Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
De Amerikaanse president Donald Trump komt naar de Navo-top van eind volgende maand in Den Haag. Dat heeft hij in een telefoongesprek bevestigd aan de Nederlandse premier Dick Schoof, meldt de Rijksvoorlichtingsdienst. Trump had nog niet officieel toegezegd naar Den Haag af te reizen.
De Navo-top zal hoogstwaarschijnlijk vooral in het teken staan van Trumps wens om de Europese defensieuitgaven fors op te hogen. Hij hamert er al jaren op dat de Europese Navo-lidstaten parasiteren op de hoge Amerikaanse militaire uitgaven. Trump wil dat de huidige Navo-norm voor defensieuitgaven van 2 procent van het bruto binnenlands product wordt verhoogd naar 5 procent.
De vraag is wat Trumps aanwezigheid voor de Oekraïense president Volodymyr Zelensky betekent. Hoewel Oekraïne geen Navo-lidstaat is, was Zelensky de afgelopen jaren wel te gast bij Navo-toppen. In internationale media zijn de afgelopen tijd berichten rondgegaan dat de VS tegen de komst van Zelensky is.
Thom Canters
Rusland heeft generaal Andrej Mordvitsjov benoemd tot het nieuwe hoofd van de landstrijdkrachten. Dat melden Russische staatsmedia. Mordvitsjov volgt de 70-jarige generaal Oleg Saljoekov op. Die leidde de landmacht sinds 2014 en ging eerder deze maand met pensioen.
Oekraïne ziet Mordvitsjov als oorlogsmisdadiger. De in Kazachstan geboren militar leidde het beleg van de Azovstal-fabriek in Marioepol in 2022. Hierbij werden Oekraïense burgers gedood, meldde de Oekraïense inlichtingendienst in dat jaar. Ook zou Mordvistjov chemische wapens hebben ingezet.
Mordvitsjov speelde ook een sleutelrol bij de val van het Oekraïense front bij Avdiivka, in februari 2024. De generaal kreeg daarop een persoonlijk telegram van president Vladimir Poetin, die zijn waardering uitsprak. Bij zijn aanstelling als hoofd van de landstrijdkrachten prees de minister van Defensie Andrej Belooesov generaal Mordvistjov als een ‘ervaren officier die zijn talent als militair bevelhebber heeft laten zien’.
Frank Rensen
Het luchtverkeer rond Moskou is donderdag verstoord door een hevige Oekraïense droneaanval. Dat melden de burgemeester van de Russische hoofdstad, Sergej Sobjanin, en de burgerluchtvaartautoriteit. Rusland heeft 23 drones onderschept die sinds middernacht vanuit Oekraïne naar Moskou vlogen, schreef Sobjanin op Telegram.
Door de droneaanval werden op meerdere vliegvelden rond Moskou vluchten aan de grond gehouden. 'Specialisten van de eerstehulpdiensten zijn bezig op de plekken waar brokstukken van neergehaalde drones zijn terechtgekomen', meldt Sobjanin.
Rusland en Oekraïne bestoken elkaar vrijwel dagelijks met drones, maar het gebeurt niet vaak dat Moskou daar last van heeft. Woensdag vlogen er ook al 27 drones richting de Russische hoofdstad. (ANP)
In Madrid is een voormalig Oekraïens parlementslid doodgeschoten, melden bronnen binnen de politie aan de Spaanse krant El Pais en persbureau Reuters. Het gaat om Andrij Portnov. Hij was een belangrijke adviseur van de pro-Russische president Viktor Janoekovitsj, die bij de Euromaidan-revolutie in 2014 werd afgezet.
De 51-jarige Portnov werd vanochtend neergeschoten bij de school van zijn kinderen in Pozuelo de Alarcon, een voorstad ten westen van Madrid. ‘Meerdere personen hebben hem in de rug en in het hoofd geschoten en zijn daarna naar een bosrijk gebied gevlucht’, aldus een politiebron tegen Reuters. El Pais spreekt van twee of drie schutters.
Na de revolutie van 2014 vertrok Portnov naar Rusland. De Oekraïense autoriteiten openden daarna meerdere onderzoeken naar hem, onder meer vanwege verraad en verduistering. In 2019 keerde hij terug naar Oekraïne, om kort na de Russische invasie van 2022 opnieuw op de vlucht te slaan.
De Verenigde Staten stelden eind 2021 sancties tegen Portnov in vanwege corruptie en omkoping. Volgens het Amerikaanse ministerie van Financiën werd Portnov op ‘geloofwaardige wijze beschuldigd’ van het omkopen van Oekraïense rechtbanken en ‘het ondermijnen van hervormingen’.
Wie er achter de moord op Portnov zit en of die verband houdt met het conflict tussen Rusland en Oekraïne, is nog onbekend. Soortgelijke vragen rezen ook bij de moord op een Russische helikopterpiloot in Spanje, vorig jaar februari. De piloot, Maksim Koezminov, was het jaar daarvoor bij een geheime operatie overgelopen naar Oekraïne. Destijds werd er gespeculeerd dat Koezminov het slachtoffer was geworden van een wraakactie van het Kremlin.
Thom Canters
Rusland heeft melding gemaakt van een Oekraïense droneaanval op Moskou. Volgens de burgemeester van de hoofdstad heeft het Russische leger drie drones die op weg naar de hoofdstad waren neergehaald.
Vooralsnog zijn er geen slachtoffers of schade gemeld. Vluchten bij twee luchthavens in de buurt van de stad zijn tijdelijk stilgelegd, meldt de luchtvaartautoriteit Rosaviatsia.
Het Russische ministerie van Defensie zegt sinds afgelopen nacht ruim 70 Oekraïense drones uit de lucht geschoten te hebben. Een aanzienlijk deel daarvan werd neergehaald boven de westelijke provincie Orjol.
Volgens het Oekraïense leger hebben tien drones wel hun doel geraakt in die provincie. Daarbij zou een fabriek zijn geraakt waarbij halfgeleiders worden geproduceerd. Die halfgeleiders zouden worden gebruikt voor de productie van Iskander- en Kinzhal-raketten, waarmee Rusland regelmatig aanvallen uitvoert op Oekraïne.
Thom Canters
De Amerikaanse president Donald Trump lijkt zijn invloed op zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin te overschatten, zo stelt de Duitse minister Boris Pistorius van Defensie in een interview met radiozender Deutschlandfunk. Trump belde maandag met Poetin, maar concrete resultaten leverde dat gesprek niet op.
‘Ik vermoed dat hij zijn onderhandelingspositie verkeerd heeft ingeschat’, aldus Pistorius over Trump. Die had beloofd om spoedig na zijn terugkeer in het Witte Huis een einde te maken aan de oorlog in Oekraïne. Kyiv heeft met zijn Europese bondgenoten onlangs een voorstel gedaan voor een onvoorwaardelijk staakt-het-vuren van dertig dagen, maar het Kremlin is daar niet op ingegaan.
Vanuit Europa is te horen dat Poetin enkel interesse veinst in een mogelijk akkoord, terwijl Rusland in de tussentijd ‘gewoon’ doorgaat met zijn aanvallen op Oekraïne. ‘Er gebeurt eigenlijk niets, behalve dat er telkens nieuw uitstel wordt gecreëerd’, aldus Pistorius over het gesprek tussen Trump en Poetin. ‘Nu zou overwogen worden om onderhandelingen in het Vaticaan te voeren. Dat is weer een nieuwe locatie, weer meer tijd. Het leidt er in feite alleen maar toe dat Vladimir Poetin zijn aanvallen op Oekraïne kan voortzetten.’
Oekraïne lijkt zijn hoop intussen steeds meer op Europa te vestigen. Kyiv zou van plan zijn de Europese Unie volgende week te vragen om meer sancties op Rusland, meldt persbureau Reuters, dat een voorstel daarvoor in handen heeft. Daarin valt ook te lezen dat ‘Washington in de praktijk nauwelijks nog meedoet aan internationale overleggen over sancties en exportbeperkingen’.
De EU en het Verenigd Koninkrijk keurden gisteren een nieuwe reeks sancties tegen Rusland goed. Het gaat onder meer over strafmaatregelen tegen de Russische schaduwvloot, waarmee het westerse prijsplafond op Russische olie wordt omzeild. In het voorstel van Oekraïne staat dat de EU bevroren Russische tegoeden in beslag moet nemen en aan Oekraïne moet doen toekomen.
Ondanks de Europese roep om de druk op Poetin verder op te voeren, heeft de VS nog geen verdere sancties ingevoerd. Volgens de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio zou dat de onderhandelingen over een deal in gevaar kunnen brengen. Pas ‘als het inderdaad duidelijk is dat de Russen niet geïnteresseerd zijn in een vredesakkoord’ zouden de Amerikanen bereid zijn nieuwe sancties in te stellen.
Thom Canters
Lees hier ook: Wispelturigheid, flipflops en oneliners: ‘Trumpomatie’ ondermijnt eensgezinde westerse druk op Poetin
De Oekraïense autoriteiten zijn begonnen met de evacuatie van meer dan 200 locaties in de regio Soemy, nabij de grens met Rusland. Tot nu toe zijn 52.000 mensen, ongeveer 60 procent van de in totaal 86.000 burgers die geëvacueerd moeten worden, in veiligheid gebracht. Dat zei de lokale gouverneur op de Oekraïense televisie.
De regio Soemy lijdt al maanden onder zware Russische aanvallen. Militaire experts beschouwen Soemy als een van de doelen van een mogelijk Russisch zomeroffensief.
Afgelopen weekend viel het Russische leger met een drone een minibus aan, die Oekraïense burgers in veiligheid moest brengen. Dat gebeurde nabij de stad Bilopillja in de regio Soemy. Negen mensen kwamen daarbij om het leven. (ANP)
• De Europese Unie heeft een nieuw pakket sancties tegen Rusland aangenomen. Het pakket is goedgekeurd door de buitenlandministers van de 27 EU-lidstaten, die elkaar vandaag spreken in Brussel. ‘Terwijl Poetin interesse in vrede veinst, werken wij aan extra sancties,’ aldus EU-buitenlandchef Kaja Kallas. Ook het Verenigd Koninkrijk komt met een nieuw sanctiepakket.
• De Russische president Vladimir Poetin is ‘niet echt geïnteresseerd’ in een vredesakkoord met Oekraïne, zegt de Duitse defensieminister Boris Pistorius voorafgaand aan een bijeenkomst met EU-ministers in Brussel. ‘Het is duidelijk dat Poetin tijd probeert te rekken,’ aldus Pistorius, verwijzend naar het telefoongesprek dat de Russische leider gisteren had met zijn Amerikaanse tegenhanger Donald Trump.
• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky verwelkomt de nieuwe sancties van het Verenigd Koninkrijk en van de Europese Unie tegen Rusland. De president zei daarbij dat het ‘goed zou zijn’ als de Verenigde Staten ook meedoen. ‘Onze Europese partners zijn al bezig met aanvullende sancties’, zo sprak Zelensky.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky verwelkomt de nieuwe sancties van het Verenigd Koninkrijk en van de Europese Unie tegen Rusland. De president zei daarbij dat het ‘goed zou zijn’ als de Verenigde Staten ook meedoen. ‘Onze Europese partners zijn al bezig met aanvullende sancties’, zo sprak Zelensky.
Of de VS ook maatregelen zullen nemen tegen Rusland, is niet duidelijk. De Amerikaanse president Donald Trump zei als reactie op de Europese sancties vandaag dat hij acties tegen Rusland ‘aan het afwegen’ is. ‘We kijken naar heel veel dingen, maar we zullen het gaan zien’, zo sprak Trump tegen journalisten op Capitol Hill in Washington D.C..
De nieuwe Europese en Britse sancties zijn onder meer gericht op de Russische schaduwvloot, bestaande uit veelal verouderde vrachtschepen. Rusland gebruikt die schepen om onder een valse vlag onder meer olie te kunnen verschepen door Europese wateren. EU-buitenlandchef Kaja Kallas noemt de aanpak van dergelijke schepen het belangrijkste drukmiddel om Rusland te dwingen een bestand te sluiten met Oekraïne. De verkoop van olie is een van de belangrijkste inkomstenbronnen voor Rusland.
Yassin Boutayeb
De Europese Unie heeft een nieuw pakket sancties tegen Rusland aangenomen. Het pakket is goedgekeurd door de buitenlandministers van de 27 EU-lidstaten, die elkaar vandaag spreken in Brussel. ‘Terwijl Poetin interesse in vrede veinst, werken wij aan extra sancties,’ aldus EU-buitenlandchef Kaja Kallas. Ook het Verenigd Koninkrijk komt met een nieuw sanctiepakket.
De sancties treffen onder meer 189 schepen die deel zijn van de zogenoemde Russische schaduwvloot. Rusland gebruikt die vloot, die bestaat uit honderden veelal verouderde vrachtschepen, om de westerse sancties te ontwijken. Ook een Siberisch oliebedrijf, waarvan de opbrengsten de Russische oorlogskas spekken, is aan de Europese sanctielijst toegevoegd. Daarnaast treffen de sancties tientallen personen en bedrijven die betrokken zijn bij de Russische defensie-industrie, waaronder Chinese bedrijven die producten leveren aan Russische wapenfabrikanten.
Met de sancties willen de EU en het VK druk zetten op Rusland om serieus te onderhandelen over een staakt-het-vuren in Oekraïne. Nieuwssite Politico meldde vorige week dat de Europese Commissie al bezig is met een volgend sanctiepakket, waarin mogelijk ook het Russische bankwezen en de gaspijplijn Nord Stream zullen voorkomen. De gaspijplijn tussen Rusland en de EU wordt weliswaar sinds 2022 niet meer gebruikt, maar Europese sancties zouden het moeilijker maken Nord Stream in de toekomst weer in gebruik te nemen.
Daan de Vries
De Russische president Vladimir Poetin is ‘niet echt geïnteresseerd’ in een vredesakkoord met Oekraïne, zegt de Duitse defensieminister Boris Pistorius voorafgaand aan een bijeenkomst met EU-ministers in Brussel. ‘Het is duidelijk dat Poetin tijd probeert te rekken,’ aldus Pistorius, verwijzend naar het telefoongesprek dat de Russische leider gisteren had met zijn Amerikaanse tegenhanger Donald Trump.
Trump stelde na dat gesprek dat Rusland en Oekraïne ‘onmiddellijk’ gaan onderhandelen over een staakt-het-vuren. Poetin was een stuk minder voortvarend: hij zei slechts dat Rusland ‘bereid is om te werken aan een memorandum voor een toekomstig akkoord’. Wat de Russische president daar precies mee bedoelt, is onduidelijk. Ook heeft Rusland niet gezegd wanneer het de onderhandelingen wil beginnen.
Europese landen overwegen zwaardere sancties in te voeren tegen Rusland, als het Kremlin niet serieus deelneemt aan gesprekken over een bestand. Ook de regering-Trump heeft herhaaldelijk met sancties gedreigd. EU-buitenlandchef Kaja Kallas roept Trump op om zich aan dat dreigement te houden. ‘We hebben afgesproken dat er stevige maatregelen komen als Rusland niet akkoord gaat met een onvoorwaardelijk staakt-het-vuren,’ aldus Kallas.
Daan de Vries
De Oekraïense president Zelensky stelt dat zijn land klaar is voor ‘onmiddellijke onderhandelingen’ met Rusland. Trump had eerder vanavond na een telefoongesprek met Poetin gesteld dat die onderhandelingen er zouden komen.
Nog altijd is duidelijk wanneer die dan zouden plaatsvinden en of Rusland hier ook mee instemt. Eerder zei het Kremlin dat er geen tijdspad was afgesproken.
Twitter bericht wordt geladen...
Volgens Zelensky kunnen de onderhandelingen in Turkije, het Vaticaan of Zwitserland plaatsvinden. Hij spreekt van een ‘bepalend moment’. ‘Als Rusland weigert te stoppen met moorden, of als Poetin onrealistische eisen stelt, betekent dit dat Rusland de oorlog voortzet’.
Daarnaast spraken Oekraïne en Rusland vandaag volgens Zelensky verder over de aanstaande gevangenenruil, waar de landen vorige week in Istanbul een akkoord over sloten. De Oekraïense minister van Defensie, Roestem Oemjerov sprak vandaag met de Russische hoofdonderhandelaar Vladimir Medinski. De twee bespraken de data en details van het plan waarbij beide partijen duizend krijgsgevangenen vrijlaten.
Dylan van Bekkum
Volgens de Amerikaanse president Donald Trump gaan Rusland en Oekraïne ‘onmiddellijk’ aan onderhandelingen beginnen over een staakt-het-vuren. Dat zegt Trump na een telefoongesprek met zijn ambtgenoot Vladimir Poetin op zijn medium Truth Social.
Het Kremlin erkent dat er over onderhandelingen is gesproken, maar dat het niet is gegaan over wanneer die moeten beginnen. Oekraïne heeft de onderhandelingen ook nog niet bevestigd. Het Witte Huis meldde aanvankelijk enkel dat Trump en Poetin meer dan twee uur hadden gebeld. Het is er Trump alles aan gelegen een succes te boeken op dit terrein: hij heeft zijn kiezers beloofd een snelle vrede in Oekraïne te bewerkstelligen en wil volgens insiders graag de Nobelprijs voor de Vrede winnen.
Trump heeft na het gesprek met Poetin een gezamenlijk telefoongesprek gevoerd met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en de ‘leiders van de Europese Unie, Frankrijk, Italië, Duitsland en Finland’. Daarin zou hij hebben gezegd dat de onderhandelingen per direct kunnen beginnen.
Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de Duitse kanselier Friedrich Merz erkennen dat er een telefoongesprek heeft plaatsgevonden. Ze bevestigen echter niet dat er per direct vredesgesprekken zullen plaatsvinden.
Twitter bericht wordt geladen...
Vorige week spraken delegaties van Rusland en Oekraïne elkaar in Istanbul. Rusland stuurde echter een zeer magere delegatie en serieuze resultaten werden, op een gevangenenruil na, niet behaald. Zelensky zei vorige week nog dat hij alleen akkoord kan gaan met een 'onvoorwaardelijk en eerlijk staakt-het-vuren’. ‘Als Rusland zelfs daar niet mee kan instemmen, is het voor honderd procent duidelijk dat Poetin doorgaat met het ondermijnen van onderhandelingen.’
Dylan van Bekkum
Rusland heeft Amnesty International op een lijst geplaatst van ‘ongewenste organisaties’. De mensenrechtenorganisatie moet haar werkzaamheden in het land staken, betrokkenheid bij de organisatie wordt strafbaar gesteld.
In 2015 voerde Rusland de wet door die betrokkenheid bij personen en organisaties op de lijst strafbaar stelt. De lijst telt inmiddels 233 personen en organisaties, waaronder onafhankelijke nieuwsmedia en mensenrechtenclubs. Sinds de Russische invasie van Oekraïne is het register explosief gegroeid. Werden er in de beginjaren van de wetgeving jaarlijks slechts enkele toegevoegd, zijn dat er inmiddels tientallen per jaar.
De Russische procureur-generaal noemt het hoofdkantoor van Amnesty in Londen ‘een centrum voor het voorbereiden van wereldwijde Russofobe projecten, betaald door handlangers van het regime van Kyiv’. Amnesty uit regelmatig kritiek op onder meer de Russische oorlog in Oekraïne, de mensenrechtensituatie in het land, en hoe de overheid critici de mond snoert.
Amnesty heeft nog niet gereageerd op het nieuws. In de praktijk verandert er niet veel voor de organisatie. Rusland trok in 2022 de registratie in van Amnesty’s kantoor in Moskou. De Russischtalige website van Amnesty werd een maand eerder uit de lucht gehaald. Voor Russische burgers houdt het toevoegen aan de lijst van ‘ongewenste organisaties’ in dat zelfs al het delen van berichten van de organisatie op sociale media kan worden bestraft.
Jasper Daams
De Britse premier Keir Starmer, de Franse president Emmanuel Macron, de Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de Italiaanse premier Giorgia Meloni hebben zondagavond aan de telefoon met de Amerikaanse president Donald Trump gesproken over zijn telefoongesprek van maandag met de Russische president Vladimir Poetin. Dat meldt Downing Street.
'Ze bespraken de noodzaak van een onvoorwaardelijk staakt-het-vuren en voor president Poetin om de vredesgesprekken serieus te nemen', laat een woordvoerder van de Britse premier weten. 'Ze bespraken ook het opleggen van sancties als Rusland er niet in slaagt serieus deel te nemen aan gesprekken over een staakt-het-vuren en vrede.'
Het is de tweede keer in drie dagen tijd dat Starmer en Europese leiders met de Amerikaanse president hebben overlegd over hoe ze Rusland zouden benaderen. Vrijdag spraken Starmer, Macron, Merz en de Poolse premier Donald Tusk nog met Trump en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op de top van de Europese Politieke Gemeenschap in het Albanese Tirana. Daarna zei Starmer dat de bondgenoten van Oekraïne de druk op Moskou opvoeren om aan de onderhandelingstafel te komen.
Trump kondigde zaterdag aan dat hij maandag een telefoongesprek met Poetin zou voeren over een staakt-het-vuren en een beëindiging van de oorlog in Oekraïne.
Belga
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van afgelopen week:
• Voor het eerst in drie jaar tijd hebben de Russen en Oekraïeners direct met elkaar gesproken over de oorlog. Achteraf hekelde Oekraïne de ‘onacceptabele eisen’ die Rusland op tafel zou hebben gelegd. Zo zou de Russische onderhandelaar hebben geëist dat Oekraïne zich terugtrekt uit vier Oekraïense provincies en deze provincies als Russisch grondgebied erkent.
• Een staakt-het-vuren was vooralsnog een brug te ver, maar tijdens de besprekingen in Turkije zijn Oekraïne en Rusland het wel eens geworden over de grootste gevangenenruil sinds het begin van de oorlog. Beide partijen hebben toegezegd duizend van elkaars krijgsgevangenen vrij te laten.
• Rusland heeft volgens de Oekraïense luchtmacht in de nacht van zaterdag op zondag 273 drones afgevuurd op Oekraïne. Daarmee is het een van de grootste Russische droneaanvallen sinds het begin van de oorlog. Onder meer Kyiv werd getroffen door drones.
Lees hier het volledige liveblog van afgelopen week terug.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant