Een looprek op wielen is een uitkomst voor wie niet optimaal ter been is. Toch is het voor sommigen een hele stap om ‘aan de rollator’ te gaan. Een opgepimpt karretje kan helpen. Net als de Rollatorloop in het Olympisch Stadion.
is verslaggever binnenland van de Volkskrant.
Wat moet ik met dat ding, dacht Piet van Oudheusden toen zijn dochters ineens met een rollator op de proppen kwamen. Hij vond het helemaal niets. Toch staat hij nu met zijn vrouw Bep aan de start van de Nationale Rollatorloop. ‘Dat had ik toen niet kunnen bedenken.’
Het jaarlijkse evenement in het Olympisch Stadion in Amsterdam is met 750 deelnemers populairder dan ooit en ‘vermorzelt’, volgens degene die het startschot lost, ‘het stigma en cliché rond rollators’, dat toch nog steeds bestaat.
De andere aanwezigen zijn eensgezind dolblij met hun karretje. ‘Zonder had ik niet meer kunnen lopen.’ Maar volgens zorgprofessionals blijft het lastig om nieuwe gebruikers van de voordelen te overtuigen.
Eén rondje, is Van Oudheusden vandaag van plan te lopen. Fan van zijn rollator is hij na vier jaar nog steeds niet, hoewel hij inmiddels niet meer zonder kan.
De 90-jarige is met een bus van Buurtzorg Nootdorp, waar zijn dochter werkt, naar het Olympisch Stadion gekomen, en hij is blij dat na een lange warming-up op de dance-hit I Like to Move It Move It eindelijk het startschot klinkt. ‘Mensen zijn al moe voor ze moeten beginnen.’
Een noodzakelijk kwaad, noemt hij de rollator waarmee hij dagelijks naar zijn vrouw Bep wandelt. Zij kan door een herseninfarct na meer dan zestig jaar huwelijk niet langer bij hem wonen. Maar, zegt Van Oudheusden: ‘Ik loop ook nog goed zonder. Ik ben er niet echt aan toe.’
Een argument dat gezondheidszorgpsycholoog Niels de Voogd vaker hoort. Net als: dat is meer iets voor anderen, zo erg is het nog niet. ‘Ik heb nog nooit iemand gesproken die blij was met de boodschap dat hij beter een rollator kan gebruiken.’
Vrijwel alle patiënten die hij in het UMC Groningen behandelt, kampen met ‘rollatorschaamte’. Oefenen als niemand het kan zien, winkelen in een andere stad waar niemand hen kent – De Voogd hoort de gekste dingen voorbijkomen.
Er zijn zelfs mensen die hem maar helemaal laten staan. Zonde, want zo raken mensen voor wie de wereld vaak toch al kleiner wordt nog meer aan huis gekluisterd. ‘Daarom ben ik vrij directief tegen patiënten: doe het gewoon een tijdje.’ De schaamte is er volgens De Voogd na een keer of twee wel vanaf. ‘Dan gaat het weer over voetbal.’
Ook fabrikanten spelen erop in. Rollz, een van de grote spelers in de markt en tevens sponsor van de Rollatorloop, muntte de hashtag #fromshametopride. Klanten postten vervolgens foto’s met hun modellen, die modern ogen, om ‘de klassieke rollator-uitstraling te verbergen’, waardoor gebruikers zich weer ‘zelfverzekerd en vrij voelen’.
Ze zijn allang niet meer alleen verkrijgbaar in grijs of zwart, zoals het eerste exemplaar, dat in 1978 werd bedacht door de Zweedse Aina Wifalk. Zij werd door polio steeds minder mobiel en ergerde zich aan het looprek waar ze op aangewezen was. Een boekenkarretje in de bibliotheek bracht haar op het idee van de rollator, die een wereldwijd succes werd.
Nu kan een frame van ultralight carbon, met extra schokabsorptie, stoephulp of sleeprem, worden uitgevoerd in metallic paars, appelgroen of beige. En patiënten van De Voogd ‘pimpen’ hun bolide soms zelf, met een toeter of fietsbel. ‘Dat vinden kinderen in de buurt leuk. En het is een manier om de aandacht af te leiden van ouderdom, of ziekte.’
In het Olympisch Stadion – dat gebouwd werd voor de Spelen van 1928, die de oudste deelnemer aan de Rollatorloop, van 101, nog heeft meegemaakt – gaat de best versierde rollator vandaag met een prijs naar huis. Boa’s, kerstversieringen en bordjes met teksten als Formula 1 – met de vlam in de pijp komen voorbij.
Maar die van Piet van Oudheusden is slechts voorzien van zijn startnummer: 259. ‘Versieren? Nee, daar had ik geen zin in’, zegt hij terwijl iemand hem links op de atletiekbaan voorbijsnelt voor alweer een tweede rondje. Toen zijn dochters met het idee van de rollator kwamen, had hij al de nodige medische ongemakken. Zijn evenwicht werd minder, nadat ook hij geveld werd door een herseninfarct, en de dochters vreesden voor valpartijen. Dwingen wilden ze hem niet, maar ze besloten het ding gewoon in huis neer te zetten.
goede strategie, denkt Max-seniorencoach Mieke Schouten. Want beginnen aan een rollator is soms een moeilijk proces, dat buitenstaanders vaak onderschatten. ‘Die denken: het is beter voor je, dus doe het maar gewoon. Dat blijven ze dan herhalen, maar dat heeft geen zin, omdat je het eerst zelf moet ervaren.’
Ook Schoutens vader heeft een rollator, die hij alleen binnenshuis gebruikt, uit schaamte. Maar vooral omdat het lastig is om te accepteren dat hij weer een stukje zelfstandigheid moet inleveren. ‘Hij is altijd eigen baas geweest, en nu moet hij aan zichzelf toegeven: dit kan ik niet meer.’
Leden van Omroep Max kunnen bij haar terecht met problemen, en dus ook met rollatorvrees. Ze probeert hun bij te brengen dat het hulpmiddel (‘toch een beetje het symbool van ouderdom’) niet bepaalt wie jij van binnen bent. ‘Ouderen zijn erg bezig met: hoe zien anderen mij? Maar het gaat om hoe je wilt dat anderen je zien.’
Piet is blij is dat het erop zit als hij na één ronde over de finish komt. Er klinkt applaus. ‘Klaar voor een tweede?’, vraagt de man die een greep doet naar zijn stempelkaart. ‘Nee, het is goed geweest’, zucht hij. Maar daar denkt Bep anders over. En hup, daar gaat hij weer.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant