Vijf jaar na de Black Lives Matter-protesten worstelen demonstranten nog met dezelfde strijd tegen racisme. De verharde politieke toon in de wereld houdt deze strijd volgens hen relevant. Nederlandse betogers van toen blikken terug en vooruit. "Er is nog veel werk te doen."
Amy Lambeek (36) herinnert zich de demonstraties nog goed. "Dit was het moment dat mensen hun stem konden laten horen", zegt ze tegen NU.nl over de sfeer in Nederland destijds. Het was een bijzondere tijd om te protesteren. Door de coronapandemie moesten mensen afstand houden, maar afstand houden en demonstreren zijn niet een heel logische combinatie.
Toch ging het goed bij de demonstratie van Lambeek op 10 juni 2020. "In het Nelson Mandelapark in Amsterdam waren stippen waar je op kon staan om afstand te houden en er liepen beveiligers rond. Duizenden mensen hielden zich netjes aan de coronaregels."
Dezelfde demonstraties hadden in de VS in die periode een grimmige sfeer. De politie gebruikte traangas en rubberkogels tegen demonstranten. En een aantal bedrijven werd door betogers in brand gestoken. Dat stond volgens Lambeek in groot contrast met de demonstratie waar zij aan deelnam: "Het was een mooie, liefdevolle dag. Er waren sprekers naar wie iedereen luisterde. Geen onrust, geen rellen."
NU.nl-lezer Xan Samson (37) herinnert zich het moment dat hij de beelden van George Floyds arrestatie zag. "Op 26 mei rond 6.30 uur in de ochtend zette ik een livestream aan van een YouTuber die ik volg. Hij behandelde toen de beelden van de arrestatie die zo'n vier uur daarvoor had plaatsgevonden.
Toen ik inschakelde, zag ik George Floyd met de knie van de agent in zijn nek." Dat beeld heeft Samson, toen net vader van een zoontje, diep geraakt. Hij wist meteen dat dit wereldwijd "shit" zou gaan opleveren.
In de VS was racisme pijnlijk duidelijk, vindt Samson. "Het raakte me enorm hoe de politie Derek Chauvin, de agent die Floyd doodde, beschermde met honderd ME'ers voor zijn huis. Terwijl Floyd zelf geen bescherming had gekregen."
Geëmotioneerd ging Samson een paar dagen later naar de Dam, waar een spontane demonstratie plaatsvond. "Dit moest gewoon, het was geen vraag. We waren strijdbaar voor iets groters. Dat gevoel was sterk."
Zowel Lambeek als Samson wil dat mensen inzien dat racisme niet exclusief een probleem van de VS is, maar ook in Nederland speelt, in een andere vorm. "Racisme in Nederland is subtieler. Het zat bijvoorbeeld heel duidelijk in de discussies rondom Zwarte Piet en hoe mensen vluchtelingen nog altijd wegzetten als 'gelukszoekers'", zegt Lambeek.
Haar moeder werkte voor een stichting in Zuid-Afrika en zag daar het rauwe verschil tussen zwarte en witte huidskleur. Het was haar werk om mensen te informeren en discriminatie zo tegen te gaan. "Dat racisme sluipt door alle lagen van de samenleving heen, ook in Nederland. Mensen worden beoordeeld op hun naam, uiterlijk of afkomst."
Samson vindt ook dat racisme hier vaker verborgen is. "In de VS gebeurt het openlijk, maar in Nederland wordt het verpakt in 'gezelligheid'. Je hoort opmerkingen als 'Het was vast weer een Marokkaan'. Dat daar regelmatig lachend mee wordt omgegaan, maakt me kwaad."
Vijf jaar later merken beide betogers dat sommige stappen vooruit niet worden vastgehouden. Lambeek ziet wel veranderingen: "Wat er is ontstaan rondom Zwarte Piet, dat gebeurde pas ná die demonstraties. In veel steden zie je hem niet meer, en op cadeauverpakkingen of tv ook niet. Maar het racisme achter die tradities bestaat nog steeds, en ik weet niet of dat echt helemaal verdwijnt." Toch blijft ze strijdbaar: "Opvoeding kan veranderd worden."
Samson vindt de huidige politieke ontwikkelingen in de wereld beangstigend. "Wilders en anderen zetten een nieuwe toon. Mensen voelen zich gesterkt in hun racisme en spreken nog openlijker hun haat uit op platforms als X. Trump, Wilders en Faber draaien de klok terug, en het lijkt alsof we opnieuw de strijd moeten aangaan."
Toch denkt Samson dat de periode van BLM-demonstraties iets positiefs heeft opgeleverd. "Corona heeft mensen geholpen om te bezinnen. Er ontstonden gesprekken, bedrijven kwamen met inclusieve slogans, al vond ik dat toen nep, maar het stuurde wel de publieke opinie. Het zette een paar stapjes vooruit."
Voor Lambeek en Samson is één ding duidelijk: het gevecht tegen racisme en ongelijkheid is allesbehalve voorbij. "Ik hoop dat iedereen een eerlijke kans krijgt", zegt Lambeek. "Ongeacht kleur of afkomst. Mijn kleine van drie groeit op met een opvoeding waarin we deze verschillen niet benoemen, omdat dat vanzelfsprekend moet zijn."
Samson is strijdvaardig. "Ik sta niet toe dat we naar een wereld gaan waarin haat en wrijving domineren. De mensen die toen activistisch waren, zijn er nog steeds. Er is nog zoveel werk te doen, en daar blijf ik voor strijden."
Source: Nu.nl algemeen