Wie hoopt op nette, familievriendelijke humor à la Jerry Seinfeld of Ellen Degeneres, is bij Katherine Ryan aan het verkeerde adres. De Canadese comédienne is dol op ‘shock comedy’: hoe grover, hoe beter.
schrijft voor de Volkskrant over comedy en theater.
Al zo’n dertien jaar is ze een grote naam in het Verenigd Koninkrijk. Deze week doet Ryan met haar show Battleaxe Amsterdam en Rotterdam aan.
Haar stand-upshows zitten vaak vol grappen over orale seks, hypocriete celebrities en haar zogenaamde ‘white trash’ achtergrond. Hiermee wist ze in de afgelopen vijftien jaar door te dringen tot de top van de Britse comedy. Als vrouwelijke komiek doet ze in het Verenigd Koninkrijk qua populariteit niet onder voor mannelijke collega’s als Jimmy Carr en Ricky Gervais.
Haar doorbraak heeft Ryan te danken aan optredens tijdens het populaire festival Fringe in Edinburgh en in iconische BBC-televisieprogramma’s als Have I got news for you, Mock the Week en QI. Ze belandde hierna ook op de radar van Netflix en bracht twee comedyspecials uit: In Trouble (2017) en Glitter Room (2019).
Ook speelde ze min of meer zichzelf – een alleenstaande moeder in Londen – in de Netflixserie The Duchess (2020), waarna haar ster ook internationaal rees. Deze week doet de succesvolle Canadese opnieuw ons land aan en is ze met haar show Battleaxe te zien in Amsterdam en Rotterdam.
Het begon allemaal in 2008, toen Ryan naar Londen emigreerde om horecatraining te geven bij de ‘sexy’ – en intussen failliete – Amerikaanse restaurantketen Hooters. Voor wie die keten niet kent: Hooters was een café waar schaars geklede vrouwen aan de gasten – lees: sportliefhebbers – burgers en bier serveerden. Vrij ironisch, gezien Ryan tegenwoordig graag de spot drijft met dit type mannen en tevens het seksualiseren van jonge meiden onophoudelijk aankaart.
Naast haar baan bij Hooters nam Ryan in elk geval de tijd om op te treden tijdens open mic nights. Ze viel op met haar vlijmscherpe en maatschappijkritische humor en werd al snel gevraagd voor grotere podia. In 2008 kreeg ze prompt de Funny Women Award uitgereikt – die gesponsord wordt door de BBC.
Ook bijzonder: de toen 25-jarige Ryan raakte in datzelfde stormachtige jaar ongepland zwanger. Op internet zijn er foto’s te vinden van een jonge Katherine Ryan, die backstage haar baby in slaap wiegt voordat ze het podium op moet. In meerdere stand-upvoorstellingen vertelt ze hoe ze als jonge, alleenstaande moeder de eindjes aan elkaar probeerde te knopen. Door haar volharding en brille maakte ze haar stoutste dromen waar: in 2012 was Ryan opeens niet meer weg te slaan van de Britse televisie.
Ze stal de harten van comedyliefhebbers met onder meer optredens bij BBC’s Live at the Apollo, een veelbekeken stand-upshow die geldt als een springplank voor opkomend talent – op Youtube zijn sommige clips miljoenen keren bekeken. Ryan spreekt daarin onder meer haar liefde uit voor de Britse prinsen (‘The Duke of I just came-bridge’). En ze doet een geweldige imitatie van een heupwiegende Beyoncé, met een uitdrukking alsof ze iets smerigs heeft geroken.
Toen ze in 2023 te gast was bij de podcast High Performance, vertelde Ryan dat ze ook veel te danken heeft aan het satirische nieuwsprogramma Mock the Week. Haar optreden in dit BBC-programma, dat twaalf jaar lang gepresenteerd werd door de Ierse comedian Dara Ó Briain, creëerde zoveel media-aandacht, dat er meer publiek op haar shows afkwam. Het veranderde haar leven naar eigen zeggen voorgoed.
Van de zes comedians die wekelijks te gast waren in Mock the Week, was er in die tijd slechts één stoel beschikbaar voor een vrouw. Ryan vertelt in de podcast dat ze dit achteraf raar vond, en waarom ze Mock the Week na drie seizoenen verliet: ‘Ik heb het programma nooit ‘geboycot’. Ik was gewoon realistisch: als ik een andere vrouw op die stoel wilde zien, dan moest ik het simpelweg niet langer doen.’
De uitgesproken feminist Ryan kreeg hiervoor veel applaus, maar ook schandalen konden natuurlijk niet uitblijven. Zo maakte Ryan in 2013 bij Mock the Week de harde grap dat er een cosmetisch bedrijf is dat niet langer op dieren test, ‘maar op Filipijnse kinderen’. Het leverde de BBC veel klachten op.
In 2021 klaagden kijkers over een opmerking die Ryan tijdens een peptalk als presentator van een BBC-designwedstrijd maakte tegenover een zenuwachtige Sri Lankaanse deelneemster: ‘Do you know how confident a straight white man would be right now?’ De BBC bleef achter Ryan staan, maar de opmerking leverde haar wel de nodige doodsbedreigingen op.
In 2022 werd Ryan geïnterviewd door de gevierde documentairemaker Louis Theroux. In het gesprek met hem doet ze uit de doeken hoe het is om te werken in een door mannen gedomineerde industrie. Tegen een extreem grensoverschrijdende collega heeft ze kennelijk een keer in diens gezicht gezegd dat hij een ‘roofdier’ is.
Ryans fans roemen haar vanwege deze onthulling, die volgens hen illustratief is voor haar sterke karakter. En al wilde ze de naam van de betreffende collega niet noemen in het interview met Theroux, het seksuele wangedrag van de Britse presentator en comedian Russel Brand was destijds al wel een publiek geheim – intussen is de in ongenade gevallen Brand aangeklaagd voor verkrachting en aanranding.
Dat Ryan na al die jaren down to earth is gebleven, komt volgens haarzelf door wat de Schotse komiek Raymond Mearns haar ooit op het hart drukte. ‘Hij zei dat ik nooit een voorstelling over alleen mezelf moet maken, nooit een ego moet ontwikkelen, want we werken in de service-industrie’, zo vertelde ze aan de Sunday Post. ‘Het is onze taak om mensen een avond aan het lachen te maken. Dat is een van de adviezen die mij als comédienne hebben gevormd.’
3x Katherine Ryan
Ze is goed bevriend met de controversiële Engelse comedian Jimmy Carr; ze noemt hem haar ‘mentor’. In 2018 roastte ze hem genadeloos in het tv-programma Roast Battle van de zender Comedy Central.
Na ruim een decennium single te zijn geweest, liep Ryan in 2019 haar Canadese jeugdliefde Bobby Kootstra weer tegen het lijf. De twee zijn nu getrouwd en wonen met hun drie kinderen in Londen.
Ze deelt haar pittige mening ook in de podcast Telling Everybody Everything en in de podcast What’s my age again?
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant