er van paniek in de gelederen geen sprake. JSC, De jongerenafdeling van NSC mag zijn motie indienen om vaste spreektijd te krijgen tijdens elk congres. Het bestuur raadt de motie af, maar verliest de discussie. ‘We gaan over twee jaar niet bestaan als deze motie wordt afgestemd’, zegt een jongeman. Maar de motie wordt met grote meerderheid aangenomen.
De politieke toekomst van de partij mag onzeker zijn, maar ‘het fundament’ staat er, zegt Nicolien van Vroonhoven, die Pieter Omtzigt is opgevolgd als leider. ‘Een fundament van principes, maar ook van identiteit en manier van politiek bedrijven.’
Als ze haar speech houdt, is al afscheid genomen van Pieter Omtzigt, die tot erelid is benoemd en heeft aangekondigd in die hoedanigheid betrokken te blijven. ‘Iemand met lidnummer 1 zal actief zijn na de zomer: de idealen zijn niet weg, de energie wel een beetje.’ Voordat ze elkaar in de armen vallen, zegt Van Vroonhoven nog: ‘De deur staat altijd wagenwijd open voor je.’
De komende en de gaande leiders hebben één rode draad in hun verhaal: NSC bereikt heel veel in dit kabinet, op het gebied van bestaanszekerheid, terugdringen van alle vormen van immigratie, en er liggen al voorstellen voor grondwetstoetsing en hervorming van het kiesstelsel. ‘Maar een van onze zwakke punten is het verkopen van wat we wel bereiken’, zegt Omtzigt. ‘Mede dankzij ons beleid’, waarin ‘tientallen maatregelen’ zijn genomen, ‘is de armoede op het laagste punt in dertig jaar.’ Maar dat is ‘geen voorpaginawerk’ geworden.
Een ander voorbeeld dat hij noemt is migratie, dat voor NSC een belangrijk onderwerp is omdat de maatschappij ‘al twintig jaar een schreeuw gaf: doe er wat aan!’ Van alle partijen heeft alleen een NSC-minister een anti-immigratievoorstel door de Kamer gekregen, zegt Omtzigt, verwijzend naar de plannen om malafide arbeidsbureaus aan te pakken en regelingen voor expats te versoberen.
De gestelde politieke norm voor internationale studenten doet hun aantal nu al afnemen. Je hebt volgens Omtzigt partijen die twitteren en daarmee het nieuws halen, ‘en je hebt een partij die werkt om migratie te verminderen, dat doen we dag in, dag uit, en u leest het niet.’
Dat de ‘rechtstaatverklaring’ die NSC bedong in dit kabinet, ‘ook in de praktijk’ belangrijk is, wordt volgens Omtzigt bewezen met de opstelling in het Midden-Oosten conflict. De staat Israël staat op geen enkele manier ter discussie, ‘maar dat betekent niet onbeperkt’. Hij noemt het ‘heel knap’ dat minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp ‘met veel gezag’ een voorstel erdoor kreeg in Brussel om het associatieverdrag met Israël opnieuw onder de loep te nemen. ‘Wanneer het geweld disproportioneel wordt, moet je als Europese Unie proportionele maatregelen nemen om dat een halt toe te roepen.’ Een staande ovatie volgt.
Op zijn beurt zegt Veldkamp, die als enige bewindspersoon een toespraak houdt, dat we ‘de taal van wenselijkheden zijn gaan spreken, in plaats van werkelijkheden in het oog te houden: we wentelen ons in ons eigen gelijk hoe de wereld zou moeten zijn.’ Weerbaarheid is meer dan noodpakketten, sluit hij af. Het is ook ‘naar elkaar toe stappen, in plaats van polariseren’.
Nicolien van Vroonhoven tikt net als Omtzigt de stille successen van NSC af en hamert ook op het belang van externe en interne weerbaarheid. Over de toekomst van haar partij, die zo kort geleden werd opgericht en nu al zoveel heeft meegemaakt en bereikt, ‘een huzarenstuk’, is ze optimistisch. ‘Ik weet dat dit geen makkelijke tijd is. Maar een partij die op principes is gebouwd, heeft een solide basis.’
En vergeet niet, voegt ze er gepassioneerd aan toe: ‘Wij zijn professioneel, wij zijn bevlogen, wij zijn vechters en heel erg taai.’ De zoveelste staande ovatie van de dag volgt.
Aan de koffie in de pauze zijn de leden wat gereserveerder. ‘De vraag is: waar is de leider?’, zegt Theo Kaspers. ‘Nicolien is geen leider, meer een office manager. Zij is het niet, maar wie gaat dat zeggen?’ Kaspers is wel blij met de interne evaluatie die de partij gaat doen over de tumultueuze eerste anderhalf jaar van haar bestaan. ‘Het was een geboorte met de keizersnee. Als Omtzigt de keus had gemaakt niet in deze coalitie te stappen, hadden we nu niet op één zetel gestaan. Maar door er in te stappen, heeft hij wel veel bereikt.’
Harry de Snoo is vol lof over de expertise die hij ziet binnen de partij. ‘We missen wel iemand met een grote bek die het verhaal ook kan verkopen’, zegt hij, ‘maar dat past natuurlijk niet in de cultuur.’ Een van de zevenduizend andere NSC-leden, Yvonne, vindt het onverstandig dat haar partij zich ook in de gemeenteraadsverkiezingen gaat storten. ‘Het is beter eerst de basis op orde te krijgen.’ Maar ze ziet zeker een toekomst voor de partij, hopelijk met zes of zeven zetels, ‘want we hebben een goed programma’.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant