Voorzitter Liesbeth Spies van corporatievereniging Aedes noemt de huurbevriezingsplannen in een interview ‘dom en fout’ en sleept het kabinet voor de rechter. Volkskrant-lezers reageren.
‘Huurbevriezing is dom en fout’ is de quote van Liesbeth Spies, voorzitter van Aedes, de vereniging van woningcorporaties, waarmee zij een paginagroot interview in de krant opent. Spies en zowat alle media die haar klakkeloos citeren, geven de huidige regering de schuld dat de opdracht om tienduizenden woningen bij te bouwen, niet gaat lukken door de vermaledijde voorgenomen huurbevriezing van de sociale huurwoningen.
Ze sleept zelfs de overheid voor de rechter om de huurbevriezing te laten schrappen. Aedes heeft afspraken gemaakt om tot 2030 zo’n 30 duizend extra woningen bij te bouwen. En dat moet betaald worden uit de huurverhoging van 4,5 procent dit jaar en 3,5 procent in 2026 voor de sociale huurwoningen.
We lezen verder nergens argumenten die een ander standpunt zou kunnen rechtvaardigen. Alleen de Woonbond wordt geciteerd in haar mening dat huurders niet op hoeven te draaien om nieuwbouwwoningen te betalen.
Er zijn nog wel andere argumenten te benoemen die ik mis. Het werkelijke bezit en kapitaal waarover de corporaties beschikken is de waarde van hun woningvoorraad. En dan vooral de WOZ-waarde, want die wordt onder andere gebruikt bij herfinanciering. In 2020 was de waarde van de gezamenlijke woningvoorraad van de corporaties tussen de 250 en 260 miljard euro. In 2023 was deze waarde gestegen tot tussen de 320 en 330 miljard euro. Tussen de 25 en 30 procent stijging in waarde. (Bron: Aedes, sectorbeeld woningcorporaties en CBS Statline)
Deze waardestijging wordt veroorzaakt door prijsgroei en nieuwbouw: corporaties voegen jaarlijks 25 duizend tot 30 duizend woningen toe aan hun voorraad. (Bron: CBS Statline, Aedes Sectorbeeld en AGF Woningmarktmonitor) Voorts hebben de gezamenlijke corporaties naast hun huizenbezit nog een eigen vermogen in de boeken. Dat steeg van tussen de 60 en 65 miljard euro in 2020 tot tussen de 65 en 70 miljard euro in 2022. Van 2023 en 2024 zijn nog geen definitieve cijfers bekend.
Het laatste financiële argument waarom de huurbevriezing gewoon kan én moet doorgaan is het voordeel dat de corporaties hebben door het afschaffen van de verhuurdersheffing. De extra belasting die door huurders vanaf 2013 moest worden opgebracht om het tekort van de schatkist van de overheid te beperken. Dit scheelt de corporaties in totaal 1,7 miljard per jaar vanaf 2024.
Conclusie: woningcorporaties worden ieder jaar rijker door de waardevermeerdering van hun 2,4 miljoen woningen en het wegvallen van 1,7 miljard verhuurdersheffing per jaar. En hun huurders worden ieder jaar armer omdat zij via huurverhogingen de nieuwbouw en verduurzaming van sociale huurwoningen voor de corporaties moeten betalen.
Ik wil het niet, maar hierin geef ik tóch Geert Wilders gelijk.
André Daamen, Boxmeer
Ondoordacht, dom en fout. Zo noemt Liesbeth Spies het kabinetsbesluit om de eerder aangekondigde huurverhoging in de sociale sector te schrappen. Uit de argumenten die de voorzitter van Aedes voor haar vernietigende oordeel aandraagt, laat ze vervolgens doorschijnen dat deze vereniging van woningcorporaties zich niet zozeer laat leiden door de noden van de huurders, als wel door de belangen van de spelers op de woningmarkt.
Zo stelt Spies dat huurders van woningcorporaties moeten meebetalen aan de bouw van nieuwe woningen: ‘Daar kun je verschillend over denken, maar dat is al meer dan honderd jaar zo’. Dit is een drogreden. Als iets al vele jaren bestaat, is dat niet per se een goede reden om het te laten voortduren. En wanneer iets onrechtvaardigs al vele jaren bestaat, is dat vanzelfsprekend een uitstekende reden om dat vandaag nog te veranderen.
Boudewijn Otten, Groningen
Woningcorporaties vrezen bij huurbevriezing dat er niet genoeg geld in kas is om nieuwe woningen te bouwen. Aangezien een gezonde dosis wantrouwen nooit weg is, ging ik op het internet op zoek naar het jaarverslag van een willekeurige woningcorporatie. In het jaarverslag van deze corporatie (2023) lees ik een eigen vermogen van maar liefst 5 miljard euro! Geld, door vele huurders opgebracht en opgepot door een corporatie. En maar klagen!
Wellicht is het een idee om het eigen vermogen van al deze corporaties eens onder het vergrootglas te leggen. Blijkens het corporatieregister van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT ) zijn er maar liefst 273 woningcorporaties (januari 2025 ) actief in Nederland met, schat ik zo in, 80 miljard aan ongebruikte reserves op de plank waarmee men zo’n 320 duizend woningen zou kunnen financieren die op termijn middels huurbetalingen weer zullen gaan bijdragen aan het oplopende eigen vermogen.
Zo bekeken zijn woningcorporaties net casino’s; er komt altijd meer binnen dan er uitgaat.
Wim Everwijn, Capelle aan den IJssel
Waarom klopt het verhaal van Liesbeth Spies van Aedes niet:
- De enorme roep voor nieuwbouw door Aedes en haar leden heeft de prijzen voor nieuwbouw, architecten, aannemers, installateurs sterk doen stijgen. Gewoon een economische wet! Steeds meer vragen bij beperkt aanbod doet prijzen exploderen.
︎- Er zijn 273 corporaties die allen per jaar wel vijf nieuwbouwprojecten ontwikkelen. Da’s in 5 jaar zo’n zevenduizend projecten. Waarom ‘lenen’ ze niet van elkaar? Een bouwproject uit Groningen kan ook in Sittard worden toegepast. Gevolg: minder architectkosten, minder bestekkosten en veel meer!
︎- Kleinere corporaties kunnen gemakkelijk fuseren. Een structurele besparing tot 15 procent op de interne organisatiekosten is haalbaar. Daarnaast een grotere inkoopmacht ten opzichte van architecten, aannemers, installateurs et cetera.
︎- Veel corporaties hebben een kantoorpand in het centrum van de stad. Een zeer dure locatie die in de boeken staat voor een historisch lage boekwaarde. Bij verkoop hiervan en verhuizing naar een huurpand komen naar schatting honderden miljoenen euro’s vrij - en de kosten dalen enorm.
︎- Daarnaast zijn er nog legio efficiëntieslagen door te voeren, maar vele corporaties en ook Aedes vinden marktwerking een ‘vies’ woord. Dat krijg je als de vele bestuurders en raden van commissarissen tot de ‘incrowd’ behoren, eenzijdig zijn geschoold en onvoldoende bedrijfskundige kennis hebben of gebruiken en, wellicht uit eigenbelang, niet voldoende de huurder centraal stellen. De branche kent écht onvoldoende (economische) prikkels, en kijkt veel te weinig naar andere branches die een stuk verder zijn in hun ontwikkeling.
Nee, Aedes moet niet de zwarte piet bij het kabinet leggen, maar eindelijk eens zijn conservatieve koers gaan verlaten. En leren van andere bedrijfstakken. De opmerking van Liesbeth Spies ‘dat is al honderd jaar zo’ spreekt boekdelen.
Gelukkig start dit najaar in samenwerking met universiteiten een branche-onderzoek. Alle 273 corporaties gaan onder de ‘scan’, qua jaarverslagen, hun (al dan niet effectief en efficiënt) opereren, hun stille reserves en nog veel meer.
Berrie Mutsaers, Tilburg
Voorzitter Liesbeth Spies van Aedes vergeet iets bij haar uitlating ‘de huurders betalen een deel van de nieuwe woningen, daar kun je verschillend over denken, maar dat is al meer dan honderd jaar zo’. Sinds het aannemen van de Woningwet en het ontstaan van woningcorporaties begin 19de eeuw heeft het Rijk substantieel z.g. objectsubsidies verstrekt om sociale woningbouw mogelijk te maken. Echter, bij de verzelfstandiging van de woningcorporaties in de negentiger jaren van de vorige eeuw zijn nog lopende contracten middels brutering afgekocht en zijn alle geldende financiële steunmaatregelen afgeschaft. Zonder financiële bijdrage van het Rijk is sociale woningbouw, dus met huurprijzen beneden de liberalisatiegrens, niet te realiseren en in stand te houden. Dat is niets nieuws.
Felix Bartman, Breda
Volgens de woningcorporaties moeten de huren verhoogd worden omdat anders tienduizenden extra woningen niet gebouwd kunnen worden. Wie gaat de vinger aan de pols houden dat woningcorporaties na huurverhogingen, ook daadwerkelijk die extra woningen gaan bouwen. Gaan de woningcorporaties transparant zijn waar ze het extra geld aan besteden?
Lisa Tubben, Nieuw-Vennep
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant